II SA/Gl 23/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zezwolenia na wykonywanie przewozów 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W toku prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] postępowania administracyjnego w sprawie wydania przedsiębiorcy A Sp. z o.o w W. (dalej też jako przedsiębiorca) zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linię komunikacyjną W. – C. – S. – K., organ ten postanowieniem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 Kpa dopuścił do udziału w tym postępowaniu Stowarzyszenie B z siedzibą w L. (dalej też jako Stowarzyszenie). Wnioskiem z dnia [...] r. Marszałek Województwa [...] wystąpił w trybie art. 106 Kpa do Marszałka Województwa [...] i Marszałka Województwa [...] o uzgodnienie objętego postępowaniem zezwolenia, informując o tym wystąpieniu oprócz przedsiębiorcy również Stowarzyszenie. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym z upoważnienia Marszałka Województwa [...] uzgodniono pozytywnie udzielenie przedmiotowego zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w obszarze województwa [...]. Postanowienie to zostało przy tym doręczone w dniu 12 lipca 2018 r. jako stronie jedynie przedsiębiorcy. W dniu 23 lipca 2018 r. Stowarzyszenie wniosło na powyższe postanowienie zażalenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, jako wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 w zw. z art. 106 § 5 Kpa oraz z naruszeniem art. 22a ust. 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W uzasadnieniu zażalenia stwierdzono w pierwszej kolejności, że Stowarzyszenie bez swojej winy nie brało udziału w postępowaniu uzgodnieniowym chociaż jego wynik ma w oczywisty sposób wpływ na wynik postępowania głównego. Stowarzyszenie o tym, że postanowienie uzgadniające zostało prawdopodobnie wydane dowiedziało się z treści otrzymanego pisma. Postanowienie uzgadniające nie zostało mu doręczone chociaż występując o uzgodnienie Marszałek Województwa [...] wskazał Stowarzyszenie jako podmiot, któremu postanowienie takie powinno zostać doręczone. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej też jako SKO lub Kolegium) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Jako podstawę tego postanowienie wskazało art. 134 w zw. z art. 144 Kpa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazało, że w myśl art. 141 § 2 Kpa, zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Termin ten ma charakter zawity, co oznacza, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Z istoty tego terminu wynika ponadto, że nie może on być przedłużany, ani też nie jest dopuszczalne jego skracanie. Termin do wniesienia zażalenia biegnie odrębnie dla każdego uprawnionego podmiotu, któremu doręczono (ogłoszono) postanowienie. Przy tym, wątpliwości dotyczące obliczania terminu do wniesienia zażalenia mogą powstać w sytuacji, gdy legitymację do wniesienia tego środka prawnego w jednej sprawie posiada więcej podmiotów, a podlegające zaskarżeniu postanowienie nie zostało doręczone im wszystkim (podmiot został pozbawiony udziału w postępowaniu przed organem I instancji). Należy wtedy przyjąć, że termin do wniesienia zażalenia dla pominiętego podmiotu biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienie podmiotowi, któremu zapewniono udział w postępowaniu (w istocie chodzi tu o najpóźniejszą datę doręczenia – jeśli doręczenie następowało w różnych datach). W takim wypadku, bez względu na okoliczność, czy pozostałe podmioty wniosły zażalenie i w sprawie zostało wydane postanowienie ostateczne, czy też stało się ono ostateczne z powodu jego niezaskarżenia, ochronę interesu podmiotu, któremu nie doręczono postanowienia, zapewnia instytucja wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (por. E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 223-224, B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s., 573). Takie stanowisko przyjmuje także orzecznictwo sądowe. W rozpoznawanej sprawie, zażalenie na ww. postanowienie wniesione zostało z uchybieniem oznaczonego wyżej terminu, mimo prawidłowego pouczenia zawartego w tym postanowieniu. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem skutecznie doręczone dnia 12 lipca 2018 r. wyłącznie stronie postępowania tj. A S. z o.o., z pominięciem Stowarzyszenia, dopuszczonego do udziału w postępowaniu jako organizacji społecznej. Wynika to wprost ze znajdujących się w aktach sprawy potwierdzeń odbioru przedmiotowego postanowienia. Ponadto, okoliczność niedoręczenia postanowienia Stowarzyszeniu potwierdza ono w treści zażalenia. W świetle ww. regulacji prawnej data doręczenia postanowienia przedsiębiorcy jest zatem prawną datą doręczenia przedmiotowego postanowienia i od tej daty rozpoczął bieg 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia. Najpóźniej zażalenie mogło być zatem wniesione (nadane) w dniu 19 lipca 2018 r. (czwartek). Natomiast zażalenie Stowarzyszenia zostało nadane dopiero w dniu 23 lipca 2018 r. co wynika z pieczęci znajdującej się na kopercie nadawczej. Zażalenie to zostało zatem niewątpliwie wniesione po upływie przewidzianego przez ustawodawcę 7-dniowego terminu na dokonanie tej czynności, w związku z czym termin ten nie może zostać uznany za zachowany. W takim przypadku, zgodnie z treścią art. 134 Kpa w zw. z art. 144 Kpa, organ II instancji zmuszony jest stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie SKO, Stowarzyszenie (dalej też jako skarżący) wniosło o jej uchylenie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciło, że postanowienie to zostało wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 134 Kpa w zw. z art. 78 i 79 Kpa, w sytuacji gdy skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu uzgadniającym, o postanowieniu uzgadniającym dowiedział się dopiero 23 lipca 2018 r. Działania zmierzające do usunięcia wadliwego postanowienia uzgadniającego przedsięwziął zatem niezwłocznie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie stwierdzając, że sformułowane w niej zarzuty oraz podniesione okoliczności nie wnoszą do sprawy nic nowego. W piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2019 r. przedsiębiorca wnioskujący o wydanie zezwolenia również wniósł o oddalenie skargi przychylając się do stanowiska Kolegium. Nadto stwierdził, że skarżąca jako organizacja społeczna nie miałaby również prawa żądać wznowienia postępowania uzgadniającego. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z treścią art. 120 i art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem podzielić trzeba sformułowany w niej zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 134 Kpa w zw. z art. 8 i art. 9 Kpa. Jak to trafnie stwierdziło Kolegium termin do wniesienia zażalenia biegnie odrębnie dla każdego uprawnionego podmiotu. Podziela też Sąd pogląd, że podmiotowi, któremu nie doręczono podlegającego zaskarżeniu w drodze zażalenia postanowienia, termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienia podmiotowi, któremu zapewniono udział w postępowaniu. W przypadku gdy doręczenia miały miejsce w różnych terminach liczy się najpóźniejsza data doręczenia. Formalnie zażalenie wniesione przez skarżące Stowarzyszenie zostało zatem wniesione z uchybieniem terminu. SKO przed wydaniem zaskarżonego postanowienia z oczywistym naruszeniem treści art. 8 i art. 9 Kpa nie dokonało jednak bliższej oceny naprowadzonych w nim okoliczności w kontekście treści tych przepisów oraz art. 7 Kpa w odniesieniu zarówno do interesu społecznego jak i słusznego interesu żalącego się Stowarzyszenia. Biorąc pod uwagę, że na tym etapie postępowania Stowarzyszenie nie było reprezentowane przez fachowego pełnomocnika, zawarte w zażaleniu jego twierdzenia, że być może zapadło postanowienie uzgadniające w postępowaniu w którym, jako strona nie brało ono bez własnej winy udziału, należało przy uwzględnieniu treści art. 7 i art. 8 § 1 Kpa potraktować jako złożony w trybie art. 58 § 1 i § 2 Kpa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, gdy jednocześnie spóźnienie wyniosło jedynie 4 dni i nie było kwestionowane, że z oczywistym naruszeniem treści art. 10 § 1 Kpa i art. 109 § 1 Kpa w zw. z art. 140 Kpa oraz w zw. z art. 31 § 2 i § 3 Kpa, postanowienie uzgadniające nie zostało Stowarzyszeniu doręczone. Co najwyżej SKO przy zastosowaniu treści art. 9 Kpa powinno wezwać Stowarzyszenie do wypowiedzenia się w wyznaczonym terminie czy zażalenie nie stanowi jednocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Nawet gdyby jednak przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie został w nim sformułowany, to niewątpliwie w świetle treści zażalenia, okoliczności sprawy oraz treści art. 7 i art. 8 Kpa zażalenie należałoby ostatecznie potraktować jako złożony w terminie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Wskazywane postulowane zachowanie Kolegium byłoby przy tym nie tylko zgodne z interesem skarżącej ale także z interesem społecznym, gdyż prowadziłoby przy jednoczesnym uwzględnieniu treści art. 12 Kpa do szybkiego i zgodnego z prawem załatwienia sprawy. Ponieważ zgodnie z treścią art. 31 § 3 Kpa dopuszczona do udziału w postępowaniu organizacja społeczna działa na prawach strony to niezrozumiałe jest prezentowanie przez uczestniczkę postępowania w jej piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2019 r. stanowisko, że skarżące Stowarzyszenie nie mogłoby się domagać wznowienia postępowania w którym bez własnej winy zostało pozbawione czynnego udziału. Z tych wszystkich względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 151 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa radcy prawnego w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową w kwocie 17 zł, łącznie w kwocie 597 zł, orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018r. poz. 265). Przy ponownym rozpoznawaniu zażalenia rozpozna SKO w pierwszej kolejności zawarty w jego treści wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. ec