II SA/Gl 230/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant starszy referent Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Po rozpatrzeniu wniosku H. G., decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta B. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm./, orzeczono o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego w B. przy ul. A. Powołując się na wynik oględzin oraz wyjaśnienia H. G. i zeznania świadków: M. K., S. G. i K. M., organ I instancji ustalił bowiem, że J. G. od dłuższego czasu nie zamieszkuje w powyższym lokalu, przy czym lokal opuścił dobrowolnie. Nadto, organ administracji podniósł, że J.G. nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, co w ocenie organu świadczy o utracie więzi z lokalem. W tej sytuacji organ orzekający dopatrzył się ustawowych przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu. W odwołaniu od decyzji J. G. zanegował ustalenia organu co do faktu opuszczenia przedmiotowego lokalu. Podniósł, że nie posiada innych rzeczy, niż znajdujących się w jego pokoju. Jednocześnie odwołujący się przyznał, że często przebywa w innym lokalu, a nawet czasem tam nocuje, lecz jego zdaniem nie jest to zamieszkiwanie, skoro nie ma kluczy, ani rzeczy osobistych, czy nawet szafki w tym lokalu. Wyjaśnił też, że stołuje się poza domem. Nadto, odwołujący się zaprzeczył, aby nie płacił czynszu. Wreszcie, wskazał na rozbieżności w zeznaniach świadków co do daty rzekomego opuszczenia przedmiotowego lokalu. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i pogląd prawny co do spełnienia przesłanek ustawowych z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że meldunek jest rejestracją pobytu w danym lokalu, a także podniósł, że już z wyjaśnień samego odwołującego się wynika, że w przedmiotowym lokalu przebywa raz dwa razy w miesiącu, co wskazuje na trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego. W skardze do sądu administracyjnego J. G. zarzucił, że zaskarżona decyzja oparta została jedynie na domniemaniach i sprzecznych zeznaniach, bowiem nie opuścił przedmiotowego lokalu w sposób trwały, gdyż w dalszym ciągu są tam jego meble, ubrania, telewizor, nowa pralka i lodówka, które kupił niecałe [...] lata temu. Skarżący podniósł też, że nie uwzględniono faktu ponoszenia połowy kosztów utrzymania lokalu przez około [...] lat, które przekazywał synowi i podał, że od [...] 2006 r. wpłaca na własne nazwisko połowę czynszu. Wreszcie, skarżący wskazał, że przysługuje mu tytuł prawny do lokalu i zamierza w nim w dalszym ciągu mieszkać. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Uczestniczka postępowania H. G. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkujących wznowieniem tego postępowania. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm./, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Brzmienie tego przepisu zostało zmienione przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. /Dz.U. Nr 93, poz. 887/, będąc konsekwencją skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 /OTK-A 2002/3/34/. W aktualnym stanie prawnym uprawnienia do przebywania w określonym lokalu nie mają żadnego znaczenia prawnego na gruncie cyt. ustawy. Ewidencja ludności polega bowiem wyłącznie na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, zaś osoba przebywająca na terytorium RP jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy, określony w ustawie, w tym obowiązek wymeldowania w razie opuszczenia miejsca pobytu /art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 15 ust. 1 ustawy/. Ewidencja ludności służy zatem rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności służy także ochronie interesów samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich. Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki /vide: uzasadnienie wyżej przywołanego wyroku TK/. Przy takim ujęciu istoty obowiązku meldunkowego nie może budzić wątpliwości, że skarżący opuścił miejsce stałego zameldowania. Ustalenie konkretnej daty opuszczenia lokalu nie jest zaś niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Stąd też podnoszona w skardze rozbieżność w zeznaniach wnioskodawczyni H. G. i świadka S. G. jest nieistotna i w żadnym wypadku nie może podważać wiarygodności ich zeznań. Jest poza sporem, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkiwał cały czas syn stron, S. G.. Zeznał on, że skarżący nie zamieszkuje tam od [...] – [...] lat. Od tego czasu bywał w mieszkaniu 2 razy. Po wszczęciu postępowania był tam kilka razy i nocował /k. [...] akt adm./. Sam skarżący wyjaśnił, że w przedmiotowym mieszkaniu nocuje "od czasu do czasu", tj. średnio raz, dwa razy w miesiącu. Jednak podał, że nie opuścił trwale tego mieszkania, gdyż nosi się z zamiarem powrotu po okresie letnim /k. [...] akt adm./. Już zatem z twierdzeń samego skarżącego wynika, że sporadycznie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Oznacza to, że w tym lokalu nie jest możliwe ani zastanie skarżącego osobiście, ani doręczanie korespondencji. Nie ma więc żadnej możliwości wykonywania względem skarżącego działań ze sfery państwa i samorządu terytorialnego. Fizycznej nieobecności w lokalu na użytek obowiązku meldunkowego nie może zastępować pozostawienie "na przechowanie" sprzętów, czy rzeczy użytku osobistego. O ile zaś jest to jedynie stan przejściowy, to obowiązkiem skarżącego było zameldowanie się w miejscu pobytu czasowego. W niniejszej sprawie nie miało to jednak miejsca. Stąd też deklaracja skarżącego, iż zamierza mieszkać w przedmiotowym lokalu, może być interpretowana jedynie jako zamiar, dotyczący nieskonkretyzowanej przyszłości. O ile zaś nastąpiłby powrót do spornego lokalu, to taki stan rzeczy może stanowić podstawę do ponownego zameldowania na pobyt stały. Jednakże w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak ustaliły organy administracji, skarżący nie przebywał w przedmiotowym lokalu, mimo braku obiektywnych przeszkód, skoro dysponował na własny użytek jednym pokojem, przydzielonym mu na mocy wyroku rozwodowego. Ustalenia organów w tym zakresie nie mogą być uznane za dowolne, skoro w uzasadnieniu organy omówiły szczegółowo zebrany materiał dowodowy. Regułą jest zaś, iż ocena dowodów należy do organów administracji /art. 80 kpa/. Stąd też podzielić należy stanowisko organów orzekających, iż w świetle wyników oględzin, zeznań stron i świadków, a nawet twierdzeń samego skarżącego, opuścił on miejsce stałego zameldowania. Deklaracja zamiaru powrotu w bliżej nieokreślonym czasie, nie może zaś podważać stanowiska, iż jest to stan trwały, nawet jeżeli w przedmiotowym lokalu skarżący pozostawił sprzęty i rzeczy osobiste. Godzi się jednak zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym, a mianowicie w toku oględzin, przesłuchania i w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący nie podnosił, aby wyposażył lokal w nowe sprzęty gospodarstwa domowego. Wręcz odwrotnie, w odwołaniu wskazywał, iż nie posiada w ogóle innych rzeczy, iż pozostawionych w lokalu, a przecież uczestniczył w jego oględzinach /vide: protokół – k. [...]–[...] akt adm./. Stąd też nie mogła odnieść skutku podniesiona dopiero w skardze okoliczność innego stanu lokalu, co zdaniem skarżącego świadczy o braku zamiaru trwałego opuszczenia lokalu. Nie ma też znaczenia fakt ponoszenia części czynszu za przedmiotowy lokal, a przy tym zauważyć przyjdzie, iż dowody wpłat dotyczą okresu po wszczęciu postępowania administracyjnego i przywołane zostały dopiero w skardze, co nie może podważać prawidłowości ustaleń faktycznych, poczynionych w postępowaniu administracyjnym. Wreszcie, obowiązek ponoszenia czynszu wynika z tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu /umowy najmu/ i na jego zakres nie ma żadnego wpływu fakt przebywania w lokalu. Kwestia ta przedstawia się zaś odmiennie, gdy chodzi o obowiązek meldunkowy, będący rejestracją określonego stanu faktycznego. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy, jako nieuzasadnioną.