II SA/Gl 230/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wnioskiem z dnia 22 marca 2010 r. inwestorzy – K. S.-T. i T. T. zwrócili się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w G. o zatwierdzenie projektu i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dojazdu, ukształtowania terenu i muru oporowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta G., działając jako organ I instancji, zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę muru oporowego, ukształtowania terenu i budowę dojazdu do budynku mieszkalnego w K. przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...]. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez G. J., właścicielkę sąsiedniej nieruchomości, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę Staroście G. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż zatwierdzony projekt nie spełnia warunków zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 3 lipca 2003 r. Nadto organ I instancji nie rozważył podnoszonego przez G. J. zarzutu pogorszenia się istniejących warunków spływu wody oraz nie przedstawienia w warstwie projektowej rozwiązań zapewniających dotychczasowy odpływ wód z działki sąsiedniej. W wyniku przeprowadzenia ponownego postępowania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta G. ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcom pozwolenia na budowę muru oporowego, ukształtowania terenu i budowę dojazdu do budynku mieszkalnego w K. przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...]. W uzasadnieniu organ I instancji zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania akcentując m.in., iż strony zobowiązały się przeprowadzić wspólną wizję lokalną na terenie przedmiotowych nieruchomości w terminie do 14 dni od daty przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a protokół z wizji przedłożyć organowi. Jak wynika z pisma inwestora do spotkania w terenie jednak nie doszło, a w konsekwencji Starosta G. wydał decyzję w oparciu o zebrane w toku postępowania dowody. Następnie organ I instancji wskazał, że budowa muru oporowego wraz z odwodnieniem terenu inwestora zostały tak zaprojektowane aby łapacze w części przejmowały wody deszczowe z działki sąsiedniej (wloty w ścianie oporowej w granicy działki) i prowadziły ją do studni chłonnej zlokalizowanej na działce inwestora. Opracowanie projektowe zawęża się jednak do budowy odwodnienia na działce nr [...] oraz [...], gdyż nie posiadając zgody właściciela działki nr [...], inwestor nie może projektować oraz wykonywać prac związanych z odwodnieniem na tej nieruchomości. Istnieje jednak możliwość podłączenia się do projektowanego odwodnienia przez właściciela działki sąsiedniej. Ponadto charakterystyka spadku terenu wskazuje na to, iż wody deszczowe gromadzone na działce inwestora nie powodują zalewania działki należącej do G. J., a mur oporowy wraz z zaprojektowanym systemem odwodnienia terenu nie spowodują podmakania ani zabagnienia działki. Wody spływające z działki G. J. naturalnie spłyną na działkę inwestorów i zostaną ujęte w studni na ww. nieruchomości. Organ podkreślił też, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S. dla terenu zurbanizowanego w sołectwie K. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...] r., a projekt został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej złożyła działająca przez pełnomocnika G. J. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Pełnomocnik podniósł, że projektowane rozwiązanie odwodnienia terenu działki nr [...] i nr [...] poprzez wykonanie łapaczy nie gwarantuje odprowadzenia wód opadowych i gruntowych po naturalnym skłonie terenu, czego wynikiem będzie zawodnienie i zabagnienia terenu G. J. Podkreślił nadto, że obiekt po wykonaniu będzie oddziaływał ujemnie na teren przyległy i naruszał artykuł 29 prawa wodnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, a następnie wskazał, iż po przeanalizowaniu przedłożonego przez inwestora uzupełnionego projektu budowlanego stwierdził, że wykonanie muru oporowego, zmiana ukształtowania terenu i budowa dojazdu nie zmienią stanu stosunków wodnych na działce G. J. Mur oporowy z odwodnieniem terenu zostały zaprojektowane w taki sposób, aby łapacze przejmowały wody opadowe z działki należącej do strony i poprzez otwory wykonane w murze odprowadzały je do studni chłonnej zlokalizowanej na działce inwestorów. Także z analizy ukształtowania terenu nieruchomości inwestorów i nieruchomości skarżącej wynika, że wody opadowe z działki inwestorów nie będą spływać na działkę G. J., natomiast dzięki budowie systemu odwodnienia budowa muru oporowego nie spowoduje podmakania terenu na działce skarżącej ani jej zabagnienia. Zarzuty zaś pełnomocnika skarżącej mają charakter ogólny, nie odnoszą się do konkretnych, przyjętych przez uprawnionych projektantów rozwiązań projektowych. W związku z tym nie dają one podstawy do stwierdzenia zarzucanego w odwołaniu naruszenia art. 29 ustawy Prawo wodne. Pismem z dnia 28 lutego 2011 r. G. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że ukształtowanie naturalne terenu przebiega ze spadkiem od ulicy [...], całego pasa drogowego zlokalizowanego powyżej zabudowań nr [...] i nr [...] poprzez działkę skarżącej, następnie w kierunku działki nr [...] i [...], a spadek naturalny terenu z działek nr [...] i [...] ciąży w kierunku naturalnego obniżenia - rowu melioracji szczegółowych. W konsekwencji wody opadowe w sposób naturalny spływały z działki skarżącej na działki nr [...] i [...] i w następnej kolejności do odbiornika - rowu melioracji szczegółowych. Taki stan trwał do roku 2009 kiedy to właściciel działek nr [...] i [...] podniósł w sposób sztuczny teren na swojej działce. Od momentu podniesienia terenu po kilku tygodniach nastąpiło dłuższe stagnowanie wody na działce skarżącej, które skutkuje na dzień dzisiejszy widocznym wtórnym zabagnieniem. Projektowany zaś mur oporowy stworzy sztuczną żelbetową przegrodę zagłębioną w grunt na głębokość 1 m i wystającą ponad teren na wysokość od 0,24 m do 0,93 m. Budowa takiego muru wyklucza jakikolwiek przepływ wód powierzchniowych jak i gruntowych do głębokości minimum l,0 m w kierunku odbiornika - rowu melioracji szczegółowych. Taki stan pogorszy stosunki wodne i spowoduje zabagnienie terenu G. J. w obrębie powstałego muru. Także wprowadzone do projektu poprawki ujmujące odwodnienie terenu nie spełnią swego zadania. Zapis dotyczący drenażu jest bowiem niezrozumiały i nie do przyjęcia, wynika z niego bowiem, że to skarżąca we własnym zakresie ma dokonać odwodnienia swojej nieruchomości. Przedstawione rozwiązania projektowe, zdaniem strony, nie gwarantują zresztą przechwycenia wód gruntowych, a tym bardziej wód powierzchniowych ze spływu powierzchniowego. Rozstaw drenów - sięgaczy powinien być poparty obliczeniami hydrologicznymi w celu określenia rozstawu drenów (wzajemnej odległości) i obciążenia hydraulicznego. Rozstaw drenów zależy od przepuszczalności gruntu, prędkości z jaką grunt jest zdolny oddawać nadmiar wód podziemnych oraz od sposobu i wielkości zasilania odwadnianej warstwy, a także od głębokości założenia drenów. Istotą drenowania jest bowiem odprowadzenie wód podglebia, podskórnych i niżej występujących w profilu glebowym. Wody powierzchniowe "zatrzymane" przez projektowany mur oporowy muszą być odprowadzone w inny sposób - oczywiście urządzeniami powierzchniowymi, zatem budowa muru w granicy nieruchomości jest niedopuszczalna. Strona zaakcentowała też, że jej zdaniem w myśl art. 9 ust. 2 pkt. 1a wyżej cytowanej ustawy prawo wodne, ciągi drenarskie są urządzeniami wodnymi, których realizacja wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Inwestorzy zaś takich czynności nie dopełnili. Nadto urządzenia podziemne wymagają odpowiedniej konserwacji. a w przyszłości odbudowy. Właściwe zapisy w decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym winny te kwestie jednoznacznie ustalić i określić do kogo te obowiązki będą należały. Skarga została wniesiona w terminie W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego ją poprzedzającego wykazało, że są one, aczkolwiek z innych przyczyn niż podane w skardze, dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zarówno uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji mają bowiem tak istotne braki, że w konsekwencji uniemożliwiają one Sądowi merytoryczną kontrolę prawidłowości sformułowanej w każdej z decyzji osnowy, jak również ocenę kierujących organami motywów i przyjętego sposobu rozumowania. Wskazać w tym miejscu należy, że wnioskiem z dnia 22 marca 2010 r. inwestorzy zwrócili się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w G. o zatwierdzenie projektu i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dojazdu, ukształtowania terenu i muru oporowego. Osnowa decyzji pierwszoinstancyjnej udzielającej wnioskodawcom pozwolenia na budowę muru oporowego, ukształtowania terenu i budowę dojazdu do budynku mieszkalnego opisem inwestycji odpowiada zatem zakresowi planowanego przedsięwzięcia sprecyzowanemu przez wnioskodawców, obejmuje bowiem zgodnie z wnioskiem wszystkie trzy części przedsięwzięcia budowlanego. W uzasadnieniu decyzji Starosta G. skoncentrował się jednak jedynie na kwestii muru oporowego, ani jednym słowem nie odnosząc się ani do udzielonego jednocześnie pozwolenia na budowę dojazdu, ani też do kwestii ukształtowania terenu. W konsekwencji nieznany jest zakres inwestycji w tych częściach, nieznane są też motywy kierujące organem udzielającym na pozwolenia na budowę wskazanych dwóch części inwestycji. Tak zredagowane uzasadnienie w istotny sposób narusza wymogi zawarte w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Przypomnieć zatem należy, że stosownie do art. 107 § 1 i 3 k.p.a. obligatoryjną częścią składową każdej decyzji administracyjnej (poza przypadkiem określonym w § 4 i 5 cytowanego artykułu) winno być m.in. uzasadnienie składające się z części faktycznej i prawnej. Uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Pomimo tak poważnych braków rozpatrujący odwołanie G. J. Wojewoda [...] nie dostrzegł uchybień jakich dopuścił się organ I instancji i zaskarżoną doń decyzję utrzymał w mocy. Nie tylko nie odniósł się w uzasadnieniu do wadliwości uzasadnienia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego lecz wady te powielił. Ani słowem nie wskazał bowiem ani zakresu ani charakterystyki pozostałych, poza budową muru, części inwestycji, ograniczając się do stwierdzenia, iż jego zdaniem budowa dojazdu, muru oporowego i zmiana ukształtowania terenu nie zmienią stosunków wodnych na działce G. J. W ramach ponownie prowadzonego postępowania prowadzący je organ powtórnie rozważy, dokonując w tej mierze wszechstronnych ustaleń, czy wnioskowana inwestycja we wszystkich wskazanych we wniosku elementach odpowiada wymogom prawa i w zależności od oceny tej podejmie właściwe rozstrzygnięcie. Kwestii sposobu zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym zakończenia postępowania Sąd przesądzić nie może. Z uwagi na uchybienia, o których mowa powyżej, uniemożliwiające dokonanie przez Sąd prawidłowej kontroli motywów działania organu I i II instancji, prawidłowości przyjętego przez nie rozumowania i wyprowadzonych przez nie wniosków oraz prawidłowości rozstrzygnięcia, jakiekolwiek w tej mierze jednoznaczne stwierdzenia byłyby bowiem, zdaniem Sądu, na obecnym etapie przedwczesne i nieuprawnione. W konsekwencji Sąd nie może ustosunkować się do szczegółowych, kwestionujących projektowaną konstrukcję muru zarzutów skarżącej, z wydanych przez organy rozstrzygnięć nie wynika bowiem w jakim związku mur ów pozostaje z pozostałymi elementami zamierzenia objętego udzielającą pozwolenia na budowę zaskarżoną decyzją. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na brak stosownego wniosku.