II SA/Gl 231/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...] nakazującą L. K. wykonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części garażu. Pismem z dnia [...] r. L. K. (złożonym w placówce pocztowej w dniu [...] r.) zaskarżył za pośrednictwem organu odwoławczego powołany na wstępie akt z dnia [...] r. Skarżący w uzupełnieniu skargi podniósł, iż w jego ocenie - ze względu na nierozpoznanie przez organ odwoławczy wniosku z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] r., nr [...], zobowiązującego do przedłożenia wymaganych prawem budowlanych dokumentów, które to legło u podstaw do wydania przez tenże organ decyzji z dnia [...] r. – skarga jest przedwczesna. Wraz ze skargą skarżący (w odrębnym piśmie) wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, iż z treścią zaskarżonej decyzji zapoznał się dopiero w dniu [...] r., dowiadując się tym samym o przesłaniu mu jej odpisu drogą pocztową podczas jego nieobecności w kraju. Na dowód powyższego załączył oświadczenie osób, u których przebywał gościnnie w N. w okresie od [...] do [...] r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie bądź alternatywnie, w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi - o jej oddalenie. Organ ustosunkowując się do wniosku o przywrócenie terminu, w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych, zwrócił uwagę, że czasowy pobyt strony poza miejscem zamieszkania, tudzież poza granicami kraju, nie wyłącza zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi sądowej. Organ podkreślił, iż skarżący wobec zainicjowanego postępowania odwoławczego, będąc świadomym, że może zapaść rozstrzygnięcie wywołujące dla niego ważkie skutki prawne, przed miesięcznym wyjazdem ze stałego miejsca zamieszkania, winien zaciągnąć informacji o sprawie. Nadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podniósł, iż skarżący nie ustanowił pełnomocnika do działania w sprawie. Zdaniem organu skoro przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi był wyjazd skarżącego zagranicę, to za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu należałoby przyjąć datę jego powrotu do kraju. Organ wskazał na brak należytej staranności po stronie skarżącego, który po powrocie z urlopu nie podjął przez blisko pół roku żadnych czynności w celu zaciągnięcia informacji o toczącym się postępowaniu odwoławczym. W ocenie organu skarżący, zgłaszając się w [...] r. z zapytaniem o zapadłą decyzję organu II instancji, uchybił również siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Sądu. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wobec doręczenia skarżącemu zaskarżonej decyzji w trybie zastępczym z upływem dnia [...] r. (przesyłkę bowiem bezskutecznie dwukrotnie awizowano, przy czym data pierwszego awiza to [...] r.), termin do złożenia skargi upłynął w dniu [...] r. (tj. w piątek). Tak więc skarżący nadając skargę w placówce pocztowej w dniu [...] r. uchybił terminowi do jej wniesienia. Z kolei przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia przywrócenie terminu. Jednakże wniosek taki musi spełniać określone przepisami warunki. W myśl art. 87 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Jednakże, aby wniosek mógł zostać uwzględniony, powołane powyższej przesłanki przywrócenia terminu muszą wystąpić łącznie. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna uchybienia terminowi istniała przez cały czas, aż do momentu jej ustania (por. np. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 207-209). Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonaniu tej czynności (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, winny skutkować odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności (B. Dauter, op.cit., s. 210 i tamże powoływane orzecznictwo sądów administracyjnych). Mając powyższe na względzie należało uznać, że przedstawione we wniosku okoliczności niedostatecznie uprawdopodobniają, iż do uchybienia terminu do złożenia skargi doszło bez winy strony skarżącej. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący w okresie dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej odpis zaskarżonej decyzji przebywał gościnnie u D. i S. P. Jednakże skarżący o fakcie niedochowania należytego terminu pisze ogólnie. Wskazując bowiem datę [...] r., jako końcowy termin pobytu u znajomych nie pisze, czy jest to w istocie data jego powrotu do kraju. Przy czym skarżący nie podaje jakiejkolwiek innej daty, ani sposobu ustania przyczyny uchybienia terminu. Takie lakoniczne wyjaśnienie nie może zostać uznane za wystarczające do uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu. Nadto z relacji wnioskodawcy nie wynika, aby w rozpoznawanej sprawie między [...] r. a [...] r. podjął działania mające na celu monitowanie zainicjowanego postępowania administracyjnego. Skarżący pozostał również obojętny wobec faktu dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej odpis zaskarżonego aktu. Nie poczynił bowiem żadnych kroków by wyjaśnić kto był adresatem przedmiotowej przesyłki i co ona zawierała. Od strony postępowania sądowego oczekiwać bowiem należy zachowania dbałości o prowadzenie swoich spraw. Stąd też następstwa ewentualnych zaniedbań, o ile nie były one wywołane czynnikami obiektywnymi, obciążają tę właśnie stronę. W konsekwencji brak działania po stronie skarżącego w rozpoznawanej sprawie jest niczym innym, jak wynikiem zaniedbania własnych interesów i niedostateczną starannością w ich prowadzeniu, a zatem nie może stanowić o braku winy po stronie skarżącej. Podkreślić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił by po [...] r. a dniem, w którym upłynął termin do wniesienia skargi (tj. [...] r.) istniały obiektywne przeszkody uniemożliwiające mu wniesienie skargi. Zaś nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż w dniu [...] r. nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi. Sąd przyjmując utrwalony pogląd w doktrynie, iż daty ustania przyczyny uchybienia terminowi nie należy utożsamiać z datą, w której strona dowiedziała się o jego uchybieniu, nie mógł uznać dnia, w którym skarżący odebrał kopię zaskarżonej decyzji, tj. [...] r. za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Na marginesie należy dodać, iż gdyby przyjąć, iż dzień [...] r. stanowi datę, w której ustała przyczyna uchybienia terminu, to rozpoznawany wniosek o przywrócenie terminu - stosownie do treści art. 87 § 1 w związku z art. 88 p.p.s.a. - podlegałby odrzuceniu. Nie może się ostać także stanowisko skarżącego o przedwczesnym złożeniu skargi w związku z wystąpieniem przez niego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Uwzględniając przytoczoną argumentację Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.