II SA/Gl 231/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-12-17
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Tomasz Dziuk, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 15 m2, planowany do budowy w odległości 1,6 m od granicy działki, wymaga pozwolenia na budowę, czy też wystarczy zgłoszenie, jeśli jego obszar oddziaływania obejmuje działkę sąsiednią?Ratio decidendi
Budynek gospodarczy, nawet o niewielkiej powierzchni, wymaga pozwolenia na budowę, jeśli jego usytuowanie w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy działki powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu. W takim przypadku właściciele działki sąsiedniej stają się stronami postępowania, co wyklucza zastosowanie procedury zgłoszenia i nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia budowy budynku gospodarczego (garażu) o powierzchni 15 m2, uznając, że ze względu na odległość od granicy działki (1,6 m) inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, wskazując, że zbliżenie do granicy powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania, co wymaga pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionował potrzebę uzyskania pozwolenia, powołując się na niewielkie rozmiary obiektu i konflikty sąsiedzkie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] roku, numer [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 – dalej k.p.a.), art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz.U. z. 2021 r., poz. 2351 z późn. zm. – dalej p.b.), wniósł sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego w konstrukcji blaszanej (garażu) o powierzchni zabudowy 15 m2 na terenie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] , działka nr 1. obręb: [...], objętych zgłoszeniem z dnia [...] r. Z.B. (dalej: strona, skarżąca).
W uzasadnieniu podano m. in., że obiekt spełnia wymogi budynku określone w art. 3 pkt 2 p.b., zatem mają do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 – dalej w.t.). Przedstawiona w załączniku mapowym do wniosku lokalizacja budynku w odległościach 1,6 m od granicy z działką nr 2. i 2,5 m od granicy z działką zabudowaną budynkiem Nr[...] odpowiada wymogowi określonemu w § 12 ust. 4 pkt 3 w.t., o ile dotyczy odległości wskazanych dla ścian bez otworów budowlanych. Jednakże dla lokalizacji budynku w odległości od 1,5 do 3 m od granicy działki własnej lub bezpośrednio w granicy działki obowiązuje uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działki sąsiednie, zatem ich właściciele mają status stron, upoważniający ich do czynnego udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, na mocy art. 28 p.b. W takim stanie sprawy w niniejszym postępowaniu nie ma zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2 wraz z art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., mówiący o możliwości budowy w trybie zgłoszenia wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, lecz inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji odwołała się strona zaskarżając ją w całości. Podała, że nie obowiązuje tu procedura pozwolenia na budowę, a jedynie procedura zgłoszeniowa, z uwagi na charakter obiektu i niewielkie rozmiary. Zwróciła też uwagę na konflikty sąsiedzkie.
W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., znak [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano m. in., że usytuowanie planowanego budynku gospodarczego przewidziane zostało w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Usytuowanie takie, w myśl § 12 ust. 5 w.t. powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 2 p.b. właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Jeżeli zatem obiekt obejmuje obszarem swojego oddziaływania działkę sąsiednią, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa zgłoszonego budynku gospodarczego, z uwagi na ponadnormatywne zbliżenie do granicy z sąsiednią działką budowlaną, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję złożyła strona. Podała, że nie przeprowadzono wizji lokalnej. Jest też ciężko chora. Nie obowiązuje tu procedura pozwolenia na budowę, a jedynie procedura zgłoszeniowa, z uwagi na charakter obiektu i niewielkie rozmiary. Sąsiad ma z nią złe stosunki.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji oraz zawartą w niej argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
W pierwszej kolejności należy poczynić uwagi ogólne, uwzględniając stan prawny z okresu wydawania decyzji. Rozpoczęcie procesu inwestycyjnego powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 p.b. stanowiąc w ust. 1, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest m. in. art. 29 p.b., który określa przypadki, gdy pozwolenie nie jest wymagane. Z kolei art. 30 p.b. wskazuje na przypadki wymagające zgłoszenia budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Jednocześnie w świetle art. 30 ust. 6 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
Organ architektoniczno-budowlany, dokonując oceny zgłoszonego zamierzenia budowlanego, nie jest w żaden sposób związany oceną zgłaszającego co do wskazanej kwalifikacji prawnej planowanego obiektu. Zobowiązany jest dokonać jej samodzielnie.
Art. 3 pkt 2 p.b. wskazuje, że budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W odwołaniu skarżąca wyraźnie wskazywała, że już w przeszłości wykonano wylewkę betonową, by zamierzony obiekt budowalny mocno przymocować i zabezpieczyć przed warunkami atmosferycznymi. Zatem organy prawidłowo dokonały kwalifikacji tegoż obiektu.
Przy tym, w świetle § 12 ust. 5 w.t. usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4 (w zbliżeniu do granicy), powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. Jednocześnie art. 28 ust. 2 p.b. wskazuje, że właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Celem przepisów § 12 w.t. jest ochrona uprawnień właściciela działki sąsiedniej i z tego powodu warunki techniczne uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., ograniczają inwestora.
Jeżeli zatem obiekt obejmuje obszarem swojego oddziaływania działkę sąsiednią, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa zgłoszonego budynku gospodarczego, z uwagi na ponadnormatywne zbliżenie do granicy z sąsiednią działką, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Należało więc w tej sytuacji ww. obiekt, przed jego wzniesieniem, objąć procedurą związaną z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę. Wniesienie sprzeciwu przez organ było w pełni zasadne.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 30 ust. 6 pkt 1, ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło