II SA/Gl 233/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-11-07

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który wydzierżawił swoje gospodarstwo rolne innemu podmiotowi przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich, może nadal ubiegać się o te płatności?
Ratio decidendi
Rolnikowi, który wydzierżawił swoje gospodarstwo rolne innemu podmiotowi przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich, nie przysługują te płatności. Status producenta rolnego, a tym samym prawo do płatności, wygasa z chwilą przeniesienia posiadania gospodarstwa. Prawo do płatności może przejść na nowego posiadacza, ale tylko pod warunkiem złożenia przez niego stosownego wniosku w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Rolnik T.P. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W trakcie postępowania okazało się, że rolnik był beneficjentem renty strukturalnej, co wiąże się z zakończeniem działalności rolniczej. Przed wydaniem decyzji o płatnościach, T.P. wydzierżawił swoje gospodarstwo rolne E.C. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności T.P., a decyzję tę utrzymał w mocy organ drugiej instancji. T.P. zaskarżył decyzję organu drugiej instancji do WSA, zarzucając m.in. brak pomocy ze strony organu pierwszej instancji w przeniesieniu uprawnień do płatności na E.C.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant asystent sędziego Olga Hibner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T.P. na Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę. W dniu [...] r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wpłynął sporządzony przez T. P. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...]. Zadeklarowane w powyższym wniosku działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] (województwo [...], powiat [...], gmina O., obręb [...], numer obrębu [...]) obejmowały cztery działki rolne, oznaczone odpowiednio symbolami A-D o łącznej powierzchni wynoszącej [...] ha. Podczas przeprowadzonej kontroli w systemie informatycznym zawartych we wniosku T. P. danych stwierdzono, iż producent był stroną wiodącą w sprawie znak [...] typu Obsługa rent strukturalnych. W związku z powyższym do wnioskodawcy zostało wysłane wezwanie do złożenia stosownych wyjaśnień. W wyznaczonym terminie wnioskodawca nie zgłosił się jednak do Biura Powiatowego ARiMR w C. i nie wyjaśnił stwierdzonych podczas przeprowadzonej kontroli wniosku nieprawidłowości. W wyniku przeprowadzenia dalszych czynności kontrolnych decyzją z dnia [...] r. nr Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. odmówił przyznania T. P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, ze względu na uczestnictwo wnioskodawcy w programie rent strukturalnych. Od otrzymanej decyzji T. P. wniósł odwołanie wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej podając, iż w gospodarstwie nadal prowadzone jest rolnictwo ekologiczne. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż beneficjent renty od dnia wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nie ma prawa do korzystania z innej formy pomocy w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, ponieważ pobieranie renty strukturalnej wiąże się z zakończeniem działalności rolniczej. W związku z powyższym, jeśli na dzień wydania decyzji w sprawie renty strukturalnej producent rolny nie uzyskał decyzji w sprawie płatności bezpośrednich wówczas traci do nich prawo, nie jest już bowiem, w dacie wydania decyzji w sprawie płatności, posiadaczem gospodarstwa rolnego. Taki właśnie stan faktyczny wystąpił w sprawie T. P. albowiem wnioskodawca mocą umowy dzierżawy przekazał posiadane uprzednio gospodarstwo rolne E. C. Pismem z dnia [...] r. T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji wnosząc o przyznanie przedmiotowych płatności bądź to jemu bądź też E. C. W uzasadnieniu wskazał, iż umowę dzierżawy zawarł już po zebraniu w roku [...] plonów, podniósł też, iż organ I instancji nie doradził i nie pomógł w podjęciu działań, które umożliwiłyby przejście uprawnień do płatności na E. C. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentował, iż składając wniosek o przedmiotowe płatności T. P. podpisał klauzulę, w której oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności, a także zobowiązał się do niezwłocznego powiadomienia o każdej zmianie swej sytuacji, w tym zwłaszcza o przeniesieniu gospodarstwa na innego producenta rolnego. Dodatkowe pismo procesowe z dnia [...] r. nadesłała nadto do Sądu E. C. podnosząc, iż jest młodą rolniczką, która chce rozwijać gospodarstwo. Przyznała, że w ustawowym terminie nie złożyła wniosku o przejęcie płatności wyjaśniając jednak, iż nie została właściwie pouczona przez organ I instancji. W konsekwencji wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dopłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także decyzji orzeczenie to poprzedzającej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż w myśl art. 2 ust. 1 i 2 obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. 2004, Nr 6, poz. 40 z późn. zm.) osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługiwały płatności, w tym płatności bezpośrednie, na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności było posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikowały się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Stosownie natomiast do art. 4 ust. 1 przywołanej ustawy w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania rozpoznającej wniosek decyzji nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługiwała temu producentowi, jeżeli spełniał on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złożył wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Analiza wskazanych wyżej norm prowadzi do nie budzącego wątpliwości wniosku, iż płatności, o których mowa przysługiwały jedynie aktualnemu producentowi rolnemu, nie mogły być natomiast przyznane osobie, która wprawdzie w danym roku była producentem rolnym jednak jeszcze przed wydaniem przez właściwy organ decyzji rozpoznającej jej wniosek wyzbyła się posiadania gospodarstwa rolnego i posiadanie to przeniosła w drodze umowy na innego producenta. W tego typu przypadku przyznanie jej przedmiotowych płatności było prawnie niedopuszczalne. Nie była natomiast wyłączona możliwość przyznania prawa do płatności osobie, która gospodarstwo rolne przejęła jednak jedynie wówczas gdy producent ów nie tylko spełniał określone w art. 2 ustawy warunki lecz nadto w terminie dwóch tygodni od dnia przeniesienia posiadania złożył stosowny wniosek. Bezspornym w sprawie jest, iż w dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynął sporządzony przez T. P. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...]. Bezspornym jest także, że w dniu [...] T. P. złożył wniosek o przyznanie mu renty strukturalnej z uwagi na planowane przekazanie gospodarstwa E. C. Bezspornym jest wreszcie, iż umową dzierżawy z dnia [...]r. T. P. istotnie wydzierżawił E. C. posiadane gospodarstwo i jak wynika z zawartego w aktach sprawy pisemnego oświadczenia T. P. tegoż dnia przekazał jej wszystkie wchodzące w skład gospodarstwa użytki rolne. W konsekwencji decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał wnioskodawcy rentę strukturalną. Oceniając, przez pryzmat wskazanych wyżej okoliczności uprawnienie T. P. do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok [...] wskazać zatem należy, iż do daty przekazania gospodarstwa co do zasady spełniał on przesłanki, od których przepisy cytowanej wyżej ustawy uzależniały nabycie wskazanego prawa. Z chwilą przekazania gospodarstwa E. C. przestał mieć jednak status producenta rolnego a w konsekwencji w dacie wydania decyzji przez orzekające w sprawie organy ([...]r. i [...]r.) przyznanie mu wnioskowanych płatności było niedopuszczalne. W konsekwencji faktu, iż T. P. nie miał już statusu producenta rolnego natomiast E. C. w ustawowym terminie nie złożyła wniosku, o którym mowa w art. 4 ustawy organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawcy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a decyzję tę należy ocenić jako prawidłową, pozostającą w zgodzie z przytoczonymi wyżej unormowaniami. Tym samym za poprawną uznać należy także zaskarżoną obecnie decyzję drugoinstancyjną, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. Na ocenę prawidłowości wydanych przez organy I i II instancji decyzji nie może mieć wpływu podnoszony przez T. P. w skardze fakt, iż umowę dzierżawy zawarł dopiero po zebraniu w sierpniu [...] plonów, kwestia ta w świetle cytowanych powyżej norm nie ma bowiem prawnego znaczenia Odnosząc się do treści wniesionej przez T. P. skargi Sąd wyjaśnia nadto skarżącemu, iż kwestia ewentualnego prawa E. C. do przedmiotowych płatności nie mogła podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu sądowym, nie stanowiła ona bowiem przedmiotu kontrolowanych przez Sąd w wyniku wniesionej skargi rozstrzygnięć. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło