II SA/Gl 235/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-05-21
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący wykażą znaczące wydatki związane ze stanem zdrowia i niepełnosprawnością, pomimo posiadania stałego źródła dochodu i majątku, należy przyznać im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy skarżący wykazali znaczące wydatki związane ze stanem zdrowia i niepełnosprawnością, które pochłaniają znaczną część ich dochodu, istnieje podstawa do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nawet jeśli posiadają oni stałe źródło dochodu i majątek. Wniosek został uwzględniony częściowo, z uwagi na możliwość wygospodarowania środków na pokrycie dalszych wydatków związanych z postępowaniem.Stan faktyczny
Skarżący B.L. i M.L. złożyli skargę na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowienia postępowania. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, przedstawiając dokumenty dotyczące stanu zdrowia i wydatków. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając go częściowo.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżących z wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. L. i M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi skarżący M. i B.L. zwrócili się o zwolnienie z wpisu sądowego w kwocie 200 zł, dołączając do nadesłanego pisma szereg dokumentów obrazujących stan ich zdrowia oraz wydatki na leczenie. Na wezwanie Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na druku urzędowego formularza, w którym skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z jego treści wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z emerytur rolniczych otrzymywanych w łącznej wysokości 1854 zł miesięcznie. W skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 80 m2 oraz nieruchomość rolna o pow.0,328 ha.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc je do informacji uzyskanych od skarżących uznano, że w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku.
Na powyższej ocenie zaważyła przede wszystkim sytuacja osobista stron, tj. stan ich zdrowia oraz związane z tym konsekwencje materialne.
Z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika, że oboje skarżący są osobami niepełnosprawnymi, w stopniu uniemożliwiającym podjęcie normalnej pracy. Z nadesłanych kopii faktur za lekarstwa wynika, że w miesiącu marcu za lekarstwa skarżący zapłacili ponad 300 zł, za dostawy wody 112 zł, za wywóz śmieci 23 zł, z tytułu grzywny – 95 zł, za energię elektryczną 178 zł, za gaz 180 zł, zaś za usługi telekomunikacyjne – 49 zł. Dochód wnioskodawców kształtuje się natomiast na poziomie około 2000 zł. Zsumowanie wskazanych wyżej wydatków daje łączną kwotę niemal 1000 zł, co oznacza, że do dyspozycji stron pozostaje około 1000 zł miesięcznie.
Przesłane faktury za lekarstwa oraz orzeczenia o niepełnosprawności wskazują na to, że wnioskodawcy są osobami, których stan zdrowia uzasadnia wyższe od przeciętnych nakłady miesięczne. Stąd też uznano, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie w części albowiem uiszczenie kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi mogłoby okazać się dla wnioskodawców zbyt trudne.
Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto, że wnioskodawcy dysponują stałym źródłem dochodu. Co więcej, po odjęciu stałych kosztów utrzymania (o których wspomniano wyżej) do dyspozycji stron pozostaje kwota, z której możliwe będzie wygospodarowanie środków na pokrycie dalszych, ewentualnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym zostało bowiem przewidziane przede wszystkim dla tych skarżących, którzy nie posiadają żadnych źródeł dochodu lub majątku, lub których dochód niemalże w całości pochłaniają bieżące wydatki. W realiach rozpoznawanej sprawy tego rodzaju okoliczności nie zachodzą, jakkolwiek sytuacja materialna stron jest daleka od optymalnej.
Wobec tego, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło