II SA/Gl 236/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...] roku nr [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 997 złotych (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta Z. odmówił spółce "A" zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej "Z" o numerze [...] wraz z wewnętrzną linią kablową składającej się z typowej wieży [...] o wysokości 34,40 m (wysokość sztyc odgromowych), sześciu anten sektorowych, pięciu anten radioliniowych, urządzeń sterujących pracą anten oraz wewnętrznej linii kablowej usytuowanej w Z. przy ul. [...] (działka nr [...]). Od decyzji tej odwołał się inwestor a Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] r., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał organowi I instancji sposób prawidłowego działania podczas ponownego rozpatrywania sprawy, m.in., że jeśli do oceny dokumentacji technicznej dla przedmiotowego przedsięwzięcia wymagane są wiadomości specjalne, to organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie stosownej opinii. Z uwagi na potrzebę wnikliwej analizy i oceny dowodów zgromadzonych w sprawie Prezydent Miasta Z. zwrócił się do J. G. - biegłego Sądu Okręgowego w K. w specjalności: elektronika, radiokomunikacja i telekomunikacja ruchoma, o wydanie opinii w sprawie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego na okoliczność: przeprowadzenia analizy poprawności wykonania projektu części telekomunikacyjnej stacji bazowej, wykonania własnych obliczeń mocy EIRP promieniowanej przez anteny stacji na podstawie założeń przyjętych przez inwestora w oparciu o parametry techniczne zawarte w specyfikacji producenta, przeprowadzenie analizy oddziaływania na środowisko oraz miejsca dostępne dla ludności, odniesienia się do zagadnień techniczno-prawnych dotyczących stacji, zawartych w dokumentach sprawy. W sporządzonej opinii jej autor w sposób jednoznaczny stwierdził, że dokumentacja techniczna zawiera szereg braków uniemożliwiających ocenę przedmiotowej inwestycji w aspektach jego oddziaływania na środowisko i miejsca dostępne dla ludności. Na podstawie ww. opinii Prezydent Miasta Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił "A" Sp. z o.o. udzielenia pozwolenia na budowę, stwierdzając w jej uzasadnieniu, że decyzję taką podjęto ze względu na niekompletność dokumentacji. Pismem z dnia 10 lipca 2015r. od ww. decyzji odwołała się "A" Sp. z o.o. Rozpatrując wniesione odwołanie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Z. z powodu błędów formalnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji a uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że Prezydent Miasta Z. podczas prowadzenia postępowania nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Prezydent Miasta Z. postanowieniem wydanym [...] r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia złożonego wniosku o pozwolenie na budowę o braki, jakie w swej opinii wykazał biegły J. G. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Rozstrzygnięcie takie organ I instancji oparł na fakcie częściowego uzupełnienia dokumentacji projektowej o informacje wskazane w postanowieniu z dnia [...] r., nieuwzględniające m. in. obliczeń maksymalnych zasięgów w osi wiązek i wyznaczenia obszarów występowania ponadnormatywnego PEM w miejscach dostępnych dla ludności, w poszczególnych sektorach, z uwzględnieniem maksymalnego pochylenia wiązek promieniowania anten. Od decyzji Prezydenta Miasta Z. pismem z dnia 23 listopada 2015 r. odwołał się pełnomocnik inwestora, wnosząc o zmianę w drodze samokontroli przez organ I instancji zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz wydającej pozwolenie na budowę, a w sytuacji nieskorzystania z prawa samokontroli, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości przez organ II instancji i w tym zakresie wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie w całości postanowienia Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – dalej k.p.a.) z uwagi na brak dokonania własnych ustaleń faktycznych, brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżącą a także opinii samego organu oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne ustalenie, że dokumentacja projektowa została tylko częściowo uzupełniona, dowolne ustalenia stron postępowania bez jakiegokolwiek uzasadniania, w jaki sposób te strony zostały ustalone, 2) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności dowodom złożonym przez skarżącą, w których zawarto obliczenia maksymalnych zasięgów w osi wiązek i wyznaczenia obszarów występowania ponadnormatywnego PEM i wykazano, że znajdują się one w miejscach niedostępnych dla ludności, 3) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez posiłkowanie się opinią biegłego w kwestii obowiązywania i stosowania oraz wykładni przepisów prawa, oceny materiału dowodowego sprawy, co powinno być wyłączną kompetencją organu administracji publicznej, a biegły w tym zakresie organu nie powinien wyręczać, 4) art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 – dalej p.b.) poprzez nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. 5) art. 35 ust. 4 p.b. poprzez niezastosowanie pomimo spełnienia przez skarżącą wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 p.b.; 6) art. 4 p.b. w sytuacji, w której skarżąca wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz w sytuacji zgodności jej zamierzenia budowlanego z przepisami. Wniesionym odwołaniem zaskarżono również w całości postanowienie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. zarzucając mu naruszenie: 1) art. 6 k.p.a. z związku z art. 35 ust. 1 p.b. poprzez wezwanie do usunięcia naruszeń w dokumencie "Kwalifikacja przedsięwzięcia..." w sytuacji, gdy żaden przepis prawa nie wymaga od skarżącej przedstawienia takiego dokumentu i nie statuuje jego treści, 2) art. 6, art. 8 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez żądanie od inwestora przedstawienia danych, obliczeń, których wykonanie nie wynika z treści jakichkolwiek przepisów prawa, co nie budzi zaufania stron do organów władzy publicznej, 3) art. 9 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wskazanych naruszeń, do których usunięcia została wezwana spółka, brak wskazania przepisów prawa, z których miałyby wynikać owe nałożone na spółkę obowiązki. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. p.b., po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] r., utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy. W uzasadnieniu podano m. in., że ze względu na skomplikowany charakter sprawy organ I instancji zwrócił się do J. G. - biegłego Sądu Okręgowego w K. w specjalności: elektronika, radiokomunikacja i telekomunikacja ruchoma, o wydanie opinii w sprawie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. W opinii tej stwierdzono, że do jednoznacznej oceny oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej na środowisko w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010 nr 213 poz. 1397) i jej wpływu na miejsca dostępne dla ludności niezbędne jest uzupełnienie dokumentacji technicznej o informacje wskazane w tej opinii. Organ podkreśla, iż biegły sądowy to osoba posiadająca bogate doświadczenie zawodowe i uznana za eksperta w zakresie swojej działalności, powoływana w postępowaniach w celu przedstawiania fachowych opinii o okolicznościach mających znaczenie dla wyniku sprawy, a których wyjaśnienie wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy. Uznając taką pozycję i znaczenie biegłego w postępowaniu administracyjnym oraz cel sporządzanych przez niego opinii organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji technicznej o braki stwierdzone przez biegłego. Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik spółki "A", zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na zastosowanie poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji, która odmawia wydania wnioskowanej przez inwestora decyzji, podczas gdy nie istnieją podstawy faktyczne ani prawne do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, 2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. z uwagi na brak dokonania własnych ustaleń faktycznych, brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie dowodów przestawionych przez Spółkę, a także opinii samego organu oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne ustalenie, że: "pełnomocnik inwestora tylko częściowo uzupełnił dokumentację, nie uwzględniając m.in. obliczenia maksymalnych zasięgów w osi wiązek i wyznaczenia obszarów występowania ponadnormatywnego PEM w miejscach dostępnych dla ludności, w poszczególnych sektorach z uwzględnieniem maksymalnego pochylenia wiązek promieniowania anten", czy dowolne ustalenia stron postępowania bez jakiegokolwiek uzasadnienia, w jaki sposób te strony zostały ustalone; 3) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności dowodom przedłożonym przez Skarżącą, w których zawarto obliczenia maksymalnych zasięgów w osi wiązek i wyznaczenia obszarów występowania ponadnormatywnego PEM i wykazano, że znajdują się one w miejscach niedostępnych dla ludności; 4) art. 84 § 1 k.p.a. posiłkowanie się opinią biegłego w kwestii obowiązywania i stosowania oraz wykładni przepisów prawa, oceny materiału dowodowego sprawy, co powinno być wyłączną kompetencją organu administracji publicznej, a biegły w tym zakresie organu nie powinien wyręczać; 5) art. 15 k.p.a. poprzez brak dwukrotnego rozpatrzenia sprawy, co przejawiało się m.in. w braku rozważania zarzutów zawartych w treści odwołania "A" złożonego od decyzji organu I instancji; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 35 ust. 3 p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 p.b., poprzez nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę w odniesieniu do robót budowlanych, w stosunku do których nie występują naruszenia określone w art. 35 ust. 1 p.b. 2) normy art. 35 ust. 4 p.b., poprzez niezastosowanie, pomimo spełnienia przez Spółkę wymagań określonych w art. 35 ust. 1 p.b. oraz w art. 32 ust. 4 p.b., 3) normy art. 4 p.b. w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz w sytuacji zgodności jej zamierzenia budowlanego z przepisami. Zaskarżono jednocześnie w całości postanowienie organu I instancji z dnia [...] roku zarzucając mu naruszenie: 1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 p.b. poprzez wezwanie do usunięcia naruszeń w dokumencie prywatnym zatytułowanym "Kwalifikacja przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...)", w sytuacji, gdy żaden przepis prawa nie wymaga od Skarżącej przedstawienia takiego dokumentu i nie statuuje jego treści; 2) art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez żądnie od inwestora przedstawienia danych, obliczeń których wykonanie nie wynika z treści jakichkolwiek przepisów prawa, co nie budzi zaufania stron do organów władzy publicznej; 3) art. 9, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wskazanych naruszeń do których usunięcia została wezwana Spółka, brak wskazania przepisów prawa z których miałyby wynikać owe nałożone na Spółkę do spełnienia obowiązki. Wobec podniesionych zarzutów wniesiono o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Z. numer [...] z dnia [...] roku, a także postanowienia organu I instancji z dnia [...] roku; 2) zasądzenie na rzecz Skarżącej od Wojewody [...] zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.). Organ odwoławczy przy tym winien uwzględnić reguły związane z zasadą dwuinstancyjności, w należyty sposób oceniając zgromadzony materiał dowodowy i odnosząc się do zarzutów odwołania (art. 15 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., art. 107 §3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym kontekście warto przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 31 grudnia 2003 r. w Lublinie) z dnia 17 maja 1994 r., sygn. SA/Lu 1921/93, LEX nr 26517. Zawarto tam ogólne reguły dotyczące postępowania dowodowego. Stwierdzono m. in., że z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany nie tylko na wniosek, ale i z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w Kodeksie zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zarówno w nauce, jak i w praktyce orzeczniczej, podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: - po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa, - po drugie - ocena, powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, - po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, - po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki. Art. 15 k.p.a. z kolei stwierdza, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stanowi konkretyzację art. 78 Konstytucji RP, a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., K 53/05, OTK ZU 2006, nr 6A, poz. 66). Przy tym do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992/3-4/95). W niniejszej sprawie uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego składa się tymczasem przede wszystkim z opisu historycznego sprawy, przytoczenia przepisów i stwierdzenia, że w sprawie wykonano opinię biegłego, która była niezbędna. Część, w której organ ustosunkowuje się do konkretnych zarzutów odwołania, jest bardzo pobieżna i faktycznie prowadzi do oparcia się na opinii biegłego, która nie jest szczegółowo oceniana, pomimo zgłoszenia konkretnych zarzutów przeciwko niej. Opinia biegłego podlega ocenie organu, który jest obowiązany sprawdzić na jakich przesłankach biegły ją oparł, ocenić jej wiarygodność i zupełność (zob. wyrok WSA w Kielcach z 29 stycznia 2015 r., I SA/Ke 657/14). Opinia biegłego jest dowodem w sprawie – w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. i podlega swobodnej ocenie prowadzącego postępowanie organu na podstawie zasad wiedzy. Powinna mu ona bowiem jedynie pomóc w rozstrzygnięciu danej kwestii, a nie stanowić sama w sobie rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., I OSK 2342/12). Organy tymczasem oparły się bezrefleksyjnie na opinii biegłego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięć. Organ odwoławczy dodatkowo nie rozważył wszystkich zarzutów odwołania, choć m. in. podważały one wskazaną opinię (dot. art. 84 §1 k.p.a.). Skupił się na walorach biegłego, jako osoby poważanej i kompetentnej, a nie na samej opinii. Kompetencja danej osoby nie zawsze ma przełożenie na efekty jej pracy, czyli np. na opinię, jako że każdy biegły może być omylny. W swej pracy może, nawet nieświadomie, pominąć pewne okoliczności, istotne z punktu widzenia jego ostatecznych wniosków. Należy zatem oceniać nie biegłego, a efekt jego pracy, czyli opinię. Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego na zasadzie art. 135 p.p.s.a. przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, jako że materiał dowodowy nie został właściwie oceniony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757). Brak było jednak podstaw do uwzględnienia skargi w zakresie dotyczącym żądania uchylenia postanowienia organu I instancji z dnia [...] roku, bowiem organy w pierwszej kolejności winny w sposób należyty ustalić stan faktyczny. Wydanie rozstrzygnięcia w tym zakresie nie było zatem "niezbędne" dla końcowego załatwienia sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono wskazanych reguł postępowania, w szczególności dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego i należycie uzasadniając swe decyzje. Winny również zapewnić, by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu, a organ odwoławczy, o ile przyjdzie mu wydawać decyzję, winien dochować reguł dwuinstancyjności, szczegółowo odnosząc się do zarzutów odwołania. Treści rozstrzygnięcia Sąd nie przesądza, jako że nie może czynić ustaleń za organ. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł) i koszty zastępstwa procesowego (497 zł, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.