II SA/Gl 237/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K. D. i A. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Z. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. M. T. i L. T. zwrócili się do Starosty Powiatowego w Z. o wydanie pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w M. Do wniosku dołączone zostało oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany wraz z uzgodnieniami gestorów sieci, wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz pismo Wójta Gminy C. z dnia [...] r., uzgadniające pozytywnie projekt zjazdu z drogi gminnej oznaczonej jako działka nr [...], celem wykonania dojazdu do działki [...]. W zakresie warunków wykonania przyłącza wodnokanalizacyjnego stanowisko zajął Zakład [...] w M. W piśmie z dnia [...] r. kierownik tego zakładu podał, że ze względu na brak kolektora kanalizacji sanitarnej w rejonie należy zaprojektować odprowadzanie ścieków do zbiornika bezodpływowego. Istnieje możliwość podłączenia budynku do istniejącej sieci wodociągowej. Na kopii projektu zagospodarowania terenu kierownik tego zakładu zamieścił [...] r. zgodę na przełożenie sieci wodociągowej na etapie budowy budynku na koszt inwestora. Z projektu wynika bowiem, że przez działkę inwestorów biegnie wodociąg [...] a budynek został zaprojektowany na trasie tego wodociągu. Projekt w części dotyczącej instalacji wodno-kanalizacyjnej stanowi na stronie 8, że budynek zasilany będzie w wodę z sieci wodociągowej, a projekt przyłącza wody nie stanowi przedmiotu opracowania. Jak zapisano w projekcie budowlanym, budynek ma być podpiwniczony, z poddaszem mieszkalnym. Ze względu na warunek odprowadzania ścieków do zbiornika bezodpływowego, złożony projekt zagospodarowania działki został skorygowany poprzez zaznaczenie miejsca posadowienia zbiornika na ścieki. Na oryginale projektu zagospodarowania działki zostało to uczynione techniką nietrwałą (ołówkiem), co zmieniono na kopii projektu zagospodarowania działki. Z akt wynika, że projekt uzgadniany z gestorami sieci nie zawierał danych dotyczących szamba. Nie jest też znana data skorygowania projektu. Na projekcie zagospodarowania działki zwymiarowana została tylko odległość zbiornika od granicy działki z działką [...]. Zgodnie z projektem budowlanym, wejście do budynku zostało zaprojektowane od strony działki [...]. Jak wynika z rysunku, schody zewnętrzne zaprojektowano w odległości 1,5 m od granicy. Wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego potwierdza, że działka nr [...] położna jest w jednostce strukturalnej [...] oraz przy ulicy dojazdowej [...]. Dla jednostki o symbolu [...] plan przewiduje teren zabudowy mieszkaniowej o intensywności 0, 25 : 0,05. Wymagana jest nieprzekraczalna linia zabudowy 12 m od osi drogi [...] oraz 10 m od drogi [...]. Budynki jednokondygnacyjne z podniesionym parterem nie więcej niż 1,5 m nad poziomem terenu. Dach dwuspadowy, symetryczny o nachyleniu połaci 30-45 %. Wysokość kalenicy max. 9 m. Forma winna nawiązywać do tradycji budownictwa beskidzkiego. Natomiast dla terenu [...] plan przewiduje realizację drogi dojazdowej o przebiegu zgodnym z rysunkiem planu. Szerokość w liniach rozgraniczających 10 m, jedna jezdnia o pasach ruchu po 6 m. każdy, chodnik jednostronny o szerokości 1,5 m. Z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji zawiadomił pozostałe strony postępowania o jego wszczęciu, jak również o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy i zgłoszenia uwag. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Starosta Powiatowy w Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zgodnie z przedłożonym projektem. Jako teren oddziaływania inwestycji określono działki nr [...] i [...]. W uzasadnieniu natomiast ograniczono się do stwierdzenia, że inwestor wystąpił z wnioskiem dołączając wymagane dokumenty a działka zgodnie z planem znajduje się w jednostce, dla której taka inwestycja jest dopuszczalna. W aktach znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji przez K. i A. D., brak dowodu doręczenia dla A. S., wymienionej w rozdzielniku decyzji. Odwołanie od decyzji wnieśli A. i K. D. Podali, że ich działka o nr [...] zgodnie z planem została wolna od zabudowy i przeznaczona pod uprawy polowe (podobnie jak działki [...] i [...]). Nie ma rozgraniczenia między działkami i nie ma drogi dojazdowej do posesji inwestora. Budowa zagraża działkom rolniczym. Z dołączonego pisma z dnia [...] r. dotyczącego rozpatrzenia zarzutów i protestów wniesionych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że uległy zmianie ustalenia zawarte w projekcie planu wyłożonym do publicznego wglądu a w konsekwencji działki [...],[...]i [...] pozostają wolne od zabudowy i przeznaczone pod uprawy polowe. Zaskarżoną decyzją Wojewoda S. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podał, że inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowani przestrzennego, albowiem teren jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową. Inwestor dysponuje prawem do nieruchomości, projekt zagospodarowania działki został sporządzony na mapie zasadniczej służącej celom projektowym z określonymi granicami działek. Obiekt został usytuowany na działce nr [...] w nawiązaniu do jej granic, odległości budynku od granic odpowiadają przepisom § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 109, poz. 1156). Projekt jest kompletny i został wykonany przez osobę z uprawnieniami. Wobec powyższego organ nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów odwołania podano, że wytyczenie granic działki w terenie oraz budynku musi wykonać geodeta, Wójt Gminy C. uzgodnił pozytywnie zjazd z drogi gminnej oznaczonej jako działka nr [...] celem dokonania dojazdu do posesji, a ewentualne naruszenie granic własności podlega postępowaniu z powództwa cywilnego. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem § 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez nieuwzględnienie w decyzji parametrów drogi dojazdowej do działki oraz naruszeniem art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie słusznego interesu obywateli. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zarzuty nie dotyczą usytuowania budynku na działce, lecz dojazdu do niego. Droga znajdująca się na działce nr [...] jest drogą polną, nieutwardzoną i nie spełnia warunków technicznych dla dojść i dojazdów zapewniających dostęp do drogi publicznej. Kwestii tej organ ostatecznie nie wyjaśnił. Nadto dojazd zaplanowany od działki nr [...] zagraża innym działkom sąsiadującym z tą drogą, w tym działce skarżących nr [...], dojazd pojazdów będzie bowiem naruszał granice działki i niszczył uprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie Podał, że działka inwestorów ma dojazd do drogi publicznej przez działkę nr [...] od strony południowej i przez działkę nr [...] od strony północnej. Dojazd został uzgodniony. Według mapy zasadniczej droga w miejscu graniczącym z działką [...] należącą do skarżących ma szerokość 5 m. Polny charakter drogi nie wyklucza zapewnienie nią dojazdu. Kwestia wytyczenia działek, w tym działki pod drogę nie była przedmiotem postępowania. Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi. Podali, że wzdłuż drogi stanowiącej działkę [...] budowane są inne domy. Poinformowali, że budowa została rozpoczęta, wykonano obejście rurociągu wodnego i przyłącze wodociągowe. Ukończono fundamenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę legalności działania organów administracji publicznej. Rozpoznając skargę sąd nie jest przy tym związany jej zarzutami i wnioskami (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten zobowiązuje zatem sąd do dokonania całościowej kontroli legalności zaskarżonego aktu, bez względu na zasadność i słuszność zarzutów podniesionych w skardze. Należy w tym miejscu stwierdzić, że Sąd nie podzielił stanowiska skarżących co do przyczyn wadliwości wydanej decyzji. Po pierwsze, dla prawidłowości wydanego pozwolenia nie ma znaczenia argument o możliwym naruszaniu przez inwestorów prawa własności skarżących czy wyrządzaniu szkody. Kwestie te podlegają rozstrzyganiu przed sądami powszechnymi, jeżeli do takich przypadków naruszenia prawa czy wyrządzenia szkody dochodzi. Udzielone pozwolenie w żadnym zakresie nie zawiera dla inwestorów uprawnienia do naruszania granic własności czy niszczenia zasiewów. Po drugie, kwestia parametrów drogi zapewniającej połączenie działki z drogą publiczną, nie ma w sprawie znaczenia. Jak ustaliły bowiem organy w oparciu o uzgodnienie Wójta Gminy C., działka inwestorów ma bezpośredni dostęp do drogi gminnej, będącej drogą publiczną (działka nr [...]). Parametry określone w § 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (...) nie dotyczą parametrów dróg publicznych, lecz dojść i dojazdów do działek budowlanych i budynków, umożliwiających dostęp do drogi publicznej. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki, do budynku zaprojektowano dojazd, łączący budynek z drogą publiczną. Parametry tego dojazdu odpowiadają wymaganiom § 14 ust. 1 rozporządzenia, który wymaga zapewnienia dojazdu i dojścia odpowiedniego do przeznaczenia i sposobu użytkowania obiektu, o szerokości jezdni nie mniejszej niż 3 m. Zaprojektowane dojście taką szerokość posiada. Nieskuteczność zarzutów podniesionych w skardze nie mogła jednak skutkować jej oddaleniem, wobec stwierdzonych przez Sąd innych uchybień. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, organ winien dokonać sprawdzeń w zakresie określonym w art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118), w szczególności sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Jakkolwiek w uzasadnieniach decyzji organy podały, że zgodność taka zachodzi, to analiza projektu wniosku takiego nie potwierdza. Wskazać zatem należy, że zgodnie z § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), takie części budynku jak tarasy i schody zewnętrzne nie mogą pomniejszać odległości o jakich mowa w ust. 1 o więcej niż 1,3 m. Projekt zagospodarowania działki przewiduje podest i schody zewnętrzne przy wejściu do budynku. Odległość od granicy działki zewnętrznej krawędzi schodów wynosi 1,5 m, co nie odpowiada normatywom z §12 ust. 5 rozporządzenia. Dla ściany z drzwiami odległość od granicy wynosi bowiem 4 m, pomniejszenie o 1,3 m zmniejsza tę odległość do 2,7 m. Kwestia ta nie był przez organy w żaden sposób zauważona i rozstrzygnięta, co jest efektem faktycznego braku uzasadnienia decyzji organu I instancji i ogólnikowości uzasadnienia organu odwoławczego. Nie można poprzestać na stwierdzeniu o zgodności projektu z przepisami lub planem zagospodarowania przestrzennego, jeżeli przepisy te kreują określone standardy i ograniczenia. Wówczas prawidłowo sporządzone uzasadnienie winno wykazywać w sposób konkretny, czy wielkości te zostały zrealizowane. Dotyczy to np. przewidzianego w planie limitu intensywności zabudowy. Należy także zwrócić uwagę, że na projekcie zagospodarowania działki nie został wyraźnie naniesiony w sposób trwały zbiornik na nieczystości, nie zostały także jednoznacznie określone odległości tego zbiornika od budynku i granic działki. Odległości takie wyznacza przepis § 36 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Treść i zawartość projektu budowlanego podlegającego zatwierdzeniu określa art. 34 prawa budowlanego. Szczegółową regulację w tym zakresie zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133). Zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 6 tego rozporządzenia, część rysunkowa projektu zagospodarowania działki winna określać układ sieci i przewodów uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym wodociągowych. Materiał sprawy wykazuje, że pod zaplanowanym budynkiem biegnie wodociąg. Wskazana została konieczność przełożenia jego fragmentu na etapie budowy. Sporządzony projekt zagospodarowania działki w żaden sposób nie ilustruje koniecznej zmiany. Organy zatwierdziły zatem projekt budowlany i udzieliły pozwolenia na budowę domu na biegnącym wodociągu. Jak wynika z projektu budowlanego, nie zawiera on także projektu przyłącza wodociągowego (§ 12 ust. 1 pkt 5 cytowanego rozporządzenia). W konsekwencji nie wiadomo w jaki sposób budynek ma być zaopatrywany w wodę i gdzie ma być zlokalizowane przyłącze. W ocenie Sądu, organ udzielający pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy przedłożone uzgodnienia przewidują konieczność wykonania robót związanych ze zmianą przebiegu wodociągu, nie może pominąć tej kwestii na etapie zatwierdzania projektu i udzielania pozwolenia na budowę. Konieczne do wykonania roboty winny być objęte przedkładanym projektem budowlanym. Wskazane wadliwości wydanych w sprawie decyzji uzasadniły konieczność ich uchylenia. Wobec faktu, że budowa domu została już rozpoczęta, w przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku, organ właściwy w sprawie nie będzie mógł ponownie udzielić pozwolenia na budowę, na przeszkodzie temu stoi art. 32 ust. 4a prawa budowlanego. Postępowanie wszczęte wnioskiem inwestorów o udzielenie pozwolenia podlegać wówczas będzie umorzeniu. Natomiast sprawa powstającego budynku winna zostać rozpoznana przez organ nadzoru budowlanego. Roboty przeprowadzone przez inwestorów na podstawie posiadanego, ostatecznego pozwolenia na budowę w okresie jego ważności, nie są samowolą budowlaną i podlegają legalizacji na podstawie art. 51 prawa budowlanego przez organ nadzoru budowlanego. Mając na względzie podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w związku z art. 135 i 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.