II SA/Gl 238/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie NSA Ewa Krawczyk (spr.), WSA Rafał Wolnik, Protokolant Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. – S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r. [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] ([...] zł.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. decyzją z dnia [...] roku zobowiązał inwestorkę L. S.– S. do przedłożenia do dnia [...].2005 roku inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności wraz ze stosownym zaświadczeniem; opinii technicznej potwierdzającej zgodność wykonanych robót budowlanych z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i Polskimi Normami i protokołu próby szczelności wykonanej instalacji gazowej. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r. ( tj. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie podał, że inwestorka wykonała roboty budowlane związane z przebudową instalacji gazowej w mieszkaniu nr X budynku przy ul A , będącym własnością Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Przebudowa polegała na przeniesieniu gazomierza na zewnątrz mieszkania i zainstalowaniu go w klatce schodowej. Roboty te wymagały zgłoszenia ( art. 30 ust. 1 pkt 2 ), którego inwestorka nie dokonała. Stanowią więc one samowolę budowlaną , podlegającą likwidacji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a wobec zakończenia robót podjęto decyzję zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2. L. S. – S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podała, że w [...] 2004 roku nabyła spółdzielcze własnościowe mieszkanie – oznaczone nr X przy ul. A w G.. W dacie zakupu licznik gazu był już usytuowany na ścianie klatki schodowej ( tak jak w czasie oględzin organu I instancji ). Nie dokonywała więc przebudowy instalacji gazowej, ani żadnych przesunięć licznika, o czym świadczy nie naruszona plomba na liczniku w dniu oględzin. Zdaniem odwołującej się do przeniesienia licznika na zewnątrz mieszkania doszło w latach poprzednich, kiedy to Spółdzielnia "[...]" wyprowadziła liczniki gazowe ze wszystkich lokali w budynku. W celu potwierdzenia tej okoliczności powołała się na dokumentację techniczną dostępną w Spółdzielni "[...]". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Przyznał w motywach brak wykazania, iż to odwołująca się dokonała przebudowy, ale okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem nabywca nieruchomości przejmuje wraz z nią wszystkie ciążące na niej zobowiązania. Nadto w oparciu o oświadczenie Spółdzielni ustalono, że przebudowana instalacja jest wykonana z rurek miedzianych, podczas gdy standardem w Spółdzielni są instalacje z rur stalowych, co wyklucza Spółdzielnie jako inwestora spornej inwestycji. Roboty budowlane zostały wykonane samowolnie, a zakres tych robót wykracza poza własne mieszkanie odwołującej się, a mianowicie do klatki schodowej stanowiącej część wspólną budynku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. S. – S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz zarzuciła, że wyprowadzenia licznika z mieszkania stanowiącego obecnie jej własność, prawdopodobnie dokonała w przeszłości sama Spółdzielnia, o czym świadczy sposób wyprowadzenia licznika gazowego i zastosowany materiał ( w spornej instalacji także rury stalowe ) identyczny jak w pozostałych mieszkaniach w budynku. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, że sporna przebudowa spornej instalacji nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja – zdaniem składu orzekającego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie ustalania stanu faktycznego, co uniemożliwia jej ocenę co do zgodności z prawem materialnym. Za trafne należy uznać zaliczenie przeprowadzonych robót budowlanych do kategorii przebudowy. Przebudowa instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym dla swej legalności wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Artykuł 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z 2003 r. z zm.) zwalnia z uzyskania pozwolenia na budowę - remont instalacji gazowej w lokalach mieszkalnych, a nie przebudowę tej instalacji. Powyższe naruszenie nie ma jednak w tym wypadku wpływu na sposób likwidacji samowoli budowlanej. W przypadku stwierdzenia wykonania przebudowy instalacji w lokalu mieszkalnym bez pozwolenia, jak i remontu takiej instalacji bez zgłoszenia, do obu tych robót stosuje się art. 51 Prawa budowlanego. Decyzja oparta na podstawie art. 51 może być skierowana do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego ( art. 52 ). W niniejszej sprawie nie ustalono daty dokonania przebudowy instalacji, ani nie wykazano by inwestorem tych robót była skarżąca. Sama skarżąca konsekwentnie temu faktowi zaprzecza. Brak więc było podstaw do skierowania do niej decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jako do inwestora. Z kolei przyjęcie, że skarżąca jest adresatem decyzji z tytułu własności lokalu nie pozwalałaby na objęcie nakazami części instalacji znajdującej się poza jej mieszkaniem, a mianowicie na klatce schodowej i to nawet w sytuacji wykazania, że sporne roboty wykonała osoba od której w [...] 2004 roku skarżąca nabyła lokal. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie nie pozwala jednak na ustalenie czasu i osoby, która wykonała sporne roboty. Postępowanie to zostało przeprowadzone z naruszeniem zasad określonych w art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa, a nadto art. 78 § 1 kpa. Naruszenie tego ostatniego przepisu polegało na nieprzeprowadzeniu dowodu z dokumentacji technicznej posiadanej przez Spółdzielnie [...] w związku z robotami polegającymi na wyprowadzeniu gazomierzy z pozostałych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. A. Taki dowód skarżąca zgłosiła w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dokumentacja techniczna, o ile istotnie znajduje się w dyspozycji Spółdzielni mogłaby stać się podstawą ustalenia kiedy zostały przeprowadzone roboty polegające na przebudowie instalacji gazowej w lokalach w budynku przy ul. A, czy robotami tymi objęto także lokal stanowiący obecnie własność skarżącej. Z kolei ustalając datę założenia plomby na liczniku gazowym przez Zakład Gazownictwa, o ile jak twierdzi skarżąca plomba ta nie została naruszona, można by ustalić kiedy doszło do przebudowy spornej instalacji oraz czy roboty te wykonane zostały przez Spółdzielnie [...] czy też osobę od której skarżąca nabyła lokal nr X. Protokół oględzin przebudowanej instalacji z dnia [...] 2004 roku nie zawiera informacji co do stanu plomby w dniu oględzin, techniki i użytych materiałów do przebudowy oraz porównania przedmiotowej przebudowy z takimi przebudowami w pozostałych lokalach w budynku, które zostały wykonane przez Spółdzielnie. Przyjęcie w oparciu o oświadczenie Spółdzielni "[...]" z dnia [...].2005 roku, że sporna instalacja została wykonana z rurek miedzianych, podczas gdy standardem w Spółdzielni jest instalacja z rur stalowych, co wyklucza Spółdzielnie "[...]" jako inwestora, nastąpiło z naruszeniem art. 81 kpa. Skarżąca bowiem przed wydaniem decyzji nie miała możliwości wypowiedzenia się co do tego dowodu, bowiem organ odwoławczy nie dopełnił także obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 kpa ( umożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, dowodów oraz zgłoszonych żądań ). W postępowaniu ponownym organy powinny uzupełnić materiał dowodowy, a więc przeprowadzić oględziny z utrwaleniem w protokole szczególnie istotnych okoliczności dla niniejszej sprawy: stanu plomby, techniki wykonania i materiałów użytych przy przebudowie instalacji, ewentualnych różnic między sporną instalacją, a pozostałymi instalacjami gazowymi w budynku. Należy także poddać badaniu dokumentację techniczną Spółdzielni "[...]" związaną z przebudową instalacji gazowej w budynku celem ustalenia daty i zakresu wykonanych robót oraz ustalić w Zakładzie Gazowniczym kiedy i w jakiej sytuacji dokonano plombowania licznika należącego do lokalu skarżącej. Dopiero takie uzupełnienie materiału dowodowego da organowi podstawę do ustalenia kto był inwestorem przedmiotowych robót, a w przypadku wykazania, że roboty te zostały dokonane przez poprzedniego właściciela lokalu skierowania stosownej decyzji do skarżącej, z tym że zakres obowiązków nałożonych na skarżącą musiałby się ograniczać do lokalu mieszkalnego stanowiącego jej własność. Ponieważ zarzuty skargi – przy wyżej wskazanych brakach postępowania dowodowego okazały się uzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art.135 i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.