II SA/Gl 24/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-20
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględniona, jeśli strona nie wykazała, że była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 278 P.p.s.a., podlega odrzuceniu, chyba że strona wykaże, iż była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana. Brak wykazania tych wyjątków skutkuje odrzuceniem skargi bez merytorycznej oceny jej podstaw.Stan faktyczny
M.S. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2005 r., który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżąca powołała się na art. 273 § 2 P.p.s.a. i przedstawiła dowód osobisty innej osoby, twierdząc, że podważa on argumenty stanowiące podstawę konfiskaty majątku. Skarga została wniesiona w dniu 5 stycznia 2015 r., czyli po upływie ponad 9 lat od uprawomocnienia się wyroku.Rozstrzygnięcie
Odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2122/03 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...]w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2122/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...]w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Orzeczenie to wobec niewniesienia środka zaskarżenia uprawomocniło się z dniem 26 lipca 2005 r.
Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania w powyższej sprawie. Na wezwanie Sądu skarżąca oświadczyła w piśmie z dnia 14 lutego 2015 r., że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w oparciu o art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, załączając jednocześnie kserokopię dowodu osobistego A. N.. Skarżąca wskazała, że nie mogła przedstawić tego dowodu w poprzedniej sprawie, natomiast jej zdaniem podważa on wszelkie argumenty, które stanowiły podstawę konfiskaty majątku A. N. i W. N.. Ostatni dowód osobisty był wydany [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII powołanej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w powołanej ustawie. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 P.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać między innymi podstawę wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. Na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie postępowania odrzuca, a w przypadku ich spełnienia – wyznacza rozprawę. Postawy wznowienia zostały zawarte w art. 271 – 273 powołanej ustawy.
Zachowanie ustawowych terminów z art. 277 i art. 278 P.p.s.a. warunkuje dopuszczalność oceny ustawowych przesłanek wznowienia (określonych w art. 271 – 273 P.p.s.a.), w tym przesłanki wskazanej przez skarżącą, opartej na okolicznościach z art. 273 § 2 P.p.s.a. Jej merytoryczna ocena będzie możliwa dopiero po stwierdzeniu, że skarga została skutecznie wniesiona. Konieczna jest zatem w pierwszej kolejności ocena, czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego została wniesiona z zachowaniem ustawowych terminów.
W niniejszej sprawie został uchybiony 5 letni termin określony w art. 278 P.p.s.a., co jest szczególnie istotne dla oceny dopuszczalności skargi. Przepis ten stanowi, iż po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żaden z wymienionych wyjątków. Tak określony termin jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu. Upływ tego terminu stanowi negatywną przesłankę wznowienia postępowania. Takie właśnie negatywne skutki upływu terminu prawa materialnego z art. 278 P.p.s.a. zaistniały w rozpatrywanej sprawie. Oceniając zachowanie tego terminu przez wnoszącą skargę o wznowienie postępowania, należało uwzględnić, iż kwestionowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2122/03 uzyskał walor prawomocności w dniu 26 lipca 2005 r. W świetle powołanego art. 278 P.p.s.a. skarżąca mogła zatem domagać się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej tym wyrokiem do dnia 26 lipca 2010 r., chyba że była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana. Skarżąca nie powołała się jednak na powyższą przesłankę, a ponadto, jak wynika z akt sprawy, skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy o sygn. II SA/Ka 2122/03 (k. nr 24 akt sądowych).
Stwierdzenie powyższej przeszkody o charakterze procesowym, wykluczało merytoryczną ocenę przesłanki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego opartej w skardze o wznowienie na okolicznościach z art. 273 § 3 P.p.s.a.
Z tych względów, skargę o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 278 w związku z art. 280 § 1 P.p.s.a należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło