II SA/Gl 242/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-06-17

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków, skierowane do kancelarii prawnej zamiast do spółki będącej jej klientem, jest dotknięte wadą nieważności?
Ratio decidendi
Postanowienie organu administracji publicznej, które jako adresata wskazuje kancelarię prawną zamiast spółki będącej jej klientem i rzeczywistą stroną postępowania, jest obarczone bezwzględną wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W związku z tym, sąd stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. zwróciła się o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków w celu ustalenia majątku dłużnika. Starosta odmówił, wskazując na brak wykazanego interesu prawnego i możliwość skorzystania z instytucji wyjawienia majątku w postępowaniu cywilnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu postanowień, ponieważ były one skierowane do kancelarii prawnej, a nie do spółki będącej stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającego postanowienia Starosty B. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia Starosty B. z dnia [...] r., 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. na rzecz skarżącego 340 (trzystaczterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] roku [...] Sp. z o.o. w K., reprezentowana przez radcę prawnego J. P., zwróciła się do Starostwa Powiatowego w B. o udzielnie informacji czy Z. K. prawdopodobnie zamieszkały w H. przy ul. [...] jest lub był w ciągu ostatnich [...] lat właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości na terenie miasta B . i powiatu [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wypis z ewidencji gruntów i budynków jest niezbędny bowiem Z. K. jest dłużnikiem wnioskodawczyni, która uzyskała w stosunku do niego nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, wydany przez Sąd Rejonowy w R. [...] Wydział Gospodarczy z dnia [...] roku, sygn. akt [...], opatrzony klauzulą wykonalności z dnia [...] roku. Klauzula uprawnia wierzyciela do pozyskania informacji o dłużniku niezbędnych do wyegzekwowania długu. Do wniosku dołączono poświadczoną kopię powyższego nakazu zapłaty wraz z klauzulą wykonalności oraz kopię pełnomocnictwa dla radcy prawnego J. P. Postanowieniem z dnia [...] roku Starosta B. odmówił Kancelarii Prawnej [...] z siedzibą w R. udostępnienia danych, a w szczególności wypisu z operatu ewidencyjnego. W podstawie prawnej organ podał art. 219 w związku z art. 217 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 roku, nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa"). W uzasadnieniu stwierdzono, że podstawową formą udzielania pisemnych informacji z ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym dane służące ustaleniu składników majątkowych jest wypis, o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy. Wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie między innymi osób prawnych, które mają interes prawny w tym zakresie. Wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego i nie wskazała przepisu prawa materialnego, z którego wynika jej prawo do uzyskania żądanych informacji. Wniosek, który dotyczy bliżej nieokreślonych działek zmierza do ujawnienia majątku dłużnika. Ustaleniu stanu majątkowego dłużnika służy natomiast, uregulowana w kodeksie postępowania cywilnego, instytucja wyjawienia majątku. Ujawnienie majątku dłużnika należy zatem do sfery postępowania cywilnego, a nie administracyjnego, w tym w trybie wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich. [...] Sp. z o.o. w złożonym zażaleniu wniosła o uchylenie postanowienia organu I instancji i wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem. Zdaniem żalącej się toczące się postępowanie mające na celu zaspokojenie wierzytelności oraz nakaz sądowy opatrzony klauzulą wykonalności stanowią o interesie prawnym żalącej się w otrzymaniu przedmiotowych informacji. Wskazano na art. 365 kpc określający granice związania prawomocnym wyrokiem sądowym. Nadto stwierdzono, że brak jest przepisu prawa, który zabraniałby wierzycielowi poszukiwania majątku dłużnika czy narzucał sposób jego poszukiwania. Ani regulacja dotycząca ujawnienia majątku, ani przewidziana art. 6971 kpc możliwość zlecenia poszukiwania majątku przez komornika, nie wyłączają aktywności wierzyciela. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po zapoznaniu się z zażaleniem nie podzielił zawartych w nim zarzutów i postanowieniem z dnia [...] roku utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji tj. odmawiające Kancelarii Prawnej [...] żądanych informacji. Organ orzekający stwierdził, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków, lokali, a także właścicieli i władających. Udostępnienie danych ewidencyjnych następuje na podstawie art. 24 ustawy oraz rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). Udostępnienie danych może przybrać postać zaświadczenia (wypisu), jak i informacji. Wniosek Spółki [...] dotyczył wskazania majątku dłużnika, a do tego nie jest upoważniony organ ewidencji gruntów i budynków. Udzielenie żądanej informacji, co jest niewątpliwe, musiało przybrać postać zaświadczenia. Rodzajem zaświadczenia, wydawanym z ewidencji gruntów i budynków, jest wypis o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy. W celu uzyskania takiego zaświadczenia wnioskodawca musi wykazać się interesem prawnym. Takiego interesu – zdaniem organu odwoławczego nie tworzy nakaz zapłaty bowiem nie jest on tożsamy z przepisem prawa materialnego na podstawie którego można skutecznie żądać od organu administracji publicznej konkretnej czynności. Skoro zatem żaden przepis prawa materialnego nie nakłada na wierzyciela (tu wnioskodawcę) obowiązku dostarczenia zaświadczenia z operatu ewidencyjnego dla celów postępowania egzekucyjnego, to przy nie wykazaniu interesu prawnego należy stwierdzić, że nie istnieją podstawy do wydania zaświadczenia. W skardze [...] Sp. z o.o. działając przez pełnomocnika radcę prawnego J. P. wniosła o uchylenie postanowienia ostatecznego, nakazanie organom udzielenia żądanej informacji, wskazanie organom naruszeń prawa w trybie art. 155 ppsa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, że postanowienie ostateczne zostało wydane z naruszeniem art. 24 ust. 3 ustawy, naruszeniem art. 365 kpc oraz art. 217 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając skargę na postanowienie ostateczne i nie będąc związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn niezależnych od podniesionych w skardze. Jak wynika z akt sprawy radca prawny J. P. jest członkiem Kancelarii Prawnej [...], a organ uprawniony do działania w imieniu Spółki z o.o. [...] udzielił jej pełnomocnictwa do występowania w imieniu Spółki w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym (potwierdzone pełnomocnictwem złożonym w postępowaniu sądowoadministracyjnym k. 9). Natomiast nie budzi żadnych wątpliwości, że stroną w postępowaniu o wydanie żądanego zaświadczenia była [...] Sp. z o.o., a radca prawny J. P. z Kancelarii Prawnej [...] była jedynie pełnomocnikiem tej Spółki. Strona ma wprawdzie prawo do działania przez pełnomocnika, ale ustanowienie przez stronę pełnomocnika (art. 32 kpa) nie oznacza, że wynikające dla strony z przepisów materialnego prawa lub obowiązki obciążają pełnomocnika. Oznacza to, że zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i organu I instancji określająca jako adresata Kancelarię Prawną [...] jest obarczona bezwzględną wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. z art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji spowodowało brak ustosunkowania się Sądu do zarzutów skargi, ponieważ w tej sytuacji byłoby to przedwczesne. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło