II SA/Gl 242/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Czajer, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Marszałek Województwa Śląskiego, działając na podstawie art. 97 § 1 i 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej k.p.a.) odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za okres 2013 r. dla "A" S.A. z siedzibą w S. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w piśmie z dnia [...] r. strona wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu uzyskania odpowiedzi na pismo z dnia [...] r., znak: [...], skierowane do Marszałka Województwa Śląskiego. Wniosek strony o zawieszenie postępowania administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 97 §1 k.p.a. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyły "A" S.A., nie godząc się z rozstrzygnięciem. Wskazano, że zwrot "w sprawie zawieszenia postępowania" dotyczyć może zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego (uwzględniającego wniosek o zawieszenie) jak i negatywnego (odmówienie wnioskowi - jak w niniejszym przypadku). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. postanowiło stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m. in., że stosownie do postanowień art. 101 § 3 k.p.a., na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. W świetle orzecznictwa treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania, tj. "w sprawie zawieszenia postępowania" oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, tj. "w sprawie odmowy podjęcia postępowania". Ponadto organ stwierdził, iż nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia zawarte w postanowieniu błędne pouczenie o możliwości złożenia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Skargę na powyższe postanowienie SKO złożyły "A" S.A. Zarzucono naruszenie art. 101 §3 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego zażalenie nie przysługuje. Wskazano, że zwrot "w sprawie zawieszenia postępowania" dotyczyć może zatem zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego (uwzględniającego wniosek o zawieszenie) jak i negatywnego (odmówienie wnioskowi - jak w niniejszym przypadku). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił m. in. art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Według art. 144 k.p.a. przepisy dotyczące odwołań stosuje się odpowiednio do zażaleń. Stosownie zaś do treści art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z powyższych przepisów wynika, że zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wymienione w k.p.a. Jeżeli zatem przepis będący podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji nie przewiduje zażalenia w odniesieniu do danego postanowienia, to środek ten stronie nie przysługuje. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18) "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Redakcja tego przepisu jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Przedmiotem zażalenia może być jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego oraz odmowie jego podjęcia, zaś postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania są niezaskarżalne. Za taką interpretacją art. 101 § 3 k.p.a. przemawia wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. Istotą nowelizacji tego artykułu było pozostawienie środka zaskarżenia jedynie na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania - wynikającą z art. 12 k.p.a. - organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego (tak np. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., sygn. II OSK 987/17). Nie doszło do naruszenia art. 101 §3, 134 i 144 k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.