II SA/Gl 243/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-05-09

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód jest bardzo skromny i podlega pomniejszeniu w związku z postępowaniem egzekucyjnym, a bieżące koszty utrzymania pochłaniają znaczną część tego dochodu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, nawet przy najdalej idących wysiłkach, może zostać zwolniona od tych kosztów oraz otrzymać adwokata z urzędu. W przypadku skarżącej, której dochód jest skromny, podlega egzekucji, a bieżące wydatki pochłaniają znaczną jego część, oczekiwanie samodzielnego pokrycia kosztów sądowych i usług pełnomocnika jest nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca A.L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wnioskodawczyni podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada jedynie skromny dochód z emerytury i dodatku pielęgnacyjnego, który jest pomniejszany przez egzekucję komorniczą, a jej wydatki pochłaniają znaczną część dochodu. Po wezwaniu, skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) Zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) Ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zajmując lokal socjalny przyznany jej przez Gminę H., nie posiada żadnego majątku a jej jedynym źródłem utrzymania się jest świadczenie emerytalne w wysokości 905 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 152 zł. Strona sporządziła zestawienie swoich stałych wydatków z którego wynika, że prowadzona egzekucja komornicza pochłania 200 zł jej dochodu; spłata bliżej nieokreślonych rat to wydatek rzędu 100 zł; czynsz najmu za lokal – 40 zł; opłaty za dodatkowe świadczenia w lokalu – 50 zł; gaz (raz na 3 miesiące) 50 zł; zakup energii elektrycznej – 60 zł; zakup lekarstw – 130 zł; koszty zakupu opału – 3000 zł na sześć miesięcy. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała dokumenty potwierdzające w znacznej części powołane przez nią informacje. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę okoliczności powołane przez skarżącą należało uznać, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Strona uzyskuje bowiem bardzo skromny dochód który dodatkowo podlega pomniejszeniu ze względu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Co prawda bieżące koszty utrzymania wnioskodawczyni nie są, obiektywnie rzecz biorąc, wysokie, nie mniej jednak z jej perspektywy pochłaniają znaczącą część wspomnianego dochodu. W opisywanej sytuacji oczekiwanie, że strona będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego (sprowadzające się na obecnym etapie do wpisu od skargi w wysokości 100 zł) oraz zgromadzi środki na samodzielne opłacenie usług fachowego pełnomocnika jest nieuzasadnione. Przedłożone dokumenty świadczą bowiem o tym, że A. L. zaspokaja jedynie elementarne potrzeby życiowe, a wobec tego zasadnym jest zarówno zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości jak i opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło