II SA/Gl 244/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2025 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 grudnia 2024 r. nr SKO.OŚ/41.9/807/2023/17546/RN w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew oddala skargę. Decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. nr SKO.OŚ/41.9/807/2023/17546/RN Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO), po rozpatrzeniu odwołania spółki Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. (P[...], spółka), od decyzji Marszałka Województwa Śląskiego (organ I instancji) z dnia 11 lipca 2023 r. nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji, którą tenże organ wymierzył spółce, administracyjną karę pieniężną za zniszczenie 2 drzew rosnących w G., na działce geodezyjnej numer [...], obręb [...], zlokalizowanej na terenie parku im. [...], w rejonie ul. [...], w łącznej wysokości 51.450,00 zł, zgodnie z załącznikiem do decyzji, w tym: 6.930,00 zł za zniszczenie 1 drzewa gatunku kasztanowiec pospolity o obwodzie pnia wynoszącym 231 cm, mierzonym na wysokości 130 cm, oraz 44.520,00 zł za zniszczenie 1 drzewa gatunku cis pospolity o obwodzie pnia wynoszącym 106 cm, mierzonym, na wysokości 130 cm (pkt 1 sentencji decyzji), orzekł o pobraniu kary w wysokości 6.930,00 zł za zniszczenie drzewa wymienionego w podpunkcie 1.1. decyzji (pkt 2 sentencji decyzji), oraz odroczył pobranie kary w wysokości 44.520,00 zł za zniszczenie drzewa wymienionego w podpunkcie 1.2. decyzji na okres lat 5, warunkując jej pobranie od zachowania żywotności przez drzewo (pkt 3 sentencji decyzji) - w części, w której organ I instancji orzekł o pobraniu kary w wysokości 6.930,00 zł za zniszczenie drzewa wymienionego w podpunkcie 1.1. decyzji i umorzył postępowanie w zakresie pkt 2 sentencji decyzji organu I instancji. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 27 sierpnia 2020 r., Dyrektor Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych w G., poinformował organ I instancji, że w trakcie modernizacji kanalizacji sanitarnej na terenie Parku [...] w G. stwierdzono zniszczenie systemu korzeniowego oraz części nadziemnej cisa pospolitego przez wykonawcę inwestycji, to jest Przedsiębiorstw 1. [...] w G.. Do pisma dołączono dokumentację fotograficzną w postaci wydruku zdjęć. O niszczeniu drzew rosnących na terenie Parku spowodowanych pracami ziemnymi informowały również osoby fizyczne. Decyzją z dnia 11 lipca 2023 r., organ I instancji, powołując się na art. 32, art. 104 § 1, art. 105 § 1, art. 107 § 1, art. 189a § 1 i § 2, oraz art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.- dalej "k.p.a."), art. 85 ust. 1 i ust. 4b, art. 87a ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 89 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 916 z póżn. zm.- dalej "u.o.p.") oraz załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia spółce administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew i krzewów rosnących w G., na terenie przedmiotowej działki - w punkcie pierwszym - wymierzył P[...] administracyjną karę pieniężną za zniszczenie 2 sztuk drzew t.j. kasztanowca pospolitego i cisa pospolitego; w punkcie drugim - pobrał karę za zniszczenie drzewa wymienionego w podpunkcie kasztanowca pospolitego i odroczył pobranie kary za zniszczenie cisa pospolitego na okres lat 5, warunkując jej pobranie od zachowania żywotności przez drzewo oraz umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej wymierzenia P[...], administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie krzewów rosnących na przedmiotowej działce. Wyliczenie administracyjnej kary pieniężnej stanowi załącznik do decyzji organu I instancji. W obszernym i rozbudowanym uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania oraz przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu I instancji zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że prace, które doprowadziły do zniszczenia drzew prowadzone były na zlecenie P[...]. Działka geodezyjna numer [...], obręb [...] w G. znajduje się w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych (MZUK, zarządca, posiadacz nieruchomości). W aktach sprawy znajduje się obszerna korespondencja prowadzona pomiędzy inwestorem a zarządcą, z której wynika, że MZUK wyraził zgodę na czasowe wejście w teren, także nie wniósł sprzeciwu wobec ulokowania na działkach o nr [...] i [...] podziemnej tłoczni ścieków wraz z projektowaną kanalizacją sanitarną. Organ I instancji podkreślił jednocześnie, że w każdym dokumencie wytworzonym przez MZUK lub protokole czy notatce, w spisywaniu których brał udział przedstawiciel zarządcy znajdują się wyraźne warunki dotyczące wykonywania prac, z czego dwa powtarzają się niemal w każdym dokumencie: kanalizacja ma zostać ułożona metodą bezwykopową, a ewentualne wykopy w obrębie systemów korzeniowych drzew mają być wykonywane ręcznie. Te dwie uwagi były warunkiem udzielenia zgody na wykonywanie prac budowlanych. Organ I instancji stwierdził, że posiadacz nieruchomości nie godził się na prowadzenie prac, które mogłyby doprowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia drzew. W ocenie organu I instancji przedmiotowej sprawie nie można również mówić o tak zwanej biernej zgodzie. Zarządca zgłosił organowi I instancji, że doszło do deliktu administracyjnego związanego z niszczeniem zieleni na terenie parku im. [...] w G. (pismo z dnia 27 sierpnia 2020 r.), a także w trakcie trwania procesu inwestycyjnego aktywnie brał w nim udział, zgłaszając swoje uwagi mające na celu ochronę drzewostanu oraz w sposób wyraźny sprzeciwiając się stwierdzonym przez siebie nieprawidłowościom w zakresie sposobów ochrony drzew. Wobec powyższego nie było podstaw do wymierzenia kary za zniszczenie drzew posiadaczowi nieruchomości, ponieważ do ich zniszczenia doszło na skutek działań podmiotów trzecich bez zgody posiadacza. Organ I instancji uznał za niezgodne z prawdą twierdzenia inwestora, że MZUK godził się na sposób realizacji inwestycji. Uznał, że w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 88 ust. 2 u.o.p., konieczne jest ukaranie podmiotu innego niż posiadacz nieruchomości lub właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 K.c. Dalej organ I instancji przytoczył brzmienie art. 75 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, akcentując, że to inwestor zobowiązany jest się upewnić, że inwestycja, którą będzie realizował nie będzie naruszać jakichkolwiek przepisów związanych z ochroną środowiska, w tym nie doprowadzi do powstania deliktu z art. 88 ust. 1 u.o.p. Wyjaśnił również, że zgodnie z art. 18 ust. 1 P.b. do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Za inwestycję w pierwszej kolejności odpowiada inwestor, gdyż to na nim ciąży obowiązek przygotowania inwestycji w sposób między innymi zapewniający ochronę przyrody, w tym drzew. Podkreślił, że do obowiązków wykonawcy należy realizacja powierzonego mu zadania zgodnie z umową projektu. Tymczasem projekt przewidywał ochronę jedynie największych i najbardziej okazałych drzew, do których kasztanowiec rosnący w pobliżu projektowanej tłoczni ścieków się nie zaliczał. Oznacza to, że projekt nie przewidywał żadnej jego ochrony. Zdaniem organu I instancji zniszczenie kasztanowca objętego niniejszą decyzją zostało przesądzone już na etapie projektowania. Prace prowadzone były zgodnie z przedłożonym projektem, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a zatem nie ma żadnych podstaw by winić za uszkodzenie drzewa wykonawcę prac. Poza tym wybór metody posadowienia komory tłoczni nie miał wpływu na sam fakt zniszczenia drzewa, a nadto zmianę taką przewidywała umowa podpisana z wykonawcą. Z zeznań złożonych przez inspektora nadzoru inwestorskiego wynika, że inwestor wyraził zgodę na zmianę technologii posadowienia komory tłoczni. Podobnie wygląda kwestia objętego niniejszą decyzją cisu pospolitego. Podstawowym powodem jego zniszczenia było to, że wykop konieczny do realizacji kanalizacji metodą bezwykopową został zlokalizowany tuż przy pniu, pod koroną drzewa. Lokalizacja wykopu wynikała z projektu, a do zniszczenia drzew doszło na skutek wykonywania prac w sposób zgodny z umową. Organ I instancji poddał również analizie reakcję inwestora na działania podejmowane przez wykonawcę. Zdaniem organu podkreślenie przez inwestora konieczności zabezpieczenia budowy przed dostępem osób trzecich sugeruje, że jego priorytetem było ograniczenie możliwości dokumentowania niszczenia drzew, a nie ich ochrona. Natomiast przycinki kasztanowca zlecone przez inwestora były niezgodne z zaleceniami MZUK i skrajnie niekorzystne dla samego drzewa. Do zniszczenia drzew objętych postępowaniem zakończonym niniejszą decyzją doszło na skutek złego zorganizowania całego procesu inwestycyjnego, to jest w sposób nie zapewniający ochrony dla drzewostanu. Organ I instancji stwierdził, że obowiązek ten ciąży na inwestorze. W odwołaniu spółka wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji i zarzuciła temu organowi naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 88 ust. 2 u.o.p., poprzez błędne ustalenie przez organ I instancji podmiotu, który dopuścił się deliktu a w konsekwencji wymierzenie odwołującej się stronie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 2 drzew rosnących na przedmiotowej działce, zamiast podmiotowi odpowiedzialnemu za wskazany delikt; art. 22 P.b., poprzez jego pominięcie i błędne uznanie, że za szkody spowodowane przy okazji wykonywania prac budowlanych odpowiedzialność ponosi inwestor a nie wykonawca, który powołał kierownika budowy; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego i należytego rozważenia całokształtu materiału dowodowego zebranego w aktach postępowania i dokonanie dowolnej, subiektywnej oraz wybiórczej jego oceny. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu spółka przedstawiła uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie. Zdaniem P[...] organ I instancji dopuścił się rażąco wybiórczej oceny materiału dowodowego zebranego w aktach postępowania oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez samowolną ich ocenę. SKO uznało odwołanie za nieuzasadnione. W motywach decyzji przedstawiło stan faktyczny według chronologii zdarzeń i wskazało na przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania przez organ odwoławczy. Obszernie zacytowało brzmienie przepisów stanowiących podstawę działania organu I instancji. Podało, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wskazało, że raz jeszcze przeprowadziło postępowanie, w zakresie w jakim postępowanie to przeprowadził organ pierwszej instancji i ustaliło, że zaskarżona decyzja zawiera wady, które nie dają jednak podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji w całości z obrotu prawnego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. SKO ustaliło, że przedmiotowa działka, stanowi własność Gminy G. (miasta na prawach powiatu). Jest w trwałym zarządzie MZUK i nie znajduje się w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu, a tym samym organ I instancji prawidłowo ustalił swoją właściwość w sprawie. Zniszczenie dwóch drzew na przedmiotowej działce jest związane z wykonywaniem prac ziemnych, w wyniku których doszło do zniszczenia korzeni drzew i tym samym do ich zniszczenia. Jest ono związane z wykonywaniem prac w ramach zadania inwestycyjnego, którego inwestorem było P[...]. Podstawą do realizacji wskazanej inwestycji była umowa nr [...] z dnia [...] r. zawarta pomiędzy P[...], a Przedsiębiorstwem 1. [...] S.A. z siedzibą w G. (wykonawca). Inwestycje wykonywana była zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. W ocenie SKO organ I instancji prawidłowo ustalił również, że doszło do zniszczenia jednego drzewa gatunku kasztanowiec pospolity o obwodzie pnia wynoszącym 231 cm (na wysokości 130 cm) i 1 cisu pospolitego o obwodzie pnia wynoszącym 106 cm (na wysokości 130 cm), rosnących na przedmiotowej działce. Zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie został popełniony delikt administracyjny określony w art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., i że P[...]- inwestor wskazanego przedsięwzięcia - odpowiada za zniszczenie tych drzew jako sprawca pośredni. SKO wskazało, że w trakcie oględzin, przeprowadzonych w dniu 12 września 2022 r., ustalono rodzaj i gatunek zniszczonych drzew. Nadto w trakcie oględzin pracownicy organu I instancji dokonali pomiaru obwodów zniszczonych drzew na wysokości 130 cm. Materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na ustalenie, że czynność ta została przeprowadzona w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa. Ustalenia dokonane w toku tej czynności zostały następnie zweryfikowane i wykorzystane w toku postępowania. W aktach sprawy przekazanych przez organ I instancji do organu odwoławczego znajduje się również dokument zatytułowany: "Opinia dendrologiczna dotycząca statyki kasztanowca białego rosnącej na terenie działki Nr [...], w rejonie ul. [...] w G. opracowana z użyciem wizualnej metody oceny statyki drzew i metody zintegrowanej oceny statyki drzew i tomografu sonicznego Picus 3.", w której zostały zweryfikowane rodzaje, gatunki i obwody zniszczonych drzew. SKO podzieliło ustalenia organu I instancji dotyczące wykonywania wskazanej inwestycji uznając je za własne. Podzieliło również stwierdzenie, że brak było podstaw do zwolnienia z opłaty za usunięcie dwóch drzew w oparciu o art. 86 u.o.p., a wysokość administracyjnej kary pieniężnej ustalono na podstawie art. 89 ust. 1 u.o.p. Zdaniem SKO również prawidłowo organ I instancji zastosował instytucję odroczenia na 5 lat terminu płatności wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie cisa pospolitego. Podzieliło również pogląd, że nie ma podstaw do odroczenia na 5 lat terminu płatności wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie kasztanowca, gdyż wskazane drzewo ze względu na zaburzoną statykę musi zostać wycięte. Podkreśliło dalej, że P[...] było informowane na każdym etapie postępowania o kolejnych czynnościach podejmowanych w sprawie, a w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz mogła złożyć dodatkowe wyjaśnienia. Uznało, że P[...], jest sprawcą deliktu polegającego na zniszczeniu, na skutek prac ziemnych przeprowadzonych w sposób niezgodny z zapisami art. 87a ust. 1 u.o.p., związanych z realizacją prac w ramach zadania inwestycyjnego polegającego na budowie sieci kanalizacyjnej w G., na przedmiotowej działce. SKO wskazało dalej, że w świetle przepisów prawa, przy wymierzaniu administracyjnych kar pieniężnych za zniszczenie drzew brak jest podstaw do wydania orzeczenia o treści jak w pkt 2 decyzji organu I instancji, a zatem uchyliło rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i umorzyło postępowanie organu I instancji we wskazanym zakresie. Dalej stwierdziło, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy, wynikające z treści art. 107 k.p.a. i została wydana w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie. Decyzja ta została również prawidłowo doręczona stronie w postępowaniu. W sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 89 ust. 10 u.o.p. Odnosząc się do treści odwołania spółki SKO stwierdziło, że argumenty w nim zawarte nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji i wydania innego orzeczenia przez organ odwoławczy. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 88 ust. 2 u.o.p., a organ I instancji prawidłowo ustalił podmiot odpowiedzialny za popełnienie deliktu i prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 22 P.b. poprzez jego pominięcie. P[...] z uwagi na podejmowane przez siebie działania oraz z uwagi na brak działań jest sprawcą pośrednim popełnienie deliktu. Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ I instancji przeprowadził postępowanie co do zasady w sposób prawidłowy, w sposób prawem przewidziany dokonał ustaleń, które stanowiły podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia. SKO nie stwierdziło uchybień w tym zakresie, a postępowanie przeprowadzone przez organ II instancji doprowadziło do takich samych ustaleń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach spółka reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła w całości decyzję SKO zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 88 ust. 2 u.o.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 2 sztuk drzew na przedmiotowej działce, podczas gdy zniszczenia ww. drzew dokonała spółka Przedsiębiorstwo 1. [...] spółka akcyjna (wykonawca), a także art. 22 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm .- dalej "P.b.") poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i należytego rozważenia całokształtu materiału dowodowego zebranego w aktach postępowania i dokonanie dowolnej, subiektywnej oraz wybiórczej jego oceny, mającej wpływ na wynik postępowania, przejawiającej się w szczególności w okoliczności pominięcia całokształtu treści umowy nr [...] z dnia [...] r. zawartej przez spółkę z wykonawcą, wskazujących na sposób wykonania umowy oraz zakres odpowiedzialności wykonawcy, a także nieuwzględnienia faktu, iż spółka dochowała najwyższej staranności w wyborze wykonawcy inwestycji, zobowiązując wybrany podmiot do wykonania zabezpieczeń w obrębie terenu prac. Mimo dochowania staranności, spółka nie mogła zapobiec zniszczeniu drzew, którego dopuścił się wykonawca. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z przepisami prawa; umożliwienie pełnomocnikowi spółki uczestniczenia w rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jego przeprowadzenie na odległość, a także zasądzenie na rzecz spółki od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że wydana decyzja stoi w sprzeczności z przepisami ustawy o ochronie przyrody, w konsekwencji nakładając na spółkę obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej, a przeprowadzone postępowanie dowodowe pozostaje w oczywistej sprzeczności ze standardami wyznaczonymi przez przepisy k.p.a. Zdaniem spółki organy dokonały nieuprawnionej interpretacji kwestii związanej z oceną projektu budowlanego, postanowień umowy łączącej strony oraz przepisów prawa (główne prawa budowlanego i kodeksu cywilnego). Nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że to spółka pozostaje sprawcą pośrednim popełnionego deliktu. Podkreśliła, że prace budowlane wykonywał podmiot wyspecjalizowany z naruszeniem przepisów umowy nr [...] z dnia [...] r. oraz bez zgody spółki. P[...] wielokrotnie interweniowała w zakresie sposobu wykonania umowy, a do zniszczenia drzew doszło na skutek samowolnego działania wykonawcy, znacznie wykraczającego poza postanowienia łączącej strony umowy. W ocenie spółki niezrozumiałe pozostaje pominięcie przez organy obu instancji konsekwencji, jakie w niniejszym stanie faktycznym wiążą się z treścią art. 22 P.b. - w kwestii odpowiedzialności za delikt administracyjny. Stwierdziła, że organy naruszyły przepisy postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż w całości pominęły w szczególności postanowienia umowy nr [...] z dnia [...] r. Zdaniem P[...] organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary będzie musiał przeanalizować postanowienia umowy i dokonać oceny, czy do usunięcia drzew doszło w jej ramach, czy też z jej naruszeniem. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną. Wskazało, że zarzuty podnoszone w skardze w znacznej części są powtórzeniem zarzutów odwołania. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2025 r. pełnomocnik spółki ponowił wniosek o umożliwienie zdalnego uczestnictwa w rozprawie. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału poinformowano pełnomocnika spółki o braku podstawy prawnej do przeprowadzenia w sprawie rozprawy zdalnej poza budynkiem sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej "p.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wbrew zarzutom skargi nie naruszają przepisów prawa materialnego a także procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja SKO utrzymująca, co do zasady, decyzję organu I instancji którą tenże organ wymierzył spółce, administracyjną karę pieniężną za zniszczenie 2 drzew rosnących w G., na działce geodezyjnej numer [...], obręb [...], zlokalizowanej na terenie parku im. [...], w rejonie ul. [...], w łącznej wysokości 51.450,00 zł, zgodnie z załącznikiem do decyzji, w tym: 6.930,00 zł za zniszczenie 1 drzewa gatunku kasztanowiec pospolity o obwodzie pnia wynoszącym 231 cm, mierzonym na wysokości 130 cm oraz 44.520,00 zł za zniszczenie 1 drzewa gatunku cis pospolity o obwodzie pnia wynoszącym. 106 cm, mierzonym, na wysokości 130 cm (pkt 1 sentencji decyzji), orzekł o pobraniu kary w wysokości 6.930,00 zł za zniszczenie drzewa wymienionego w podpunkcie 1.1. decyzji (pkt 2 sentencji decyzji), oraz odroczył pobranie kary w wysokości 44.520,00 zł za zniszczenie drzewa wymienionego w podpunkcie 1.2. decyzji na okres lat 5, warunkując jej pobranie od zachowania żywotności przez drzewo (pkt 3 sentencji decyzji), a także uchylił decyzję organu I instancji w części, w której organ I instancji orzekł o pobraniu kary w wysokości 6.930,00 zł za zniszczenie drzewa wymienionego w podpunkcie 1.1. decyzji i umorzył postępowanie w zakresie pkt 2 sentencji decyzji organu I instancji Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest legalność wymierzenia P[...] administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie dwóch drzew, które nastąpiło w związku z wykonywaniem prac w ramach zadania, którego inwestorem było P[...]. Skarżąca wskazała, że powierzyła realizację inwestycji firmie profesjonalnej tj. Przedsiębiorstwu 1. [...] S.A. z siedzibą w G.. Kierownik budowy działający w imieniu wykonawcy miał, określone w art. 22 P.b., prawa i obowiązki. Jedyną okolicznością w niniejszej sprawie wymagającą wyjaśnienia było zatem ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za powstałe zniszczenia w świetle regulacji art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 2 u.o.p. W ocenie sądu, bezsporne w chwili obecnej są bowiem okoliczności zniszczenia drzew z prowadzonymi robotami ziemnymi. Zdaniem sądu, ustalenia organów obu instancji są szczegółowe, odnoszące się do każdej istotnej w sprawie kwestii i nie pozostające wątpliwości, co do zastosowania przepisów, co prowadzi do oddalenia skargi. Przestawiona zaś argumentacja skargi stanowi jedynie polemikę z ustaleniami organów obu instancji, w tym licznym zgromadzonym materiałem dowodowym, bowiem wszystkie kwestie podniesione w skardze były szczegółowo już przedmiotem rozważań organów orzekających w sprawie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy art. 85 ust. 1 i ust. 4b, art. 87a ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 89 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 916 z późn. zm.- dalej "dalej "u.o.p.") oraz załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330). Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 u.o.p, administracyjna kara pieniężna za zniszczenie drzewa lub krzewu jest wymierzana posiadaczowi nieruchomości albo właścicielowi urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo innemu podmiotowi, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Przepis powyższy we wskazanym brzmieniu obowiązuje od dnia 28 sierpnia 2015 r. (art. 29 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1045 ze zm.). Nowelizacja miała na celu normatywne wskazanie katalogu podmiotów odpowiedzialnych za działania wywołujące zniszczenie lub usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia, wobec rozbieżności w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (przy przeważającym stanowisku o odpowiedzialności administracyjnej podmiotu uprawnionego do uzyskania zezwolenia a wyłącznie odpowiedzialności karnej innych podmiotów). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej: "Wobec powyższego zaproponowano, aby administracyjna kara pieniężna mogła być nałożona również na podmioty, które wycięły, zniszczyły lub uszkodziły drzewa bez zgody podmiotu uprawnionego do uzyskania zezwolenia. Jeżeli usunęły je za zgodą tego podmiotu lub z polecenia (np. firma ogrodnicza), wówczas odpowiedzialność będzie ponosił posiadacz nieruchomości lub właściciel urządzeń przesyłowych" (uzasadnienie do projektu nowelizacji u.o.p., Sejm RP VII kadencji, nr druku: 2656, LEX). Zgodnie z brzmieniem art. 88 ust. 1 u.o.p. wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: 1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia; 2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości; 3) zniszczenie drzewa lub krzewu; 4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa; 5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16; 6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8. Zgodnie z art. 88 ust. 2 u.o.p. kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (ust. 2). Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna (ust. 3). Jak wynika z art. 88 ust.1 pkt 3) u.o.p. administracyjna kara pieniężna wymierzana jest za zniszczenie drzewa. Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 pkt 3 odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności (ust.4). Odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70% wysokości kary (ust.5). Wskazać należy, że zniszczenie drzewa stanowi delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie, czego zdaje się nie dostrzegać skarżąca spółka. Sąd nie jest władny analizowania odpowiedzialności cywilnoprawnej wynikające z przepisów kodeksu cywilnego, czyli zawartej umowy w takim zakresie jak to wynika z przepisów prawa cywilnego, a jedynie działa w ramach wyznaczonych przez przepis art. 88 u.o.p., w tym jego ust. 2. Za przyjęciem wskazanego poglądu przemawia przede wszystkim to, że ani przepisy u.o.p., ani ogólne normy prawa administracyjnego nie pozwalają wyprowadzić innych przesłanek nałożenia kary za zniszczenie drzewa. Odpowiedzialność administracyjna za zniszczenie czy uszkodzenie drzewa nie jest oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny. Oznacza to, że wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary administracyjnej, jest działanie bezprawne, tj. w przedmiotowej sprawie zniszczenie drzewa (art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p), co jest okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie. Natomiast aby obarczyć odpowiedzialnością z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. określoną osobę trzecią trzeba wykazać, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniem tego podmiotu, a zniszczeniem drzew lub krzewów. Mając powyższe na uwadze przedmiotem sporu pozostaje okoliczność ustalenia podmiotu ponoszącego odpowiedzialność administracyjną za zniszczenie drzewa. W przedmiotowej sprawie zgromadzony obszerny materiał dowodowy nie pozwala na zajecie stanowiska, że wykonawca dokonywał robót budowlanych poza jakąkolwiek kontrolą i wiedzą inwestora. Odnosząc się do zgromadzonych materiałów w sprawie zniszczenia dwóch drzew na przedmiotowej działce zauważyć przyjdzie, że w decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P[...] pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej wraz z tłocznią ścieków sanitarnych znalazł się następujący warunek realizacji inwestycji "17. Należy w maksymalnym stopniu chronić zieleń występującą na terenie objętym inwestycją. Prace prowadzone w zasięgu korzeni i koron drzew oraz krzewów winny być poprzedzone zabiegami zabezpieczającymi przed negatywnym wpływem sprzętu mechanicznego podczas robót ziemnych lub innych (zabezpieczenie koron, pni oraz systemów korzeniowych)". W notatce służbowej z dnia 17 września 2019 r. MZUK wnosił uwagi, co do przebiegu trasy sieci ze względu na kolizję z systemem korzeniowym drzew. W notatce znajduje się informacja, że kanalizacja będzie realizowana metodą bezwykopową; Zarządca przekazał inwestorowi plac budowy w dniu 23 września 2019 r., przy czym pomiędzy inwestorem, a posiadaczem nieruchomości nie została podpisana żadna umowa przekazująca przedmiotowy teren w posiadanie. Inwestorowi zostały przekazane wytyczne co do sposobu prowadzenia prac w pobliżu drzew i krzewów. Z akt sprawy opisanych szczegółowo w decyzji organu I instancji wynika jednoznacznie, że zarządca zgłaszał szereg uwag i zastrzeżeń, co do realizacji inwestycji, jak również wielokrotnie wstrzymywał ich wykonanie celem zabezpieczenia korzeni drzew i krzewów. Uwagi do przebiegu i sposobu realizacji inwestycji uwagi zgłaszał również inspektor nadzoru działający w imieniu zarządcy. Pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r. zarządca wezwał inwestora do zwiększenia nadzoru nad prowadzeniem prac w związku ze stwierdzeniem naruszenia zasad związanych z ochroną zieleni w trakcie realizacji inwestycji. Organy oceniły również zapisy umowy z dnia [...] r. zawartej pomiędzy inwestorem a wykonawcą, będącej podstawą do realizacji inwestycji odnosząc się do zapisów mających istotne znaczenie w sprawie nałożenia kar administracyjnych za zniszczenie drzew. Wskazały w szczególności, że analiza treści umowy nie wskazuje, by w jakimkolwiek miejscu zwrócono uwagę lub zobowiązano wykonawcę do zachowania szczególnej ostrożności w przypadku prac prowadzonych w pobliżu drzew lub by zobligowano go do wykonania w związku z koniecznością ochrony drzew, jakichkolwiek dodatkowych czynności. Szczegółowo również odniesiono się do sposobu realizacji prac przy budowie tłoczni ściekowej, które wykonywano w pobliżu korzeni kasztanowca pospolitego. Organy dokonały oceny protokołów odbiorów terenu parku im. [...] z dnia 21 grudnia 2020 r., dnia 8 stycznia 2021 r., dnia 14 stycznia 2021 r. oraz z dnia 3 marca 2021 r., w których zawarto między innymi uwagi o konieczności kontrolowania drzewa sąsiadującego z tłocznią. Oceniły również dziennik budowy tom I i II zawierający opis podejmowanych działań w tym działań prowadzonych w pobliżu tłoczni ścieków i znajdujące się w nim wpisy inspektora nadzoru inwestorskiego podkreślając lakoniczność uwag związanych z drzewami oraz ich ochroną. Organy również oceniły pozostałe zebrane w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego wyżej wymieniony materiał dowodowy, a mianowicie: protokół z dnia 12 września 2022 r. spisany na okoliczność stwierdzenia zniszczenia drzew, opinię dendrologiczną sporządzoną przez J. G., Inspektora Arborystyki obejmującą drzewo z gatunku kasztanowiec biały i polegającą na zbadaniu statyki drzewa w tym ryzyka wywrócenia drzewa na skutek naruszenia jego systemu korzeniowego: pismo P[...] z dnia 13 stycznia 2023 r. zawierające wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie: stronę 17 projektu budowlano - wykonawczego zawierającą wytyczne dotyczące warunków prowadzenia i realizacji robót budowlanych w obrębie drzew chronionych w mpzp: kopię decyzji Prezydenta Miasta G. numer [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej oraz sieci l kanalizacji sanitarnej wraz z tłocznią ścieków sanitarnych z zasianiem elektroenergetycznym na działkach nr [...], [...], [...], [...] (obręb [...]) w rejonie ul. [...], dla obiektów [...] położonej na terenie Parku im.[...] w G., dla P[...]: wniosek zarządcy o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa (kasztanowiec pospolity) z dnia 19 stycznia 2023 r., a także zeznania złożone w charakterze świadka przez inspektora nadzoru inwestorskiego dla przedmiotowej inwestycji. Należy wskazać, że podstawą do realizacji inwestycji była umowa nr [...] z dnia [...] r. zawarta pomiędzy P[...], a Przedsiębiorstwem 1. [...] S.A. z siedzibą w G. (wykonawca). Inwestycje wykonywana była zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Należy również zauważyć, że to inwestor przekazał wykonawcy gotową dokumentację budowlaną, a poprzez wyznaczonych inspektorów nadzoru, posiadających odpowiednie wykształcenie, doświadczenie i uprawnienia, miał możliwość kontroli poszczególnych etapów inwestycji, wnoszenia zmian i poprawek w projekcie, czy też zmiany technologii prowadzonych prac przy budowie komory. To również inwestor był odpowiedzialny za uzyskanie pozwoleń umożliwiających prowadzenie prac na terenie nieruchomości. Podkreślić należy, że wykonawca włada terenem budowy wyłącznie w interesie kontrahenta umowy, dla którego wznosi obiekt budowlany i podejmuje wszelkie działania związane z osiągnięciem tego efektu. Wykonuje zatem władanie czysto zastępcze, za inwestora. To inwestor ponosi nadal odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkody na terenie budowy, jako posiadacz samoistny, pomimo protokolarnego przejęcia terenu budowy przez wykonawcę (art. 652 Kc w związku z art. 434 Kc). W ocenie Sądu słusznie organy obu instancji obarczyły odpowiedzialnością za szkodę powstałą w wyniku zaniedbań inwestorskich inwestora. W przedmiotowej sprawie posiadacz nieruchomości nie godził się na prowadzenie prac, które mogłyby doprowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia drzew. Natomiast związek przyczynowy między robotami ziemnymi wykonywanymi na zlecenie inwestora, a zniszczeniem drzew jest jasny. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie ma również podstaw do przyjęcia, iż to wykonawca jest podmiotem odpowiadającym za zniszczenie drzew i to on powinien być adresatem skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a zniszczeniem drzew. Z powyższych względów Sąd nie podziela tych wszystkich zarzutów skargi, które zmierzają do wykazania, że to nie inwestor, a wykonawca winien ponosić odpowiedzialność administracyjną za uszkodzenie przedmiotowych drzew. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organów obu instancji w całej rozciągłości. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast ewentualne istnienie roszczeń regresowych inwestora do wykonawcy inwestycji i ustalanie ewentualnego stopnia przyczynienia się do zniszczenia drzew. Jest to jednak kwestia cywilnoprawna, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do formułowania w tym zakresie jakichkolwiek wiążących ocen. Ponieważ organy wyjaśniły sprawę w pełnym zakresie oraz dokonały właściwej oceny poczynionych ustaleń Sąd uznał, że wydane decyzje nie naruszają art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji nie naruszają również art. art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 88 ust. 2 u.o.p. czy też art. 22 P.b. Wbrew stanowisku strony skarżącej organy przeprowadziły postępowanie, podejmując wszelkie czynności prowadzące do zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego, a następnie wykorzystały zgromadzony materiał do sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia kwestionowanych decyzji, odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.