II SA/Gl 246/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-08-06
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Łucja Franiczek, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego można nałożyć na najemcę, jeśli przepisy Prawa budowlanego (art. 57 ust. 7) wskazują na odpowiedzialność inwestora?Ratio decidendi
Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego może być nałożona wyłącznie na inwestora, ponieważ tylko on jest zobowiązany do zawiadomienia organu o zakończeniu budowy lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Przepisy Prawa budowlanego nie adresują sankcji administracyjnych do najemców, którzy nie są uczestnikami procesu budowlanego. Nałożenie kary na najemcę stanowi wykładnię contra legem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę "B" S.A. (najemcę) za samowolne użytkowanie lokalu w budynku będącym w budowie, zanim inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Inwestor (J. S.) zgłosił samowolne zajęcie lokalu przez najemcę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył karę na "B" S.A., a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. "B" S.A. kwestionowało zasadność nałożenia kary, argumentując, że dokonało jedynie "rozruchu technologicznego" i że odpowiedzialność spoczywa wyłącznie na inwestorze.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi "B" S.A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3) zasądza na rzecz skarżącego od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] 2005 r. inwestor, J. S., powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R., iż "A" z siedzibą w Ł., z którym zawarł był umowę na dzierżawę lokalu na parterze budowanej przez niego kamienicy przy ul [...], bez jego wiedzy i zgody samowolnie przystąpił w dniu [...] 2005 r. do użytkowania przedmiotowego lokalu.
W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] 2005 r. kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. ustalił, iż istotnie bez uzyskania stosownego pozwolenia przystąpiono do użytkowania parterowej części obiektu, uruchamiając w części tej należącą do "B" S.A. placówkę [...]. Jak wynika ze sporządzonego w trakcie kontroli protokołu, a także wykonanych wówczas zdjęć, lokal został wyposażony, podjęto w nim działalność [...], natomiast na drzwiach wywieszono informację, iż "A" zaprasza w dniach od poniedziałku do piątku w godzinach od 10,00 do 18,00.
W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego ustalono nadto, iż w dniu [...] 2004 r. pomiędzy J. S., właścicielem budynku przy ul [...] w R. jako wynajmującym a "B" S.A. z siedzibą w W. jako najemcą została zawarta umowa najmu (a nie jak twierdził inwestor dzierżawy), mocą której najemca objął stanowiący cyt. "wyodrębniony funkcjonalnie i fizycznie lokal", o łącznej powierzchni ok. [...] m2 usytuowany na parterze budynku, zobowiązując się do zapłaty czynszu w kwocie [...] zł miesięcznie (za pierwsze dwa miesiące po przekazaniu lokalu jedynie w wysokości 50 % umówionej kwoty) i opłat eksploatacyjnych oraz do wykorzystywania lokalu wyłącznie do prowadzenia swej działalności statutowej. Stosownie do dalszych postanowień umowy wynajmujący zobowiązał się do zapewnienia mediów, utrzymania budynku w czystości, oddania budynku w stanie surowym do dnia [...] 2005 r. a także wykonania wyszczególnionych prac budowlanych. Z kolei aneksem do umowy najmu z dnia [...] 2005 r. strony ustaliły, iż za miesiące [...] 2005 r. – [...] 2006 r. wynajmującemu nie przysługuje czynsz z tytułu najmu, natomiast najemcy przysługuje od wynajmującego kara umowna. Strony zastrzegły także w § [...] aneksu, iż jeśli z winy wynajmującego do końca [...] 2006 r. przedmiot najmu nie zostanie dopuszczony do użytkowania to kolejne płatności czynszu zostaną wstrzymane natomiast jeśli z winy wynajmującego takie zezwolenie nie zostanie uzyskane do dnia [...] 2006 r. to najemca będzie miał prawo do wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. nałożył na "B" S.A. z siedzibą w W. karę z tytułu nielegalnego użytkowania pomieszczeń usługowych w wysokości [...] zł, wzywając do wpłaty powyższej kwoty w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wedle poczynionych ustaleń obiekt budowany jest na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego przez inwestora, J. S.. Pomieszczenia parteru są już jednak od dnia [...] 2005 r. użytkowane przez "B" S.A. jako biuro obsługi klienta oraz pomieszczenia socjalne, związane z działalnością statutową [...]. Inwestor nie uzyskał jednakowoż pozwolenia na użytkowanie części obiektu, a tym samym nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Mając powyższe na uwadze zasadnym jest, zdaniem organu, nałożenie kary przewidzianej w art. 57 powołanej wyżej ustawy, ustalając jej wysokość w oparciu o art. 59f i 59g ustawy przy uwzględnieniu zakwalifikowania budynku jako budynku handlu i usług (kategoria XVII).
Pismem z dnia [...]2006 r. pełnomocnik "B" S.A. wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zażalenie, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i wnosząc o jego uchylenie i umorzenie prowadzonego wobec "B" S.A. postępowania. W uzasadnieniu podniósł naruszenie art. 79 § 1, art. 8, art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) poprzez nie powiadomienie strony o terminie kontroli oraz nie poinformowanie w trakcie kontroli o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, jak również nie zbadanie kto w istocie jest inwestorem budowy i czy pozostałe roboty poza przedmiotowym lokalem są w budynku prowadzone w zgodzie z udzielonymi pozwoleniami i obowiązującymi przepisami. Nadto przedmiotowy lokal nie był użytkowany w rozumieniu prawa budowlanego (byłoby to niemożliwe z uwagi na brak stosownego pozwolenia), a jedynie jako przeznaczony na placówkę partnerską "A" użytkowany był i jest nadal w ramach rozruchu technologicznego. Pełnomocnik "B" S.A. stwierdził także, iż jego zdaniem art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane może mieć zastosowanie jedynie wobec inwestora albowiem to on a nie użytkownik jest uczestnikiem procesu budowlanego. Tym samym, skoro inwestorem był J. S., to jedynie on obowiązany był do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skoro zatem inwestor poinformował najemcę o złożeniu wszystkich wymaganych dokumentów to w konsekwencji "B" S.A. uprawniony był do przystąpienia do użytkowania w ramach rozruchu technologicznego.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu na użytkownika kary z tytułu nielegalnego użytkowania parteru budynku mieszkalno-handlowo-usługowego w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, oprócz prezentacji stanu faktycznego, iż cyt. "wydaje się oczywiste, że karę tę należy adresować do inwestora obiektu ponieważ to do jego obowiązków należy zawiadomienie organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy bądź, gdy jest to wymagane, wystąpienie o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego". Jednakowoż zdaniem organu II instancji przystąpienie do użytkowania pomieszczeń parteru ww. budynku z naruszeniem przepisów 55 Prawa budowlanego obciążałoby inwestora, J. S., jedynie wówczas gdyby nie poinformował on organu nadzoru budowlanego o samowolnym przystąpieniu przez [...], z którym wiąże go umowa najmu, do użytkowania ww. pomieszczeń wbrew jego woli. To, że obiekt wymaga uzyskania pozwolenia na użytkowanie było najemcy wiadome o czym świadczy aneks nr [...] z dnia [...].2005 r. do umowy najmu. W tej sytuacji postanowienie o wymierzeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, zdaniem organu II instancji, należało zaadresować do "B" S.A., tak jak to poprawnie uczynił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R..
Pismem z dnia [...] 2006 r. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika "B" S.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji podnosząc co do zasady te same zarzuty, które stanowiły istotę wcześniejszego zażalenia. Zdaniem pełnomocnika organ II instancji bezpodstawnie bowiem przyjął, iż skarżący przystąpił do użytkowania obiektu w rozumieniu ustawy Prawa Budowlanego podczas gdy w istocie zrealizował on jedynie cyt. "rozruch technologiczny". Zdaniem pełnomocnika użytkowanie w rozumieniu ustawy Prawo budowlane możliwe jest bowiem dopiero po zakończeniu przez inwestora wszystkich robót. Nadto zdaniem skarżącego "B" S.A. organ drugoinstancyjny bezpodstawnie podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. w zakresie możliwości nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu na najemcę podczas gdy w rzeczywistości adresatem orzeczenia ustalającego wysokość kary może być jedynie inwestor. Zarzucił także organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez nie powiadomienie strony skarżącej o czynnościach kontrolnych i nie zapewnienie stronie tym samym prawa do czynnego udziału w tej fazie postępowania administracyjnego.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ II instancji zaakcentował, iż czynności kontrolne, o których mowa w ustawie Prawo budowlane, nie stanowią oględzin w rozumieniu k.p.a. a tym samym nie ma do nich zastosowania art. 79 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu oba orzeczenia wydane zostały bowiem z naruszeniem art. 57 ust. 7 przywołanej już wyżej ustawy Prawo budowlane.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy wskazać, iż w pierwszej kolejności Sąd ocenił poprawność przyjęcia przez orzekające w sprawie organy, iż istotnie doszło do użytkowania parterowych pomieszczeń budynku. Pomiędzy organami tymi a skarżącym "B" S.A. istnieje bowiem w tym zakresie istotna kontrowersja albowiem skarżący twierdził w trakcie postępowania administracyjnego, a także we wniesionej do tut. Sądu skardze, iż dokonał jedynie rozruchu technologicznego wynajętej części obiektu, nie przystąpił natomiast do jej użytkowania w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Użytkowanie takie, zdaniem skarżącego, możliwe jest bowiem dopiero po zakończeniu przez inwestora wszystkich prac.
Zdaniem Składu Orzekającego fakt przystąpienia przez "B" S.A. do użytkowania części obiektu budowlanego nie może jednak budzić jakichkolwiek wątpliwości. Dołączone do akt sprawy zdjęcia wykonane w czasie kontroli, obrazujące wygląd wnętrza obiektu, jak również ukazujące widniejącą na drzwiach placówki wywieszkę informującą klientów w jakich dniach i godzinach, placówka oferuje swoje usługi jednoznacznie dowodzą bowiem podjęcia użytkowania lokalu i prowadzenia w nim swojej statutowej działalności. Tym samym składane przez pełnomocnika skarżącego oświadczenia utrzymujące, iż w lokalu dokonano jedynie technologicznego rozruchu w sposób ewidentny nie polegały w tej mierze na prawdzie. Zdaniem Sądu nie można także podzielić twierdzeń skarżącego odnośnie prawnego pojęcia użytkowania, wywodzone z nich przez skarżącego wnioski, iż użytkowaniem może być wyłącznie korzystanie z obiektu po zakończeniu przez inwestora wszystkich robót budowlanych pozbawione są oparcia w obowiązujących przepisach. Użytkowanie obiektu stanowi bowiem nie instytucję prawną lecz stan faktyczny, a dopiero jego kwalifikacja jako użytkowania zgodnego z wymogami prawa lub nielegalnego (naruszającego prawo) odbywa się przy pomocy wskazanych w przepisach kryteriów.
Wobec niewątpliwego, zdaniem Sądu, przystąpienia przez skarżącego do użytkowania wynajętej części budynku, rozważenia wymagało zatem czy każdy kto użytkuje dany obiekt pomimo, iż stosowne zezwolenie na użytkowanie nie zostało jeszcze wydane, powodując tym samym stan niezgodności z wymogami prawa może, w świetle art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, ponieść przewidzianą przepisem tym odpowiedzialność. Zdaniem Składu Orzekającego odpowiedź winna być negatywna. Przypomnieć bowiem w tym miejscu należy, iż przytoczony wyżej art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nie wskazuje literalnie kto ponosi odpowiedzialność za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego i na kogo w konsekwencji należy nałożyć karę, ograniczając się do wskazania, iż kara ta stanowi sankcję za przystąpienie do cyt. "użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55". Przytoczone brzmienie przepisu, zdaniem Składu Orzekającego, powoduje jednak, iż wola ustawodawcy zdaje się być w tej mierze klarowna. Skoro bowiem art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje kary za innego rodzaju niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym użytkowanie obiektu lecz jedynie za takie, które narusza przepis art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane to tym samym karę tę można nałożyć jedynie na ten podmiot, który naruszenia przywołanych norm się dopuścił. Normy te zaś może naruszyć jedynie inwestor albowiem tylko on zobligowany jest do zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54) bądź do uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 ustawy Prawo budowlane). W myśl art. 59 ust. 7 ustawy jest też jedyną stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie. W świetle przytoczonych norm zdaje się zatem nie ulegać wątpliwości, iż skoro jedynie inwestor władny jest bądź to dochować zawartych w art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane wymogów bądź też normy owe naruszyć to jedynie on może być w obecnym stanie prawnym tym podmiotem, który ponieść może określoną w ustawie odpowiedzialność za fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania. Warto w tym miejscu wskazać, że sformułowaniami o stosowaniu cyt. "prawem przewidzianych dolegliwości wobec inwestorów rozpoczynających użytkowanie obiektu bez dopełnienia obowiązków, które nakładają na nich przepisy" oraz o skutku w postaci cyt. "ukarania inwestorów" bez wskazania jakichkolwiek innych podmiotów, na które można nałożyć karę z art. 57 ust. 7 ustawy posługuje się w uzasadnieniu swego wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. P 19/06 OTK-A 2007/1/2 Trybunał Konstytucyjny, który jednocześnie zwrócił uwagę na zobiektywizowanie przez ustawodawcę omawianej sankcji administracyjnej odrywające ją od winy inwestora i jej stopnia. Przywołany wyrok podjęty został wprawdzie na tle stanu faktycznego, w którym inwestor był zarazem użytkownikiem podejmującym nielegalne użytkowanie, trudno jednak dopatrzeć się argumentów przemawiających za uznaniem, iż nie odpowiada on sytuacji, w której inny podmiot jest inwestorem a inny użytkownikiem. Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie wiążąc zarówno cel przepisu jak też wprowadzoną w nim sankcję z osobą inwestora stwierdził bowiem, iż cyt. "Wprowadzenie do prawa budowlanego sankcji finansowej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego miało na celu wyeliminowanie patologicznej sytuacji, gdy ogromna liczba obiektów budowlanych była od dawna użytkowana, podczas gdy w sensie prawnym nadal pozostawały w trakcie budowy./.../ Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej". Tym samym pomimo, że w konkretnych okolicznościach (wykraczających poza zakres przedmiotowej sprawy) można rozważać szczególne przypadki, w których inwestor nie miał żadnego wpływu na przystąpienie przez innego użytkownika do użytkowania obiektu i zastanawiać się czy pominięcie sytuacji takich w przepisach istotnie stanowiło wolę ustawodawcy czy może raczej przeoczenie obarczające inwestora nadmierną odpowiedzialnością, na tle brzmienia przywołanych norm rozważania takie muszą, jak się wydaje, pozostać w sferze teoretycznych hipotez lub też ewentualnie stać się kierowanym do ustawodawcy postulatem. Próba bowiem takiej interpretacji obecnego brzmienia art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, która pozwoliłaby na obciążenie odpowiedzialnością za nielegalne użytkowanie najemcy, a więc podmiotu, który nie może ubiegać się o pozwolenie na użytkowanie, nie jest też jego obowiązkiem ustalanie czy inwestor stosowne wymogi spełnił i ewentualne pozwolenie uzyskał byłaby bowiem, zdaniem Składu Orzekającego, niedopuszczalna stanowiąc w istocie wykładnię contra legem. Notabene niewiedza inwestora i brak możliwości przeciwdziałania bądź to użytkowaniu lokalu bądź przynajmniej stanu tego wydłużaniu w przedmiotowej sprawie niewątpliwie nie miała miejsca. Jak wynika z akt sprawy wynajmujący nie tylko w pełni świadom był możliwości rozpoczęcia przez najemcę użytkowania ale w treści pierwotnej umowy najmu wręcz mu to nakazał zobowiązując najemcę w § 4 ust. 2 i § 11 ust. 1 do korzystania z przedmiotu najmu zgodnie z jego przeznaczeniem, na cele statutowe najemcy, ze swojej strony zobowiązując się natomiast do przeprowadzenia na swój koszt szeregu robót. Z umowy w jej pierwotnym brzmieniu (w odróżnieniu od późniejszego aneksu) w żadnej mierze nie wynikało zatem, iż wynajmujący wskazał najemcy, że lokalu nie można użytkować przed uzyskaniem przez inwestora stosownego pozwolenia i by intencją wynajmującego nie było przekazanie obiektu do natychmiastowego użytkowania (zwłaszcza, że od pierwszego dnia umowy najemca został zobligowany do uiszczania czynszu). Z akt sprawy nie wynika też by po stwierdzeniu, iż najemca przystąpił do użytkowania budynku pomimo, że stosowne pozwolenie nie zostało jeszcze wydane, wynajmujący niezwłocznie zawartą umowę najmu rozwiązał.
Niezależnie od kwestii podniesionych powyżej należy dodatkowo wskazać, iż także sam fakt zawarcia umowy najmu, mocą której inwestor-właściciel obiektu przekazał najemcy przedmiotowy lokal nie może stanowić argumentu w sprawie, odpowiedzialności w sferze administracyjnej nie można bowiem przenieść na inny podmiot w drodze umowy cywilnoprawnej. Notabene warto zauważyć, iż ustawa Prawo budowlane co do zasady nie jest adresowana do najemców. Poszczególne jej normy regulują bowiem jedynie prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego bądź adresowane są dodatkowo do właściciela obiektu budowlanego lub zarządcy, nie odnoszą się natomiast do najemcy, nie pełniącego w procesie budowlanym roli uczestnika. Pozostawiają tym samym zasadniczo poza zakresem podmiotowym ustawy takich chwilowych dysponentów nieruchomości lub jej części, których prawa wynikają jedynie z umów cywilnoprawnych zawartych z podmiotami stanowiącymi właściwych adresatów norm. Tym samym przekazanie obiektu w drodze umowy cywilnoprawnej nie uwzględnionemu w ustawie podmiotowi nie zwalnia właściwych adresatów norm z odpowiedzialności przewidzianej w przepisach wprowadzających sankcje administracyjne.
W konsekwencji stwierdzić należy, iż wydane przez organ I instancji postanowienie nakładające na najemcę karę z tytułu nielegalnego użytkowania części budynku naruszało art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, co obligowało organ drugoinstancyjny do zakwestionowania przedłożonego mu rozstrzygnięcia. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał jednak zaskarżone postanowienie w mocy co powoduje, iż analogicznym naruszeniem prawa obarczone jest także postanowienie organu II instancji
W ramach ponownego postępowania organ nadzoru budowlanego winien zatem po raz wtóry rozpatrzeć całokształt okoliczności sprawy rozważając tym razem problem ewentualnej odpowiedzialność inwestora. Sąd nie przesądza tej kwestii albowiem akta sprawy zawierają w tej mierze istotne luki powodujące, że jakiekolwiek jednoznaczne stwierdzenia byłyby nieuprawnione. Obydwa orzekające w sprawie organy pomimo, jak to wynika z zawiadomienia z dnia [...]2006 r., prowadzenia postępowania w sprawie nielegalnego użytkowania, nie zaś w sprawie "B" S.A., w rzeczywistości skupiły się jedynie na kwestii odpowiedzialności najemcy a nie inwestora i jedynie tak ukierunkowane materiały skompletowały i dołączyły do akt sprawy.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżącego na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło