II SA/Gl 247/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-05-27

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Renata Siudyka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" osobie, która spełnia kryterium dochodowe, ale dysponuje dodatkowymi środkami (np. wyrównanie z ZUS), jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup żywności była zasadna, nawet jeśli wnioskodawca spełniał kryterium dochodowe. Organy prawidłowo oceniły, że wnioskodawca, dysponując dodatkowymi środkami finansowymi (w tym wyrównaniem z ZUS), był w stanie zaspokoić swoje potrzeby żywnościowe z własnych zasobów. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie stanowi gwarancji obligatoryjnego przyznania świadczenia w każdej sytuacji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu". Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że mimo spełnienia kryterium dochodowego, skarżący dysponował dodatkowymi środkami (wyrównanie z ZUS), które pozwalały mu na samodzielne zaspokojenie potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na swój zły stan zdrowia i niepełnosprawność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Rozpatrując wniosek, który wpłynął do organu w dniu 3 grudnia 2020 r., o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup żywności, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 39, art 41, art. 106 ust. 1 i ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1876) oraz art. 10 § 1, art. 80 i art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił E. S (S.) (dalej: wnioskujący, strona, skarżący) przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" na grudzień 2020 r. w kwocie 400zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego drogą telefoniczną wywiadu środowiskowego wnioskodawca sprecyzował swój wniosek i wniósł o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie 400zł. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ustalił, że wnioskujący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Orzeczeniem z dnia [...] r. został uznany za częściowo niezdolnego do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Z posiadanej dokumentacji wynika, iż od miesiąca marca 2020 r. na wniosek skarżącego przyznana mu została renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy ze względu na ogólny stan zdrowia (decyzja ZUS z dnia [...] r.). Wyrównanie świadczenia za okres od marca do października 2020 r. zostało wypłacone wraz ze świadczeniem za listopad 2020 r. W miesiącu listopadzie 2020 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości 913,37zł, na który złożyły się: dodatek mieszkaniowy - 265,42 i dodatek energetyczny - 10,94zł oraz renta inwalidzka w wysokości 637,01zł (tj. w wysokości 1137,01zł pomniejszonej o bieżące alimenty -500zł). Kryterium dochodowe dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 701zł, natomiast kryterium uprawniające do pomocy w ramach wieloletniego programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu" wynosi 150% powyższego kryterium czyli 1051,5zł. Organ stwierdził, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1050/15 dochód wypłacony po upływie okresu, którego dotyczył nie wlicza się do bieżącego dochodu. W trakcie toczącego się postępowania sporządzono z wnioskującym analizę budżetu za miesiąc listopad 2020 r., z którego wynika, że wydatki wnioskodawcy opiewały na kwotę 930,48zł. Podkreślił przy tym organ, że w listopadzie 2020 r. skarżący uzyskał wsparcie ze środków publicznych w formie zasiłku celowego w wysokości 400zł w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu". Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł. W przypadku strony występują okoliczności przewidziane w art. 7 – tj. długotrwała choroba i niepełnosprawność. Zgodnie z art. 8 ust. 3 tej ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, z miesiąca w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona od kwotę alimentów świadczoną na rzecz innych osób. Dodatkowo organ podniósł, że w listopadzie 2020r. poza dochodem ustalonym stosownie do przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, dysponował wyrównaniem świadczenia z ZUS za okres od marca 2020 r. do października 2020 r. Wprawdzie wyrównanie to nie zostało doliczone do dochodu wnioskującego z listopada 2020 r., ale niewątpliwie skarżący dysponował tą kwotą, która bezsprzecznie stanowiła dodatkowy zasób i potencjał możliwości finansowych, z których wnioskodawcza mógł zabezpieczyć podstawowe potrzeby żywnościowe. Zgodnie z art. 2 ust. 1 omawianej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych i rodzinnych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ustawa o pomocy społecznej w art. 39 ust. 1 i ust. 2 zakłada, iż w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, na pokrycie kosztów wskazanych w ustawie. Podkreślenia wymaga, że zasiłek ten może ale nie musi być przyznany, a wnioskodawca nie może zakładać, iż środki finansowe .z pomocy społecznej winny być każdorazowo przyznane czy stanowić stałe źródło wsparcia finansowego, a ośrodek winien każdorazowo, nawet przy wielokrotnych podaniach o pomoc, udzielać obligatoryjnego, każdorazowego wsparcia finansowego w żądanej formie i wysokości. W omawianej sprawie organ nie stwierdził okoliczności dających podstawę do pozytywnego zakończenia toczącego się postępowania. Organ odwołał się uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" oraz uchwały Rady Miasta R. z dnia [...] r., gdzie określono podwyższone kryterium dochodowe - tj. do 150% określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy. Jednak uwzględniając całość okoliczności faktycznych i prawnych, organ stwierdził, że wprawdzie wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe, jednak brak jest podstaw do przyjęcia, iż nie jest w stanie zabezpieczyć zgłoszonej potrzeby z własnych zasobów i możliwości finansowych. Takie ustalenie musiało przesądzić o negatywnym załatwieniu wniosku skarżącego i odmowie przyznania zasiłku na grudzień 2020 r. . Reasumując organ stwierdził, iż postanowił odmówić skarżącemu wnioskowanej pomocy, gdyż strona dysponowała dochodem umożliwiającym zabezpieczenie zgłaszanych potrzeb z własnych środków, a nie została udokumentowana w sytuacji klienta żadna okoliczność szczególna zmieniająca jego sytuację. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji skarżący wniósł odwołanie, domagając się wnioskowanej pomocy. Podkreślił, że od 40 lat choruje, miał [...] ma [...] i [...] przez co ma problemy z poruszeniem się i chodzeniem. Nadto niedosłyszy i niedowidzi. Ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności i skończone 64 lata. Wyjaśnił, że w listopadzie 2020 r. jego wydatki były większe jak przychody. Podkreślił, że organ pierwszej instancji zaniżył jego wydatki, a Ośrodek kolejny raz zabrał mu zasiłek na zakup żywności w wysokości 400zł. Mówiąc o wyrównaniu z ZUS za 8 miesięcy, organ nie wyjaśnił, że było do 95 zł miesięcznie, co nie mogło mieć wpływu na nieprzyznanie mu zasiłku celowego. Podkreślił, że taki Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej od 2 lat nie pomógł mu zrealizować żadnej recepty na leki. Tym samym okrada go z należnych środków, śledząc jego dochody. Zwrócił uwagę, że pracownicy organu nie wykonują swoich zadań i zamiast pomagać szkodzą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach po rozpoznaniu odwołania skarżącego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji, przytoczyło zastosowane w sprawie przepisy ustawy o pomocy społecznej, potwierdzając złożenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego w wysokości 400zł na zakup żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu". Przyznało, że kryterium uprawniające do pomocy w ramach tego programu wynosi 150% kryterium ogłoszonego w art. 8 ust. 1 ustawy., tj. 1051,50zł. Tym samym spełnione zostały przez stronę wymogi formalne konieczne do otrzymania świadczenia pieniężnego w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu". Jednakże osoby ubiegające się o świadczenie z pomocy społecznej zobowiązane są do uwzględniania treści art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowiącego, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i zapisu art. 2 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym, pomocy społeczna jest instytucją, polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast z akt niniejszej sprawy wynika, iż strona posiadała w listopadzie 2020 r. dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej w wysokości 913zł oraz miała ponadto do dyspozycji wypłacone przez ZUS w listopadzie 2020 r. dodatkowe świadczenie - tj. wyrównanie za okres od marca do października 2020 r. Łączna wysokość wypłaconego przez ZUS świadczenia w listopadzie 2020 r. wyniosła 1298,02zł (oświadczenie ZUS z dnia [...] r.) Dodatkowo w listopadzie 2020 r. skarżący uzyskał wsparcie finansowe z Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w formie zasiłku celowego w kwocie 400zł z przeznaczeniem na zakup żywności w ramach realizacji programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu". Z przeprowadzonej analizy budżetu za miesiąc listopad 2020 r. wynikało, że miesięczne wydatki strony wyniosły 930,48zł. W świetle powyższego Kolegium uznało, że zakup żywości w miesiącu 2020r. strona była w stanie pokryć z własnych środków finansowych, w tym w szczególności ze środków pochodzących z wypłaconego stronie w listopadzie 2020 r. wyrównania przez ZUS. Kolegium ponownie odwołało się do art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, podkreślając, iż celem pomocy społecznej jest jedynie wspieranie osób w przezwyciężeniu trudnych sytuacji życiowych, których własnym staraniem, przy użyciu posiadanych przez siebie środków, same we własnym zakresie nie są w stanie przezwyciężyć. Niezbędne jest przy tym zaangażowanie samej osoby zainteresowanej, wykazanie inicjatywy i odpowiedzialności, w przeciwnym wypadku pomoc społeczna zamiast wspierać w wysiłkach będzie te wysiłki zastępować. Dążenie strony do poprawny własnej sytuacji nie może ograniczać się do składania kolejnych wniosków o przyznanie pomocy. Pomoc społeczna powinna być udzielana dopiero w sytuacji, gdy dana osoba wykorzysta własne zasoby i możliwości, wykazuje aktywność w rozwiazywaniu własnych problemów oraz gotowość współdziałania w tym celu. Kolegium zwróciło uwagę stronie, iż winna mieć świadomość tego, że nawet w przypadku ubiegania się o zaspokojenie potrzeby zgodnej z celem pomocy społecznej i spełniania wymogów określonych w tych przepisach, potrzeba ta nie musi być przez ośrodek pomocy społecznej zaspokojona czy to w części, czy w całości. Świadczenie w formie zasiłku celowego nie posiada bowiem charakteru publicznego prawa podmiotowego, czyli bezwzględnie należnego, a pomoc społeczna nie jest bezwzględnie zobowiązana do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie tych, które są niezbędne i odpowiadają możliwościom finansowym pomocy społecznej. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji zasługuje na jej utrzymanie w mocy. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażonym w decyzji utrzymującej rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (pismem z dnia 29 stycznia 2021 r.) domagał przyznania wnioskowanej pomocy. Skarżący powtórzył zarzuty zgłoszone w odwołaniu, podkreślając swój stan zdrowia i podkreślając, iż posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zwrócił uwagę na fakt niewliczania jednorazowego świadczenia pieniężnego do dochodu uzależniającego przyznanie pomocy społecznej. W ocenie skarżącego odmowa przyznania mu wnioskowanego zasiłku jest niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z treścią art. 120 i art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2019 r., poz. 2325), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy ), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Żadne inne powody, w tym m.in. zasady współżycia społecznego, nie mogą mieć wpływu na ocenę wydanych w sprawie decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej przez stronę decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" na grudzień 2020 r. w wysokości 400 zł. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.jedn.Dz.U. z 2020 r. poz. 1876). Znaczenie z punktu widzenia podstawy prawnej mają także postanowienia Uchwały Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 (M.P. z 2018 r., poz. 1007) oraz Uchwały Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...]. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim rządowym programem "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019 -2023 (Dz.Urz. Woj. Śl. Z [...] r., poz. [...]). Wniosek skarżącego dotyczył właśnie zasiłku celowego udzielanego w ramach realizacji wymienionego powyżej programu "Posiłek w szkole i w domu". Wymieniona powyżej uchwała Rady Ministrów przewiduje m.in. możliwość udzielania wsparcia przez gminy w postaci świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Uchwała Rady Miejskiej w R., zgodnie z sugestią wynikającą z uchwał y Rady Ministrów - (III.2.1 Moduł dla osób dorosłych) przewiduje podniesienie kryterium dochodowego uprawniającego do ubiegania się o to świadczenie do 150% kryterium wynikającego z art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2). Przyznając świadczenie w formie zasiłku celowego, organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy na dożywianie w ramach programu, nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana. Innymi słowy spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 283/18, LEX nr 2541230). Z ustaleń poczynionych przez organy, a nie kwestionowanych przez skarżącego w odwołaniu ani w skardze wynika, że jego dochód przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (t. 701zł) - wynosząc 913,37zł, nie przekroczył natomiast kryterium uprawniającego do pomocy w ramach wieloletniego programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu" _ tu kryterium wynosi 1051,50zł. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji rozważał wniosek skarżącego w kontekście instytucji zasiłku celowego z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Analiza przepisu prowadzi do oczywistego spostrzeżenia, iż celem świadczenia tam określonego jest czasowe wsparcie osoby (rodziny) znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej (niski dochód oraz długotrwała choroba, niepełnosprawność, itd.). Świadczenie to ma szczególny charakter, jest bowiem "jednorazowe", skierowane na zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej. Nie można jednak tracić z pola widzenia ogólnych celów świadczenia, które powinno umożliwić osobie przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej (w tym przypadku bezrobocie i brak jakichkolwiek dochodów), stanowiąc jednocześnie wsparcie w wysiłkach nakierowanych na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Z akt postępowania wynika, ze skarżący objęty jest stałą opieką ze strony miejscowego ośrodka. W miesiącu poprzedzającym złożenie niniejszego wniosku, skarżący skorzystał z wsparcia, jakim jest zasiłek celowy w kwocie 400zł z przeznaczaniem na zakup żywności w ramach wymienionego powyżej programu rządowego. Analiza budżetu skarżącego na miesiąc grudzień wykazała z kolei że jego wydatki w tym miesiącu wyniosły 930,48zł. Jednak pomimo, iż do dochodu uprawniającego do świadczenia nie doliczono świadczeń jednorazowych, w tym m.in. wyrównania wypłaconego przez ZUS, to jednak organ nie mógł tej okoliczności zupełnie pominąć przy ocenie sytuacji finansowej strony skarżącej i kwalifikowaniu osób potrzebujących pomocy. Podkreślenia bowiem wymaga, że miejscowy ośrodek musi objąć należną opieką wszystkich swoich podopiecznych, a dysponując określnymi środkami finansowymi, zobowiązany jest tak rozdzielać posiadane środki, aby wystarczyły na pomoc wszystkim potrzebującym. W tym miejscu podkreślić należy, że w świetle art. 2 ustawy o pomocy społecznej zasadniczym celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych uprawnionych, przy równoczesnym umożliwieniu przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których uprawnione osoby i rodziny nie są w stanie pokonać przy użyciu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wsparcie osoby w samodzielnych wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb (art. 3 ust. 1 tej ustawy) Jednocześnie w myśl ust. 4 tego przepisu potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 4 omawianej ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Sytuacja skarżącego nie jest bynajmniej łatwa, jednak mimo trudnej sytuacji życiowej i materialnej posiada on stały dochód, który stabilizuje jego sytuację finansową i pozwala na pewne planowanie i hierarchizację wydatków. Nie można pomijać także i tego, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Na tę okoliczność wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/2006, z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2502/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W sytuacji ograniczonych środków przeznaczanych na cele pomocy społecznej i stale wzrastającej liczby osób ubiegających się o jej uzyskanie, konieczne jest stworzenie gradacji potrzeb tych osób i powiązanie jej z możliwościami finansowymi ośrodków pomocy społecznej. Podnieść też w tym aspekcie należy, że skarżący nie może zakładać, iż środki z pomocy społecznej winny być mu każdorazowo przyznawane czy stanowić dla niego źródło stałego finansowego wsparcia. Nawet przy wielokrotnych podaniach o pomoc, organ zawsze musi indywidualnie i dogłębnie badać sytuację wnioskodawcy, a ten nie może oczekiwać obligatoryjnego i każdorazowego wsparcia finansowego w oczekiwanej formie i wysokości. Z zachowania skarżącego wynika, że traktuje on udzielaną pomoc jako świadczenie mu bezwzględnie należne. Świadczą o tym m.in. stwierdzenia m.in. o okradaniu go z przynależnych świadczeń. Powtórzyć za organem odwoławczym należy, że świadczenie w formie zasiłku celowego nie posiada charakteru publicznego prawa podmiotowego, czyli bezwzględnie należnego. Świadczy o tym zapis w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, iż zasiłek celowy "może" zostać przyznany. Decyzje o tym organ po przeprowadzeniu wymaganego postępowania. Podkreślić należy, że pomoc społeczna nie jest bezwzględnie zobowiązana do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie tych, które są niezbędne i odpowiadają możliwościom finansowym pomocy społecznej. W ocenie Sądu z akt administracyjnych wynika, że postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały natomiast wystarczająco uzasadnione w decyzjach. Mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego zostały także należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. W związku z powyższym brak podstaw do tego, aby przyjąć, że organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się przekroczenia granic uznania administracyjnego, a także aby naruszyły normy prawne wynikające z przepisu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło