II SA/Gl 250/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-08-17
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał konkretnie, które podmioty będące stronami postępowania zostały pominięte przez organ I instancji, a także błędnie zastosował przepis art. 138 § 2 kpa. Ponadto SKO nieprawidłowo oceniło postępowanie z udziałem społeczeństwa oraz błędnie powołało się na art. 40 § 5 kpa. W konsekwencji naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a organ odwoławczy nie wykazał konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta M. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na rozbudowę instalacji do obróbki cieplnej wyrobów stalowych na terenie spółki "A" w K. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które zarzuciło naruszenia procedury, w tym niewłaściwe przeprowadzenie postępowania z udziałem społeczeństwa oraz błędy w ustaleniu kręgu stron postępowania. Spółka "A" zaskarżyła decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości. Zasądził od SKO na rzecz skarżącej spółki kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Za Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Prezydent Miasta M. po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie instalacji do obróbki cieplnej i wykańczania wyrobów stalowych w rozbudowywanej części hali obróbki cieplnej na terenie należącym do "A" Sp z o.o. w K. na działkach położonych przy ul. [...] i oznaczonych numerami ew. 1, 2 i 3, obręb [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa inwestycja jest zaliczana - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 11 mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie do określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm. – dalej rozporządzenie RM z 2004 r.) - do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Wskazał także, że z uwagi na brzmienie § 2 ust. 2 pkt 1a tego rozporządzenia sporządzenie raportu oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko było obligatoryjne. Następnie organ I instancji wskazał, że został wyznaczony do załatwienia przedmiotowej sprawy w miejsce Prezydenta Miasta K. wyłączonego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r.. Dalej podał, że jego pierwsza decyzja z dnia [...] r. została uchylona decyzją SKO w K. z dnia [...] r., a sprawa została przekazana mu do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując wniosek "A" Sp. z o.o. organ - mając na uwadze treść art. 79 ust., 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej zwanej uuioś) - przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa. W ramach tego postępowania sporządził obwieszczenie informujące o ponownym przystąpieniu do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wnoszenia uwag i wniosków. Obwieszczenie to zostało umieszczone przez okres 21 dni na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K., w ogólnodostępnym miejscu w pobliżu terenu planowanego przedsięwzięcia oraz na stronie internetowej UM K. W toku tego postępowania nie wniesiono jednak żadnych uwag.
Prezydent Miasta M. podał następnie, że wystąpił w trybie art. 77 ust. 1 pkt 2 uuioś do Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], uzgodnił środowiskowe uwarunkowania przedmiotowego przedsięwzięcia przedstawiając warunki po spełnieniu, których można dopuścić jego realizację. Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 uuioś wystąpił także do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Organ ten dokonał takiego uzgodnienia postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...].
Wydając przedmiotową decyzję Prezydent Miasta M. oparł się – jak podał - przede wszystkim na przedłożonym przez inwestora raporcie oddziaływania na środowisko sporządzonym przez Przedsiębiorstwo [...] "B" Sp. z o.o. w K. Raport ten został poprawiony i zdaniem organu odpowiada wymogom wynikającym z art. 66 uuioś. Poprawność tego raportu potwierdziły w toku dokonywanych uzgodnień środowiskowych służby ochrony środowiska i sanitarne. W szczególności ocena oddziaływania na środowisko projektowanego przedsięwzięcia została sporządzona z uwzględnieniem wszystkich istniejących instalacji eksploatowanych na terenie zakładu, które zostały objęte pozwoleniem zintegrowanym udzielonym przez Marszałka Województwa [...] decyzją z dnia [...] r., Nr [...], a następnie zmienioną decyzjami z dnia [...] r. i z [...] r. Raport uwzględnia również inne przedsięwzięcia, które zostały objęte odrębnymi postępowaniami, a to: budowę w istniejącej hali wytrawialni instalacji do wytrawiania stali w wannach procesowych o całkowitej pojemności pow. 30 m³ oraz budowę nowego magazynu prętów okrągłych wyposażonego w suwnice do ich transportu.
Mając na uwadze ustalenia raportu oraz analizę uwarunkowań wskazanych w art. 63 ust. 1 uuioś organ uznał, że przedsięwzięcie:
- nie wiąże się bezpośrednio z wykorzystywaniem zasobów naturalnych,
- nie stwarza ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej,
- nie spowoduje przekroczenia standardów jakości powietrza oraz i substancji znajdujących się w powietrzu,
- nie wpłynie na pogorszenie klimatu akustycznego na terenach i w obiektach chronionych przed hałasem,
- nie spowoduje transgranicznego oddziaływania na środowisko na etapie budowy i na etapie eksploatacji,
- nie wiąże się z negatywnym wpływem na obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wody i obszary ochrony zbiorników śródlądowych,
- nie koliduje z funkcjonowaniem obiektów przyrodniczych o znaczeniu europejskim w tym z siecią "C".
Organ zauważył także, że planowane przedsięwzięcie stanowi kontynuację prowadzonej działalności i nie wiąże się z wprowadzeniem technologii uciążliwych dla środowiska. Po uruchomieniu nowych urządzeń zakład nadal nie będzie powodować przekroczenia standardów jakości środowiska, a niewielkie ilości odpadów powstających w toku eksploatacji projektowanych urządzeń będą magazynowane w sposób selektywny w miejscach już do tego przeznaczonych i następnie przekazywane zewnętrznym odbiorcom posiadającym stosowne zezwolenia.
Prezydent Miasta M. zanalizował także zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwały Rady Miasta K. z dnia [...] r., Nr [...] i z dnia [...] r., Nr [...]). Zgodnie z tymi uchwałami dla terenów, na których ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie przewidziana została jako dominująca funkcja produkcyjna, w tym przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Plany te dodatkowo: zezwalają na zachowanie dotychczasowych sposobów zagospodarowania i użytkowania terenów; nakazują zachowanie w odniesieniu do obecnej produkcji dotychczasowych warunków ograniczających uciążliwości dla otoczenia; w przypadku lokalizacji nowych funkcji wprowadzają zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko; zakazują w przypadku realizowania funkcji magazynowej i składowej magazynowania materiałów sypkich, składowania odpadów komunalnych i przemysłowych, składowania surowców masowych oraz magazynowania paliw. Mając na uwadze te zapisy m.p.z.p. organ uznał, że rozbudowa instalacji do obróbki cieplnej na terenie należącym do "A" Sp. z o.o. nie powoduje wprowadzenia nowej funkcji, bowiem stanowi ona kontynuację działalności polegającej na przetwórstwie stali prowadzonej przez Hutę "D" i stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko dla którego sporządzenie raportu może być wymagane. W tej kwestii organ I instancji powołał się na stanowisko SKO w K. zajęte z decyzji kasacyjnej tego organu, zgodnie z którym planowane przedsięwzięcie ze względu na zachowanie funkcji produkcyjnej jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego. Zgodnie z planem projektowana inwestycja wymagać będzie natomiast wcześniejszego rozpoznania warunków geologiczno-inżynierskich i gruntowo wodnych oraz sprawdzenia nośności podłoża z uwagi na niestabilność gruntów nasypowych i zabezpieczenie obiektów przed powodzią. Planowana rozbudowa hali uwagi na zagrożenie powodzią wymaga także zgody Regionalnego Dyrektora Gospodarki Wodnej w G.
W końcowej części uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał, że przed jej wydaniem zawiadomił zgodnie z art. 10 kpa strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami i materiałami sprawy oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Z prawa tego skorzystał pełnomocnik "E" Sp. z o.o. [...] radca prawny G. M. Organ dodał także, że w toku postępowania jego uczestnicy na prawach strony wnieśli uwagi i wnioski, które zostały zanalizowane i miały wpływ na kształt niniejszego dokumentu. Poinformował także o sporządzonym załączniku do decyzji, w którym stosownie do art. 84 ust. 2 uuioś zawarta została charakterystyka przedsięwzięcia.
Odwołanie od tej decyzji wniosła "E" Sp. z o.o. [...] z siedzibą w K., zastępowana przez radcę prawnego G. M., domagając się jej uchylenia. Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 80 ust. 2 uuioś poprzez uznanie zgodności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami m.p.z.p. W szczególności zdaniem, odwołującej się Spółki przedsięwzięcie jest niezgodne z § 17.1 uchwały z dnia [...] r., w którym wprowadzony został zakaz lokalizacji przedsięwzięć, dla których obligatoryjnie wymagane jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko, a stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia RM z 2004 r. sporządzenie takiego raportu było wymagane. Zdaniem Spółki w sprawie nie mógł także znaleźć zastosowania § 10 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p. dopuszczający możliwość realizacji inwestycji wymagającej sporządzenia raportu lecz realizowanej z zachowaniem dotychczasowej funkcji obiektu. Przepis ten w opinii odwołującej się nie stanowi bowiem lex specialis względem § 17 planu wprowadzającego na całym obszarze planu zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, bowiem czym innym jest funkcja obiektu, o jakiej jest mowa w § 10 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p., a czym innym funkcja terenu. W ocenie odwołującej się w sprawie zaś mamy do czynienia z ewidentną zmianą dotychczasowej funkcji obiektu. Planowane przedsięwzięcie ma obejmować rozbudowę instalacji do obróbki cieplnej oraz mechanicznej wyrobów stalowych, a przez rozbudowę należy rozumieć rozwój, a nie zastąpienie starej instalacji nową. W tym kontekście niezrozumiałe są stwierdzenia raportu, w których wskazuje się z jednej strony, że inwestycja nie spowoduje zwiększenia produkcji wyrobów stalowych lecz jedynie poprawi ich jakość, a z drugiej jest w nim mowa o minimalnym wzroście zużycia surowców, wody i paliwa.
Odwołująca się strona zarzuciła ponadto naruszenie zaskarżoną decyzją art. 66 i art. 74 uuioś poprzez oparcie decyzji na raporcie niespełniającym wymogów ustawowych. W jej ocenie raport nie zawiera należytej analizy dotyczącej możliwości kumulacji oddziaływań na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz innych działających w sąsiedztwie zakładów ( art. 66 ust. 1 pkt 8 uuioś). Oddziaływanie obiektu "A" i sąsiadujących z nimi zakładów winno być rozpatrywane nie tylko na tereny przyległe, ale także na tereny gdzie znajdują się obiekty usługowo-handlowe ("F" czy "G"). Poza brakiem opisu metod
prognozowania i ujęcia wszystkich znaczących oddziaływań przedsięwzięcia w raporcie brak także właściwego uzasadnienia przyjętego w nim wariantu (art. 66 ust. 7 uuioś). W ocenie skarżącej w raporcie nie posłużono się także w sposób poprawny metodyką dotycząca obliczania średniorocznych stężeń emitowanych zanieczyszczeń (m.in. nie podano, jakie wielkości tła zanieczyszczeń przyjęte zostały do obliczeń oraz nieprawidłowo obliczono procent poziomu emitowanego dwutlenku siarki w stosunku do wartości dopuszczalnej). Nieprawidłowo została przeprowadzona także analiza akustyczna (jako obiekt niechroniony akustycznie uznano budynek "F" oraz nie wskazano obiektów w stosunku do których zmierzony został poziom hałasu). Zdaniem Spółki Prezydent Miasta M. także zbyt późno zawiadomił o ponownym wszczęciu postępowania środowiskowego (decyzja kasacyjna została bowiem wydana [...] r., a obwieszczenie o ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestora ogłoszono dopiero [...] r. oczekując na złożenie nowej wersji raportu przez inwestora. Odwołująca się strona zarzuciła wreszcie, że w decyzji pominięto wymóg wskazany w uzgodnieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., którym nakazano aby nowe urządzenia do obróbki cieplnej i wykańczania wyrobów nie stanowiły źródła powstawania ścieków przemysłowych. W tej kwestii w decyzji odniesiono się bowiem jedynie do sposobu postępowania ze ściekami socjalno-bytowymi i z odpadami. Uchybienie to zdaniem Sp. "E" stanowi zaś naruszenie art. 77 uuioś.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta M. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji została bowiem wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a istotny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie Kolegium organ I instancji przede wszystkim nieprawidłowo przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa informując jedynie w formie obwieszczenia o złożonym wniosku. Organ ten nie odniósł się natomiast do uwag i wniosków wniesionych - jak podał - przez podmioty na prawach strony. Ograniczył się tam jedynie do wskazania, że "były przedmiotem analizy (...) i mają wpływ na kształt niniejszego dokumentu". Dodatkowo SKO zauważyło, że z akt sprawy nie wynika aby w postępowaniu przed Prezydentem Miasta M. brały udział podmioty na prawach strony, w aktach brak także pism pochodzących od takich podmiotów, natomiast znajdują się w nich jedynie pisma pełnomocnika Sp.. "E" (z dnia 21 lutego 2011 r. ) oraz pełnomocnika wnioskodawcy ( z dnia 21 marca 2011r.).
Zdaniem Kolegium organ I instancji nie wyjaśnił zastosowanego sposobu ustalania kręgu stron postępowania, tzn. nie wskazał w oparciu, o jakie przepisy badał istnienie interesu prawnego. W tej kwestii organ odwoławczy przywołał przepis art. 74 ust. 1 pkt 3 uuioś w zw. z art. 140 kc wskazując, że interes prawny w postępowaniach zmierzających do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach posiadają podmioty będące właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze (zasięgu) oddziaływania przedsięwzięcia z zastrzeżeniem, iż obszar ten podlega ustaleniu w postępowaniu. Powyższe powoduje, że prawidłowość kwalifikacji strony podmiotowej postępowania musiała pozostać poza oceną organu II instancji.
W ocenie SKO organ I instancji nie rozróżnia także uzgodnienia od opinii, o jakich jest mowa w art. 77 ust. 1 uuioś. W szczególności uznał on swoje związanie opinią PPIS w K. tak jak uzgodnieniem i nie ocenił jej jako jednego z elementów materiału dowodowego. Kolegium wskazało także na nieprawidłowe doręczenie zaskarżonej decyzji dwóm pełnomocnikom wnioskodawcy oraz brak zastosowania w sprawie art. 40 § 5 kpa. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zajęte w poprzednio wydanej decyzji, co do zgodności planowanego przedsięwzięcia z m.p.z.p.
Skargę na tę decyzję wniosła "A" Sp. z o.o. zastępowana przez radcę prawnego A. R., zarzucając jej wydanie z naruszeniem art. 7, art. 12, art. 28, art. 40, art. 77, art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 33, art. 66 i art. 74 uuioś. W oparciu o te zarzuty Spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zakwestionowane zostało w pierwszym rzędzie stanowisko SKO dotyczące naruszenia art. 138 § 2 kpa, bowiem zdaniem skarżącej brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o ten przepis. W szczególności organ I instancji zasadnie przyjął, że przedłożony przez skarżącą raport spełniał wszystkie wymogi określone w art. 66 uuioś. W jej ocenie bezpodstawne są zawarte w zaskarżonej decyzji zarzuty dotyczące naruszenia procedury dotyczącej udziału społeczeństwa w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Społeczeństwu bowiem zapewniono możliwość udziału w postępowaniu w sposób prawem przewidziany, a organ w sposób pełny i obiektywny zgromadził i ocenił zebrany materiał dowodowy. W szczególności zastosowana przez organ forma obwieszczenia w pełni umożliwiła społeczeństwu udział w postępowaniu, zwłaszcza, że miało to miejsce na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy. Nie można uznać także za przedwczesne odniesienie się do zarzutów odwołania, gdyby bowiem SKO doszło do przekonania o ich zasadności, czego skarżąca nie podziela, odniesienie się do tych zarzutów pozwoliłoby na osiągnięcie prawidłowego rozstrzygnięcia bez konieczności kolejnego uchylania decyzji. Tymczasem wydane orzeczenie narusza zasadę szybkości postępowania wskazaną w art. 12 kpa. Wreszcie całkowicie błędnie organ przyjął, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 40 § 5 kpa, bowiem ma on zastosowanie do podmiotów mających miejsce zamieszkania lub siedzibę zagranicą, natomiast "A" ma siedzibę w K.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) (art. 1 § 1). Kontrola o jakiej mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Dodać trzeba, że powyższych ustaleń Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W ocenie Sądu istotnym powodem, dla którego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie mogła utrzymać się w obrocie prawnym było jej wydanie z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w całości i przekazać temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien ponadto wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę na ograniczone możliwości zastosowania przez organ odwoławczy unormowania zawartego w art. 138 § 2 kpa, a wprowadzona przez ustawę z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 6, poz. 18) zmiana brzmienia tego przepisu możliwości te jeszcze dodatkowo zmniejszyła. W aktualnym brzmieniu przepis ten zezwala na uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w przypadku łącznego zaistnienia dwóch przesłanek, a to wydania decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania oraz konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W aktualnym stanie prawnym kasacyjne rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 kpa może zostać zatem wydane przez organ odwoławczy tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy oraz wówczas gdy wykaże on, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Korzystając z przepisu art. 138 § 2 kpa organ winien tym samym przekonywująco wykazać istnienie przesłanek zezwalających na zastosowanie tego przepisu, a także uzasadnić z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 kpa stanowiącego, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiału dowodowego w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego dowodu, organowi, który wydał decyzję.
Analizując z przedstawionego punktu widzenia kontrolowaną decyzję stwierdzić przyjdzie, że organ II instancji swoje podstawowe zastrzeżenia względem orzeczenia Prezydenta Miasta M. oparł na stwierdzeniu nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa, a co zatem idzie naruszenia art. 79 ust. 1 uuioś nakazującego zastosowanie w sprawie art. 33 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Naruszenia powołanych przepisów SKO dopatrzyło się w braku wskazania w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej informacji o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz nieprawidłowego rozpatrzenia uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, a w szczególności braku odniesienia się do tego, w jaki sposób wzięto pod uwagę oraz w jakim zakresie uwzględniono zgłoszone uwagi i wnioski. Tymczasem w swojej decyzji organ I instancji w sposób wyraźny wskazał na s. 6 uzasadnienia, że "w wyniku przeprowadzonego przez niego postępowania z udziałem społeczeństwa nie wniesiono żadnych uwag". Na s. 9 tego uzasadnienia zamieszczone zostało co prawda niefortunne stwierdzenie, że "w toku postępowania uczestnicy postępowania na prawach strony wnieśli uwagi i wnioski, które były przedmiotem analizy organu wydającego decyzje środowiskową i mają wpływ na kształt niniejszego dokumentu" to jednak błędne określenie pism stron toczącego się postępowania, jako pochodzących od jego uczestników na prawach strony nie stanowiło takiego rodzaju naruszenia przepisów postępowania, które powodowałoby konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wątpliwości swoje w tej kwestii organ mógł bowiem usunąć poprzez proste zapytanie skierowane do organu I instancji w toku dodatkowego postępowania, o jakim mowa w art. 136 kpa.
Odnosząc się do drugiego zastrzeżenia zgłoszonego przez SKO pod adresem decyzji organu I instancji zgodzić się należy ze stanowiskiem podkreślającym konieczność prawidłowego ustalenia kręgu podmiotów, którym winien przysługiwać przymiot stron postępowania. Organy administracji są bowiem zobligowane do ustalenia kto w danej sprawie ma interes prawny lub obowiązek, aby zapewnić tym podmiotom czynny udział w toczącym się postępowaniu (art. 10 § 1 kpa) i uchronić się od zarzutu niezapewnienia stronie czynnego w nim udziału. W przypadku natomiast stwierdzenia przez organ odwoławczy, że organ I instancji nie dopuścił do udziału w przeprowadzonym postępowaniu części jego stron winno to przesądzać o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Ustaleń takich w kontrolowanej sprawie Kolegium jednak nie poczyniło, a w szczególności nie wskazało, jakie podmioty będące stronami postępowania, w rozumieniu art. 28 kpa zostały pominięte w postępowaniu przed organem I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji SKO zawarło co prawda obszerne wywody dotyczące pojęcia strony i interesu prawnego w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, rozważania te mają jednak charakter jedynie teoretyczny i niewskazano w nich ewentualnych właścicieli nieruchomości leżących w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, którzy nie zostali dopuszczeni przez organ I instancji do udziału w postępowaniu. Nie może zaś ulegać wątpliwości, że dopiero takie konkretne ustalenie mogło skutkować uchyleniem ze wskazanego powodu zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.
Także bez wątpienia błędne przyjęcie przez organ I instancji, że organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach jest związany opinią sanitarną, o jakiej mowa w art. 77 ust. 1 pkt 2 uuioś oraz stwierdzenie, iż jest ona wydawana w formie postanowienia nie dawało organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej opartej na przepisie art. 138 § 2 kpa. Do przedmiotowej opinii stosownie do przepisu art. 77 ust. 7 uuioś nie mają co prawda zastosowania unormowania zawarte w art. 106 § 3, 4 i 5 kpa wskazać jednak należy, że samo uznanie przez Prezydenta Miasta M. jego związania opinią sanitarną PPIS (błędnie określoną jako postanowienie) nie oznacza, że doszło do wydania przez ten organ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Sytuacja taka miałaby miejsce tylko w przypadku, gdyby zawarte w opinii PPIS zalecenia dotyczące treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach naruszały przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Za zasadny należy wreszcie uznać zarzut skargi odnoszący się do błędnego powołania się w decyzji Kolegium na przepis art. 40 § 5 kpa. Powołany przepis dotyczy bowiem sytuacji, jaka ma miejsce w przypadku strony zamieszkałej lub mającej siedzibę za granicą, co nie miało miejsca przypadku skarżącej Spółki mającej siedzibę w kraju.
Z przytoczonych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ). W przedmiocie kosztów postępowania obejmujących wpis oraz koszty zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 powołanej ostatnio ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło