II SA/Gl 251/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-07-01

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) poprzez niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Organ drugiej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia art. 10 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji. Strona nie została pouczona o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego, co stanowiło istotne uchybienie proceduralne. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji organu odwoławczego, nie stwierdził uchybień uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący R. J. wniósł o zmianę zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych dla dwóch działek, aby prawidłowo obliczyć podatek od nieruchomości. Po odmowie wprowadzenia zmian przez Starostę G. i uchyleniu tej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z powodu naruszenia art. 10 k.p.a., skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym brak sprawdzenia uprawnień geodety i zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2011 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Przedmiotem skargi R. J. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., nr [...] uchylająca decyzję Starosty G. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie wprowadzenia zmiany zapisów operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych dla działek [...] i [...] położonych w gminie W. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Pismem z dnia 30 listopada 2009 r., skierowanym do Starosty G. za pośrednictwem Wójta Gminy W., R. J. zwrócił się o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez ustalenie terenu zabudowanego dla działki [...] i [...] oraz określenie powierzchni nieruchomości zabudowanych, znajdujących się na tych działkach w metrach kwadratowych, w celu prawidłowego obliczenia podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu skarżący podaje, że jego zdaniem wypisy z ewidencji gruntów dla obu wymienionych wyżej działek są sfałszowane i niezgodne ze stanem faktycznym. W odpowiedzi Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G., działający przy Starostwie Powiatowym, poinformował skarżącego, że dane zawarte w wypisach z rejestru gruntów dotyczących działek o numerach podanych w piśmie z dnia 30 listopada 2009 r., są zgodne z tymi, które znajdują się w bazie danych ewidencji gruntów, a które zostały tam ujawnione na podstawie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pracy geodezyjnej zarejestrowanej pod numerem [...]. Jednocześnie powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm. – zwane dalej Pr. g.i k.) zwrócono się do strony o dostarczenie dokumentacji geodezyjnej niezbędnej do wprowadzenia wnioskowanych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wnioskiem z dnia 15 lutego 2010 r. skierowanym do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. R. J. wniósł o "przeprowadzenie postępowania z urzędu na wniosek strony" dotyczącego zmian w wypisie z ewidencji gruntów dla działek [...] oraz [...] położonych w S., gmina W. Dalej skarżący, precyzując swoje żądanie, zawnioskował o ustalenie zmian w ewidencji zgodnych ze stanem faktycznym z udziałem biegłego powołanego przez organ, o usunięcie naruszenia należącego do niego prawa własności polegającego na budowie na działce [...] obiektu budowlanego (stacji transformatorowej wraz z liniami energetycznymi) bez zgody właściciela, o ustalenie, że grunt pod stacją transformatorową jest terenem przemysłowym oraz o kontrolę dokumentacji sporządzonej przez geodetę, któremu zostało zlecone przez skarżącego jedynie przeprowadzenie niezbędnych prac geodezyjnych w związku z podziałem nieruchomości, a te obejmowały również wyłączenie z działki [...], określonej wcześniej w całości jako grunty orne, gruntu o powierzchni 1798 m2 i zakwalifikowanie go jako terenów mieszkaniowych. Odpowiadając na powyższy wniosek ponownie poinformowano stronę o zgodności danych zawartych w ewidencji gruntów z dokumentacją znajdującą się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz ponownie wezwano R. J. – w celu wprowadzenia ewentualnych zmian – do dostarczenia właściwej dokumentacji geodezyjnej. Dodatkowo wskazano, że kontrola Ośrodka obejmuje jedynie badanie zgodność dokumentacji geodezyjnej z przepisami prawa oraz ze standardami obowiązującymi w geodezji i kartografii, nie może zatem odnosić się do merytorycznej treści opracowań, za którą odpowiada uprawniony geodeta. Nadzór nad działaniami geodetów prowadzi natomiast właściwy wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. W dniu 30 września 2010 r. R. J. wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. pismo zatytułowane "skarga" zarzucając Powiatowemu Ośrodkowi Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. naruszenie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwane dalej k.p.a.) oraz niezgodne z prawem działania dotyczące kwalifikacji należącego do niego gruntu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. uznał zarzuty R. J. za zasadne i wyznaczył Staroście G. miesięczny termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia, po uprzednim ustaleniu istoty żądania strony i ocenie posiadanego materiału dowodowego. W związku z powyższym wskazaniem Starosta G. decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówił wprowadzenia wnioskowanej przez R. J. zmiany zapisów operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr [...] i [...] położonych w gminie W. ze względu na to, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentów uzasadniających jej dokonanie. Dalej w uzasadnieniu organ wskazał, że obecny stan zapisów użytków działek wymienionych w rozstrzygnięciu powyższej decyzji został wprowadzony do państwowego zasobu geodezyjnego na podstawie pracy geodezyjnej nr [...], która obejmowała pomiar powykonawczy budynku położonego na działce [...] (nr przed podziałem), natomiast nie dotyczyła ona klas gruntu. W uwagi na fakt, że organ nie posiada innych dokumentów dotyczących sposobu użytkowania działek, R. J. został wezwany do dostarczenia dokumentacji, na podstawie której organ mógłby wnioskowane przez niego zmiany wprowadzić. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący dostarczył dokumenty, które nie mogą być podstawą aktualizacji operatu ewidencyjnego. Dodatkowo podkreślono, że praca prowadzona na zlecenie skarżącego, zarejestrowana pod numerem [...] dotyczyła tylko i wyłącznie podziału działki nr [...], a przygotowujący ją geodeta nie dokonał zmian sposobu użytkowania gruntu, co nastąpiło na podstawie pracy zarejestrowanej pod numerem [...]. Decyzja została dołączona do pisma z dnia 3 grudnia 2010 r., w którym jednocześnie poinformowano stronę o dokonaniu przez organ oceny posiadanego materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie zmian zapisów operatu gruntów i budynków dla działek nr [...] oraz [...] położonych w obrębie S. w gminie W. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji R. J. zarzucił przede wszystkim naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, związanych z gromadzeniem i oceną materiału dowodowego. Powołując się na wyrok NSA z 1985 r. wskazał, że w przypadku, gdy strona nie przedstawiła pełnego materiału dowodowego, to na organie spoczywa obowiązek jego uzupełnienia z urzędu. Ponadto skarżący postawił zarzuty geodetom wykonującym prace, o których mowa w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji oraz zażądał wykazania, że dokumentacja powykonawcza budowy stacji transformatorowej na działce będącej jego własnością została wprowadzona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz że właściwy zakład energetyczny posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazano również na wynikający z przepisów prawa obowiązek przeprowadzenia przez starostów wykonujących zadania z zakresu administracji rządowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obszaru, na którym znajdują się wspomniane wyżej działki w terminie do 31 grudnia 2005 r. Dodatkowo R. J. podkreślił, że ma prawo również żądać przed organem administracji ochrony jego praw wynikających z kodeksu cywilnego i prawa budowlanego. W wyniku wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości rozstrzygnięcie Starosty G. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymanie się z wydaniem decyzji w czasie na to przeznaczonym, przez co zapewnione zostaje stronie prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W przeciwieństwie do strony, która może z tego prawa skorzystać według swego uznania, dla organu zasada ta stanowi bezwzględny obowiązek, niezależny od innych okoliczności sprawy. Dalej organ drugiej instancji wskazał na pismo Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia 3 grudnia 2010 r. informujące stronę o dokonaniu przez ten organ oceny zgromadzonego materiału dowodowego, które zostało podpisane w tym samym dniu, co wydana decyzja administracyjna, a dodatkowo na brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że pouczono ją o prawie do zapoznania się z aktami. Oznacza to – zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego - że naruszono zasadę ustaloną w art. 10 k.p.a., a tego rodzaju wadliwość prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania nie może zostać poprawiona przed organem drugiej instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutów stawianych w odwołaniu podkreślono, że ewidencja gruntów i budynków pełni jedynie rolę informacyjno – techniczną, w której według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.) rejestrowane są stany prawne ustalone w innych postępowaniach. W związku z powyższym aktualizacja danych operatu ewidencyjnego może obywać się z urzędu lub na wniosek strony, przy czym powołując się na przepis art. 47 § 3 powołanego wyżej rozporządzenia organ zaakcentował, że w przypadku, gdy zmiana wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, organ przeprowadza postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 P.g.i k., zgodnie z którym na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. R. J. natomiast, pomimo dwukrotnego wezwania do dostarczenia niezbędnych dokumentów, takich nie przedstawił. Dalej organ uznał za błędny zarzut stawiany przez skarżącego co do obowiązku prowadzenia przez organ całego postępowania, w tym uzupełnienia we własnym zakresie dokumentacji, na podstawie której możliwe stałoby się wprowadzanie wnioskowanych przez skarżącego zmian. Co prawda aktualizacja danych w ewidencji odbywa się z zarówno z urzędu, jak i na wniosek, jednak właściwy organ wszczyna z urzędu procedurę aktualizacji operatu ewidencyjnego w ściśle określonych przypadkach. Kwestionowane zapisy w ewidencji dotyczące działek, których właścicielem jest skarżący zostały wprowadzone na podstawie prawidłowo - zdaniem organu - sporządzonej pracy geodezyjnej dotyczącej pomiaru powykonawczego budynku położonego na działce [...] (nr przed podziałem), której częścią jest między innymi dokumentacja geodezyjno - kartograficzna, w tym geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza pozwalająca na wniesienie zmian nie tylko do ewidencji gruntów i budynków, ale również na mapę zasadniczą oraz do ewidencji uzbrojenia terenu. Odnosząc się do obowiązku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków organ wyjaśnił, że działania te, prowadzone w tym przypadku do 31 grudnia 2010 r., a nie jak wskazał skarżący do 31 grudnia 2005 r., służyły celom wskazanym w rozporządzeniu i nie dotyczyły zmiany rodzaju użytku gruntowego. Natomiast co do poruszonych przez skarżącego kwestii naruszenia prawa własności, podniesiono, że techniczno – deklaratoryjny charakter ewidencji nie pozwala na samodzielne rozstrzyganie o uprawnieniach w tym zakresie, stąd poprzez żądanie wprowadzenia zmian nie można wysuwać roszczeń związanych z ewentualnym naruszeniem prawa własności czy innych praw należnych wnioskującemu. Dodatkowo organ poinformował, że z związku z zarzutami dotyczącymi uprawnień geodetów wykonujących prace na zlecenie strony skarżącej, prowadzone jest odrębne postępowanie wyjaśniające w tej sprawie. Na koniec podkreślono, że z uwagi na podstawowe zadanie administracji geodezyjnej, jakim jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w aktualności, organ - szczególnie w przypadku, gdy strona podważa dane wynikające z materiału źródłowego - nie może ograniczyć się do stwierdzenia zgodności danych uwidocznionych w ewidencji z tymi spornymi materiałami. W skardze R. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że jego zdaniem organ drugiej instancji zaniechał kontroli działań podejmowanych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G., w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego doszło do naruszenia regulacji ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Naruszenia te polegały na zaniechaniu sprawdzenia uprawnień geodety wykonującego pracę geodezyjną na działkach, których właścicielem jest skarżący; nieprzeprowadzeniu przez organ kontroli posiadania przez odpowiednie służby w zasobach geodezyjnych dokumentacji z powykonawczego pomiaru geodezyjnego, która winna być tam przekazana przez inwestora po zakończeniu w 1996 r. budowy stacji transformatorowej wraz z liniami energetycznymi; braku oceny zgodności powstałej infrastruktury technicznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; nieprawidłowym wyłączeniem – bez podania podstawy prawnej – gruntu o powierzchni 1798 m2 i zakwalifikowaniu go jako terenów mieszkaniowych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego koncentrowały się na wykazaniu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż według skarżącego wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem pierwszej instancji w sprawach określonych w ustawie oraz na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechaniu przeglądu dokumentacji architektoniczno – budowlanej przechowywanej przez ograny administracji publicznej, będącej podstawą do wprowadzenia zmian na mapie zasadniczej. Skarżący podkreślił przy tym również, że na należącej do niego nieruchomości znajduje się stacja trafo i urządzenia służące przesyłaniu energii elektrycznej, za które to części nieruchomości płaci podatek. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ, co do zasady, powtórzył argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że uchylenie zaskarżonej decyzji było spowodowane stwierdzonym, w toku postępowania odwoławczego, naruszeniem art. 10 k.p.a. Zaistnienie tego rodzaju naruszenia zwolniło organ odwoławczy od obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż tego rodzaju uchybienie miało zasadniczy wpływ na wynik toczącego się postępowania. Organ odwoławczy dodał przy tym, że zarzuty skarżącego, dotyczące bezprawnego użytkowania części należącej do niego nieruchomości przez [...] Zakłady Energetyczne są bezprzedmiotowe, gdyż organ nie jest upoważniony do dokonywania oceny legalności usytuowania obiektów budowlanych na nieruchomości skarżącego. Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 1 lipca 2011 r. R. J. podtrzymał argumentację zawartą w skardze i wniósł o wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, wskazując naruszenie art. 15 k.p.a. Oprócz tego wskazał, że W. K. nigdy nie przebywał na jego działce, nie wykonywał żadnych pomiarów geodezyjnych, nigdy go nie widział ani spotkał. Wedle skarżącego W. K. użyczył pieczątki Panu K., który wykonywał pomiary geodezyjne. Pełnomocnik organu podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko. Na pytanie Sądu skarżący oświadczył, że celem jego wniosku z dnia 30 listopada 2009 r. było doprowadzenie do takich zmian w ewidencji gruntów dla nieruchomości oznaczonych numerami [...] i [...], aby w ich wyniku powierzchnia określona w ewidencji gruntów symbolem "B" obejmowała wyłącznie te części nieruchomości, które zajęte są przez budynek. Pełnomocnik organu podał, że toczące się postępowanie nadzorcze w stosunku do geodetów do dnia rozprawy nie zostało zakończone. W zależności od jego wyniku organ nada odpowiedni bieg dalszemu postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem kontrola decyzji administracyjnej wydanej przez organ odwoławczy, dokonana w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.) nie ujawniła uchybień, które przesądzałyby o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego tego aktu. Postępowanie administracyjne stanowi szereg czynności podejmowanych zarówno przez organy administracji publicznej, jaki i strony oraz uczestników tego postępowania, których celem jest rozstrzygnięcie konkretnej sprawy administracyjnej. Wśród przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego szczególną funkcję pełnią tzw. "zasady ogólne postępowania". Jest to zespół norm, stanowiących reguły postępowania, które obowiązują we wszystkich jego stadiach oraz stanowią wytyczną dla organów i stron tego postępowania względem zastosowania przepisów Kodeksu (por. G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Lex 2010). Naruszenie przez organ administracji publicznej którejkolwiek z tych reguł najczęściej oznacza konieczność wyeliminowania aktu administracyjnego z obrotu prawnego, jakkolwiek nie można stwierdzić, że jest to bezwzględnie obowiązująca zasada. Ocena, czy uchybienie zasadom ogólnym winno wywołać wskazane wyżej następstwa, jest bowiem uzależniona od okoliczności konkretnej sprawy. Przenosząc poczynione wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy uznać trzeba, że prawidłową była reakcja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. na dostrzeżone naruszenie jednej z zasad ogólnych, wyrażonej w art. 10 k.p.a. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia wypowiedzenia się, przed wydaniem decyzji, co od zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Tylko w wyjątkowych sytuacjach, uzasadnionych niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego albo grożącą, niepowetowaną szkodą materialną możliwe jest odstąpienie od tej zasady (§ 2 przywołanego przepisu), jednakże przyczyny odstąpienia powinny być utrwalone w drodze adnotacji w aktach sprawy (art. 10 § 3 k.p.a.). W realiach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji przed wydaniem swojej decyzji nie zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i ewentualnego zgłoszenia żądań. Jednocześnie nie wystąpiły przesłanki z art. 10 § 2 k.p.a., które uzasadniałyby odstąpienie od tej zasady. Dodatkowo należy wskazać, że zawarte w treści omawianego przepisu sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie określa, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Działania organu ograniczyły się tutaj do tego, że poinformował on stronę o dokonanej ocenie materiału dowodowego, a do pisma dołączono wydaną w sprawie decyzję administracyjną, następnie zaś całość została doręczona skarżącemu w jednym czasie. Oznacza to, że strona przed wydaniem decyzji nie mogła przedstawić i uzasadnić ostatecznie swojego stanowiska, czy też złożyć nowych środków dowodowych. Takie posunięcie w sposób niewątpliwy naruszyło obowiązek, o którym mowa w art. 10 k.p.a., zwłaszcza że podstawą odmowy jest nie przedłożenie przez stronę materiałów mogących uzasadniać żądaną zmianę. Istota uprawnień strony, o których mowa wyżej, polega na tym, że przed wydaniem decyzji ma ona możliwość dowiedzenia się, jakie okoliczności faktyczne, wynikające z zebranych dowodów, organ będzie uwzględniał przy wydaniu rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy organ uprawniony jest do przeprowadzania dowodów także z urzędu, w szczególności dotyczy to gromadzenia dokumentów urzędowych będących w gestii tego lub innego organu administracji publicznej, to strona powinna mieć możliwość zapoznania się z nimi bądź ewentualnie powzięcia informacji, że żadne dowody nie zostały zgromadzone. Tylko wiedza o całokształcie okoliczności, które będzie brał pod uwagę organ przy wydaniu decyzji, zapewnia stronie należytą gwarancję obrony jej praw. Spełnienie nałożonego na organ obowiązku powinno być udokumentowane w aktach sprawy poprzez potwierdzenie, że strona została pouczona o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań znajdujących się w aktach, a także poprzez zamieszczenie oświadczenia strony, która skorzystała z przysługujących jej uprawnień, zawierającego jej ocenę zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się miało szczególne znaczenie na tle okoliczności niniejszej sprawy, gdyż R. J. w trakcie trwania postępowania administracyjnego wniósł o podjęcie przez organ szeregu czynności, między innymi o ustalenie stanu faktycznego z udziałem powołanego przez organ biegłego, uzasadnił swe żądania podając fakty, które, jak uznał, należało sprawdzić w toku trwania postępowania, przedstawił wystarczające - według niego - dowody na poparcie swych twierdzeń. Organ natomiast przed wydaniem decyzji ograniczył się do stwierdzenia, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są zgodne z posiadanymi przez niego materiałami oraz odpowiedział na jeden z zarzutów dotyczący kontroli pracy wykonywanych przez uprawionych geodetów, informując stronę o organie właściwym dla tego typu spraw. Wezwano również dwukrotnie R. J. do przedstawienia dokumentacji geodezyjnej, nie odnosząc się jednak do przedstawionych przez niego dowodów. Organ wyższego stopnia nad Powiatowym Ośrodkiem Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. rozpatrując pismo R. J. z dnia 30 listopada 2010 r. zarzucające nieprawidłowości w działaniu tego Ośrodka, nie tylko wyznaczył termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, ale również wskazał, że organ ten ma ustalić istotę żądania strony. Tym bardziej uzasadnione było - przed wydaniem stosownego aktu – powiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, wypowiedzenia się w sprawie i ewentualnego zgłoszenia dalszych wniosków. Dalej należy zauważyć, że słusznie organ drugiej instancji zareagował na wielość i różnorodność żądań skarżącego, wyodrębniając z nich te, które należały do jego kognicji, a następnie wszczynając – na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 1 Pr. g. i k. - postępowanie odrębne od dotychczas prowadzonego w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, a którego przedmiotem jest prawidłowość wykonania prac geodezyjnych związanych z pomiarem powykonawczym budynku położonego na działce nr [...] (numer przed podziałem) w gminie W. Organ nie mógł natomiast odnieść się do tych wniosków, do których rozparzenia nie jest właściwy. Należy również zgodzić się ze [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., że zarzut pozbawiania strony dwukrotnego rozpatrzenia sprawy jest nietrafny, gdyż zgodnie z przepisami ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne organem prowadzącym ewidencje gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikacje gruntów jest właściwy starosta, stąd to ten organ winien rozpoznać sprawę z przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji jako pierwsza instancja. Natomiast art. 7b ust. 2 pkt 2 Pr. g. i k. wyraźnie wskazuje, że w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, a do takich należy starosta wykonując zadania, o których mowa w tej ustawie. Organ drugiej instancji nie rozpatrzył merytorycznie odwołania R. J. z powodu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, co podkreśla w odpowiedzi na skargę. Jednak nie oznacza to, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem zasady wskazanej w art. 15 k.p.a. Odnosząc się do żądań strony skarżącej zawartych w skardze, a dotyczących uzupełnienia dokumentacji na podstawie art. 292 p.p.s.a. należy wyjaśnić, że przepis ten znajduje się w dziale ustawy zatytułowanym "Postępowanie w razie zaginięcia lub zniszczenia akt". Ma ono na celu rekonstrukcję zniszczonych lub zaginionych w trakcie trwania postępowania sądowegoadministarcyjnego akt w wyniku zdarzeń nadzwyczajnych, takich jak przykładowo pożar, powódź, katastrofa budowlana, itp. W postępowaniu o odtworzenie akt sąd nie rozpoznaje i nie rozstrzyga sprawy w rozumieniu art. 2 p.p.s.a., lecz ustala jedynie okoliczności obrazujące dotychczasowy przebieg postępowania, podczas którego akta zaginęły lub uległy zniszczeniu. W trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy nie zaszły okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie takiego trybu działania Sądu. Należy też zwrócić uwagę, że co do zasady sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności należy bowiem do organów administracji i uchybienia w tym zakresie, mogące mieć wpływ na wynik postępowania, uzasadniają uchylenie decyzji. Przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów jest możliwe tylko w trybie art. 106 § 6 p.p.s.a., jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przesłanka taka w sprawie jednak nie zachodzi, przedstawiony w sprawie materiał i zawartość akt pozwoliły na ocenę legalności kontrolowanych decyzji. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło