II SA/Gl 254/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K., J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty M. z dnia [...] r. Nr[...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących kwotę [...]/[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Po uzyskaniu w dniu [...] 2003 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na: "zmianie konstrukcji dachowej, modernizacja budynku mieszkalno-handlowego oraz budowa zbiornika na ścieki w M. przy ulicy A [...]", R. G. w dniu [...] 2004 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę "zmiana konstrukcji dachowej, przebudowa budynku i zbiornik ścieków na działce nr A w M. przy ulicy A [...]". Decyzją z dnia [...] r. Starosta M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę "zmiana konstrukcji dachowej, przebudowa budynku mieszkalno-handlowego oraz budowa zbiornika na ścieki" na działce nr A położonej w M. przy ulicy A. W podstawie prawnej przywołał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że inwestor przedłożył wymagane dokumenty a zastrzeżenia sąsiadów w stosunku do planowanego zamierzenia, przede wszystkim w zakresie usytuowania zbiornika na ścieki nie potwierdziły się, gdyż jest on sytuowany zgodnie z warunkami technicznymi, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Odwołanie od tej decyzji złożyli K. i J. K., J. R., A. i D. M., J. i S. R. oraz J. M.. W odwołaniu podnieśli, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa budowlanego, gdyż nie zachowano obowiązujących odległości. Dodali, że w zakresie usytuowania zbiornika na nieczystości sprawa nie została jednoznacznie wyjaśniona, a wobec dostępnych im trzech projektów nie wiadomo do końca, która wersja jest obowiązująca i jak faktycznie ów zbiornik został usytuowany. Podkreślili nadto, że budzi także ich zastrzeżenie sposób opróżniania zbiornika. Dlatego wnoszą o zweryfikowanie udzielonego pozwolenia na budowę. W wyniku rozpatrzenia odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wyjaśnienia wymaga przede wszystkim usytuowanie zbiornika na nieczystości ciekłe. Powinno ono odpowiadać wymogom zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, natomiast z przedłożonych dokumentów nie można wywnioskować, czy wniesione przez sąsiadów zastrzeżenia dotyczące różnic w podanych odległościach istniejącej zabudowy i planowanego zbiornika są zasadne. Dodatkowo podkreślił, że art. 35 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nakłada na organ udzielający pozwolenia na budowę obowiązek sprawdzenia kompletności przedłożonego projektu budowlanego. W związku ze stwierdzoną niezgodnością przedstawionych rzutów parteru i piętra oraz brakiem zaświadczenia wymienionego w art. 12 ust. 7 prawa budowlanego, należało orzec jak w sentencji. W wyniku ponownego postępowania postanowieniem z dnia [...] r. Starosta M. nałożył na inwestora obowiązek złożenia wniosku o zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku oraz niezbędnych dokumentów potwierdzających odległości projektowanego zbiornika od granic działki budowlanej i istniejących obiektów budowlanych a także zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwego samorządu zawodowego projektanta. Wymagane dokumenty przedłożone zostały wraz z pismem inwestora z dnia [...] 2004 r. Zostały one zakwestionowane przez sąsiadów inwestora. Podniesiono, że zmiana projektu powinna uzyskać ponowną opinię Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zgłoszono także zastrzeżenia do sposobu odprowadzania wód opadowych, które w opinii sąsiadów mogą powodować zalewanie ich posesji. Decyzją z dnia [...] r. Starosta M. ponownie, powołując w podstawie prawnej art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ze zmianą sposobu użytkowania inwestycji: "zmiana konstrukcji dachowej, przebudowa budynku mieszkalnego ze zmiana sposobu użytkowania na budynek mieszkalno-handlowy oraz budowa zbiornika na ścieki o pojemności 4,0 m3 na działce nr A położonej w M. przy ulicy A. W uzasadnieniu wyjaśnił, że inwestor złożył wymagane dokumenty. Podkreślił także, że w trakcie postępowania ustalono, że odległość usytuowanego zbiornika na ścieki od granic działek sąsiadów oraz pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi spełnia wymogi określone w § 36 ust. 2 pkt 1 i 2 warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Wyjaśnił, że ganek wejściowy do budynku nie jest zaliczany do tego typu pomieszczeń. Nadmienił przy tym, że przedmiotowy budynek /zbudowany w 1939 r./ istnieje w otaczającej zabudowie i dotąd użytkowany był bez urządzeń sanitarnych i odprowadzania ścieków. Odwołanie od tej decyzji ponownie wnieśli sąsiedzi R. G. – inwestora, a mianowicie K. i J. K., A. i D. M., J. i S. R. oraz J. M.. Stwierdzili, że kwestionowana decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Zarzucili, że organ pierwszej instancji pominął zgłaszane przez nich zastrzeżenia i nie ustosunkował się do nich. W szczególności nie zgodzili się z twierdzeniem, że ganek nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na stały pobyt ludzi, a także z dokonanymi pomiarami, które ich zdaniem, są niezgodne z faktycznymi odległościami. Zakwestionowali także rozwiązanie sposobu odprowadzania ścieków, umieszczone tuż przy wejściu do sklepu ogólnospożywczego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 71 ust. 6 cytowanej ustawy zatwierdzając projekt budowlany i udzielając R. G. pozwolenia na budowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania w zakresie zmiany konstrukcji dachowej, przebudowy budynku mieszkalnego na budynek mieszkalno-handlowy oraz budowę zbiornika na ścieki o pojemności 4,0 m3 na działce nr A położonej w M. przy ulicy A[...]. W obszernym uzasadnieniu odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołujących się stwierdził, że nie mogą one zmienić dotychczasowej oceny sprawy Powołując się na definicję ganku zawartą w Encyklopedii architektury, stwierdził, że przepis § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odnosi się do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a definicję w tym zakresie zawiera § 4 cytowanego rozporządzenia. Według powyższych ustaleń takim pomieszczeniem nie jest ganek, a zatem odległość pokrywy projektowanego zbiornika na nieczystości ciekłe od okna ganku nie może stanowić o naruszeniu warunków technicznych. Usytuowanie zaś ściany z oknem w budynku państwa K. w odległości 2,59 m od granicy nieruchomości może budzić wątpliwości co do zgodności takiej zabudowy z przepisami prawa. Organ odwoławczy nie potwierdził zastrzeżeń odwołujących się co do pozostałych podanych odległości, stwierdzając, że nie zostały naruszone w tym względzie przepisy cytowanego rozporządzenia. Natomiast wobec ustalenia, że wymogi te nie zostały spełnione w stosunku do okien pomieszczenia inwestora, zdecydowały o zobowiązaniu inwestora do skorygowania projektu w tym zakresie. Wobec przedstawienia poprawionego projektu rezygnującego z okna balkonowego, uznał, że spełnione zostały wymogi do jego zatwierdzenia. W stosunku do zarzutu opróżniania zbiornika na nieczystości, stwierdził, że został on uzgodniony z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w M., uzyskując pozytywną opinię. Skargę d.o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wobec odrzucenia skargi pozostałych sąsiadów, wnieśli tylko K. i J. K.. W uzasadnieniu zarzucili, że zgłaszane przez nich zastrzeżenia nie zostały uwzględnione przez rozpatrujące sprawę organy. W pierwszej kolejności zakwestionowali podaną przez Wojewodę definicję ganku, podając, iż według stanu faktycznego jest on bardziej przedsionkiem czy sienią i stanowi część budynku mieszkalnego – która także przeznaczona jest na pobyt ludzi. Podkreślili, że powinien on być traktowany jako pomieszczenie pomocnicze, wchodzące w skład mieszkania czyli przeznaczone na pobyt stały ludzi. Dlatego też uwzględnione w tym zakresie powinny być odległości zbiornika na ścieki wymagane w przepisach dotyczących warunków technicznych, a to oznacza, że w zatwierdzonym projekcie te przepisy zostały naruszone. Ponadto zakwestionowali sposób opróżniania zbiornika na nieczystości, a nadto wskazali, że przedłożony projekt nie uwidacznia dokładnie, gdzie umieszczony jest otwór mieszczący końcówkę rurociągu, gdyż kolidowało by to z obrysem drzwi do obiektu mieszkalnego. Nadto wskazali, że złożyli skargę na wskazaną opinię Powiatowego Inspektora Sanitarnego do organu nadrzędnego. Podtrzymali swoje zastrzeżenia co do podanych przez organy odległości pomiędzy budynkami i przewidywanym zbiornikiem na nieczystości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 3 marca 2006 r. pełnomocnik skarżącej K. K. odtrzymując stanowisko zaprezentowane w skardze, podkreślił, że Wojewoda w sposób dowolny interpretuje charakter ganku skarżących jako pomieszczenie nie przeznaczone na pobyt ludzi. Podnosi także, że wątpliwości budzi projekt instalacji służącej do opróżniania zbiornika, gdyż zawór końcowy nie został uwidoczniony w elewacji północnej budynku przedłożonego projektu. Uczestnik postępowania wyjaśnił, że sprawa usytuowania zbiornika na nieczystości została rozpatrzona przez organy sanitarne, a przyjęte rozwiązanie jest wynikiem wykonania zaleceń tego organu. Dodał, że obudowa została zakończona, a sklep [...] po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie uruchomiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego oraz norm proceduralnych, przede wszystkim w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak stanowi art. 33 ust. 2 prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor powinien dołączyć projekt budowlany wraz z dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W decyzji o pozwoleniu na budowę zatwierdzeniu podlega projekt budowlany. Projekt ten powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nadto zgodnie z art. 34 ust. 3 prawa budowlanego winien on zawierać w szczególności projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany. Projekt zagospodarowania działki powinien być sporządzony na aktualnej mapie i obejmować: określenie granic działki, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, układ komunikacyjny i układ zieleni z wskazaniem charakterystycznych elementów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy. Szczegółowo kwestie związane z zakresem i formą projektu reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. /Dz.U. Nr 120, poz. 1133/. Zgodnie z § 8 tego rozporządzenia, projekt zagospodarowania działki winien zawierać część opisową i rysunkową, sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Projekt taki winien być sporządzony na mapie w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu, zapewniającej jego czytelność /§ 10 rozporządzenia/. Należy zauważyć, że w kontrolowanej sprawie projekt zagospodarowania działki, zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nie został sporządzony na mapie spełniającej warunki, o jakich mowa w przytoczonych powyżej przepisach. Nadto nie spełnia on również wymogów przepisu art. 34 ust. 3 pkt 1 in fine, bowiem nie wskazuje wzajemnych odległości w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich. Wady te wskazywane były w trakcie postępowania, przeprowadzono nawet w tym zakresie postępowanie, w trakcie którego próbowano odtworzyć układ zabudowy wraz z istniejącymi odległościami. Jednakże wady projektu, na które wskazywał m.in. organ odwoławczy zobowiązując inwestora do uzupełnienia projektu nie zostały zdaniem składu sądzącego usunięte. W dostępnych sądowi aktach mapy nie spełniają wymienionych powyżej wymogów. Na mapie, która stanowi załącznik do uchylonej wcześniej decyzji z dnia [...] r. oraz do decyzji z dnia [...] r. Przedmiotowy budynek został naniesiony bez jakichkolwiek wymiarów, a odległości między istniejącymi zabudowaniami są mało czytelne oraz niezupełne, gdyż nie obejmują wszystkich niezbędnych danych dotyczących m.in. usytuowania przewidywanego zbiornika na nieczystości. Zatem mapa ta nie spełnia w sposób kompletny wymogów dla projektu zagospodarowania działki. Należy także zwrócić uwagę, że to projekt budowlany, jako dokument związany z realizacją inwestycji, podlega archiwizacji i stanowi podstawę np. oceny zgodności wykonania obiektu z zatwierdzonym projektem a nie akta postępowania administracyjnego i znajdujące się w nich ewentualnie dodatkowe mapy i dokumenty. Zatem z projektu budowlanego, w tym projektu zagospodarowania działki winny wynikać w sposób bezpośredni i możliwy do prostej weryfikacji dane dotyczące obiektu i jego legalizacji, także w stosunku do zabudowań sąsiednich. Krytycznie więc należy ocenić stanowisko organu odwoławczego, wyrażone w zaskarżonej decyzji, akceptujące zatwierdzenie decyzji po pozwoleniu na budowę projektu budowlanego nie odpowiadającego wymogom prawa. Dodatkowo można zauważyć, że projekt budowlany również w części dotyczącej projektu architektonicznego nie jest pozbawiony pewnych niedokładności, a to poprzez fakt nie umieszczenia w północnej elewacji budynku końcówki przewidywanego zbiornika na nieczystości. Wskazane powyżej uchybienia nie pozwalają na dokładne sprawdzenie podnoszonych w skardze zarzutów, dotyczących umiejscowienia zbiornika na nieczystości. W ocenie składu sądzącego zastrzeżenia podniesione przez skarżących i w odwołaniu i w skardze powinny być wszechstronnie wyjaśnione, poprzez dokładne ustalenie kwestionowanych odległości i dokładne naniesienie ich na przedkładany projekt budowlany. Ustalenia i wyjaśnienia wymaga także charakter pomieszczeń skarżących K., nazwanych gankiem, w celu ustalenia ich przeznaczenia w świetle § 4 i § 5 warunków technicznych. Wydaje się bowiem, że definicja zawarta w decyzji organu odwoławczego nie znajduje odzwierciedlenia w istniejącym stanie faktycznym. Podniesione braki postępowania administracyjnego nie pozwalają obecnie dokonać właściwej oceny zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające uwzględnią powyższe wskazania, uzupełnią we wskazanym kierunku postępowanie dowodowe, wyjaśniając ostatecznie dostrzeżone wątpliwości. Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./. Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.