II SA/Gl 256/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-05-24

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada budynki gospodarcze i 1 ha gruntu rolnego o wartości około 25.000,00 zł, uzyskuje dochód netto w wysokości 1850 zł z tytułu świadczenia emerytalnego oraz dopłaty do gruntów rolnych, a jej miesięczne wydatki wynoszą około 910 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać fachowego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej, mimo że nie jest ona osobą zamożną, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Dochód skarżącej, po odliczeniu bieżących wydatków, pozwala na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi, a także nie uzasadnia ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca H. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada budynki gospodarcze i 1 ha gruntu rolnego, a jej dochód netto wynosi 1850 zł miesięcznie z tytułu emerytury i dopłat do gruntów. Po odliczeniu bieżących wydatków, do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota pozwalająca na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu postanawia: oddalić wniosek Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 130 m2. W skład jej majątku wchodzą również budynki gospodarcze oraz 1 ha gruntu rolnego o wartości około 25.000,00 zł. Wnioskodawczyni uzyskuje dochód netto w wysokości 1850 zł z tytułu świadczenie emerytalnego oraz uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych. Strona sporządziła zestawienie swoich stałych, miesięcznych wydatków z którego wynika, że za dostawy wody płaci 50 zł; za gaz 40 zł; za energię elektryczną – 50 zł; ubezpieczenie to wydatek rzędu 20 zł; zakup lekarstw – 100 zł; zakup opału 300 zł; zakup paliwa do ciągnika i samochodu – 200 zł; środki czystości – 100 zł. . Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty potwierdzające wskazane wyżej okoliczności i pozwalające ustalić, że wspomnianym samochodem jest [...]. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Ocena sytuacji materialnej skarżącej pozwoliła bowiem ustalić, że jakkolwiek dochód strony nie jest znaczący, to jednak bieżące wydatki nie uszczuplają go w takim stopniu, aby można było stwierdzić, że wnioskodawczyni nie dysponuje jakimikolwiek środkami pieniężnymi. Odnotować bowiem przyjdzie, że wskazane wyżej wydatki, po obliczeniu ich na podstawie nadesłanych dokumentów kształtują się na poziomie 200 zł. Nawet jeżeli dodać do tego wydatki na paliwo oraz na opał (te ostatnie, ze względu na porę roku uległy zmniejszeniu) to do dyspozycji strony pozostaje kwota, która pozwala uiścić wpis od skargi będący zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania sądowego, a którego wysokość wynosi 300 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Analogicznie, dochód skarżącej i poziom jej wydatków dyskwalifikuje stronę jako osobę, w odniesieniu do której zasadnym byłoby przyznanie jej fachowego pełnomocnika z urzędu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło