II SA/Gl 26/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Bartosz Otorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków oddala skargę. W dniu [...] 2009 roku H. Z., złożył do Wójta Gminy K., zgłoszenie z dnia [...] 2009 roku dotyczące rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Do zgłoszenia została dołączona mapa w skali 1 : 500 obejmująca projekt zagospodarowania działki nr [...] k.m. 4 obręb R., przy ul. [...] wraz z wrysowaną przedmiotową przydomową oczyszczalnię ścieków. Wójt Gminy K. decyzją nr [...] z dnia [...] roku, na podstawie art. 152 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008 roku, nr 25, poz. 150 z zm.) zgłosił sprzeciw w stosunku do rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków wskazanej w zgłoszeniu. W uzasadnieniu organ podał, że z dołączonej do zgłoszenia mapy wynika, iż odległość drenażu rozsączającego od studni znajdującej się na działkach nr [...] i [...] wynosi około 20 metrów; na działce nr [...] około 18 metrów; na działce [...] około 19,5 m. Takie usytuowanie drenażu rozsączającego przydomowej oczyszczalni ścieków nie jest zgodne z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690; dalej powoływane jako "rozporządzenie"). Przepis ten wymaga by odległość liczona od osi studni do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej wynosiła co najmniej 30 metrów. Nadto podniesiono, że wnioskodawca w zgłoszeniu nie podał wielkości i rodzaju emisji, przepustowości oczyszczalni na dobę ( wymóg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 roku w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia – Dz. U. z 2004 r., nr 283, poz. 2893 dalej powoływane jako "rozporządzenie z 2004 roku"). W zgłoszeniu podano także, iż metodą ograniczenia wielkości emisji będzie "rozsączanie ścieków drenażem rozsączającym", co zdaniem organu nie zapewnia skutecznego ograniczenia emisji zanieczyszczeń. W odwołaniu H. Z. podniósł, że uzyskał w 1996 roku pozwolenie na budowę bezodpływowego zbiornika na ścieki ( decyzja Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] roku), który spełnia wymogi przydatności do użytkowania. Studnie, które znajdują się na sąsiednich działkach nie dostarczają wody do spożycia, gdyż ich właściciele korzystają z wody pochodzącej z sieci wodociągowej. W związku z powyższym odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 152 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska ( t.j. z 2008 roku, Dz. U. nr 25, poz. 150 z zm., dalej powoływane jako "ustawa") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zgłoszenie z dnia [...] 2009 roku nie zawiera pełnych informacji pozwalających na ocenę zgłoszonej instalacji. Brak przede wszystkim określenia wielkości emisji, który to parametr decyduje o zaliczeniu inwestycji do trybu zgłoszeniowego. Także zgłaszający nie opisał w sposób wystarczający zasady działania instalacji, czym uniemożliwił ustalenie wpływu instalacji na środowisko. Natomiast nie budzi wątpliwości, wbrew stanowisku organu I instancji, że wobec przedmiotu zgłoszenia, emisja polega na wprowadzeniu do gruntu ścieków oraz brak powodów do przedstawienia przez wnioskodawcę opinii dotyczącej szczelności bezodpływowego zbiornika na nieczystości. Mimo to wywiódł dalej organ odwoławczy - zgłoszenie sprzeciwu było zasadne. Nie jest bowiem sporne, że instalacja jest zaopatrzona w drenaż rozsaczający, którego odległość od studni na działkach [...],[...],[...],[...] jest mniejsza niż określona w § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. W skardze do Sądu skarżący H. Z. co do zasady podtrzymał argumentację odwołania. Podał także, że wielkość ścieków w przydomowej oczyszczalni ścieków określa stan wodomierza wody zużytej z sieci wodociągowej. Postulował uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. Zdaniem tego organu fakt istnienia sieci wodociągowej zaopatrującej mieszkańców w wodę nie wyklucza potencjalnej możliwości poboru wody do spożycia przez właścicieli działek, na których znajdują się takie studnie. Dlatego przewody rozsączające kanalizacji indywidualnej muszą być oddalone od studni co najmniej na odległość wskazaną w § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska. W oparciu o art. 153 ust. 1 ustawy ( delegacja ) Minister Środowiska wydał w dniu 22 grudnia 2004 roku rozporządzenie w sprawie rodzajów instalacji których eksploatacja wymaga zgłoszenia. W załączniku do tego rozporządzenia w tabeli B, jako instalację podlegającą zgłoszeniu wymieniono oczyszczalnię ścieków o przepustowości do 5m3 na dobę, wykorzystywaną na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód. Organem właściwym do przyjęcia zgłoszenia jest wójt, burmistrz, prezydent miasta ( art. 378 ust. 3 pkt 3 ustawy). Zgłoszenie o którym mowa w art. 152 ust. 1 powinno zawierać (ust.2 art.152 ): oznaczenie prowadzącego instalacje, jego adres; adres zakładu, na którego terenie prowadzona jest instalacja; rodzaj i zakres prowadzonej działalności, w tym wielkość produkcji lub wielkość świadczonych usług; czas funkcjonowania instalacji, wielkość i rodzaj emisji; opis stosowanych metod ograniczenia wielkości emisji; informacje czy stopień ograniczenia wielkości emisji jest zgodny z obowiązującymi przepisami; wykaz źródeł emisji, instalacji, środków technicznych mających na celu zapobieganie lub ograniczenie emisji oraz listę substancji podlegających obowiązkowi sporządzenia raportu (...). Fakt, że oczyszczalnia ścieków o przepustowości do 5 m3 na dobę została wymieniona w rozporządzeniu z 2004 roku ( wydanym w oparciu o delegację z art. 153 ustawy ) czyni uzasadnionym twierdzenie, że taka oczyszczalnia podlega zgłoszeniu przed rozpoczęciem eksploatacji ( art. 152 ust. 3 ). Stosownie do art. 152 ust. 4 ustawy do eksploatacji można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Z powyższego przepisu nie wynika, jakimi względami powinien kierować się organ wnoszący sprzeciw, a także jaki wpływ na termin wniesienia sprzeciwu ma niekompletność zgłoszenia i czy organ jest zobowiązany do wezwania zgłaszającego do uzupełnienia zgłoszenia. Wydaje się, że zasadnym w powyższym zakresie byłoby odpowiednie stosowanie art. 30 Prawa budowlanego, co nie zmienia faktu, że rozwiązania analogiczne jak w art. 30 Prawa budowlanego powinny być wprowadzone do art. 152 ustawy. Powyższe nie ma – w ocenie składu orzekającego – jednak wpływu na podjęcie zaskarżonej decyzji. Skoro art. 152 ust. 4 ustawy nie zawiera żadnych podstaw wniesienia sprzeciwu (inaczej niż art. 30 Prawa budowlanego ) należy przyjąć, że organ ochrony środowiska może kierować się w tym przedmiocie różnymi względami. Nie może jednak działać dowolnie bowiem wniesienie sprzeciwu stanowi poważne ograniczenie konstytucyjnego prawa własności i zasady swobodnej działalności gospodarczej. Organ jest więc zobowiązany do wykazania z jakimi konkretnymi zagrożeniami będzie wiązać się funkcjonowanie instalacji. Konieczność takiej oceny wynika również z postanowień art. 107 § 3 kpa obligującego organ do wskazania stanu faktycznego, uzasadniającego podjęcie decyzji określonej treści. W tym zakresie – skład orzekający – podziela stanowisko organu odwoławczego oraz autora Komentarza do prawa Ochrony Środowiska – Krzysztofa Gruszeckiego ( Lex – Warszawa 2007 ). Przenosząc powyższe rozważania na zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że jest ona zgodna z prawem, chociaż jej uzasadnienia w części Sąd nie podziela. Sprzeciwu nie mogły bowiem uzasadniać braki – według organów – zgłoszenia w sytuacji gdy zgłaszający nie został wezwany o ich uzupełnienie. Stanowisko przeciwne prowadziłoby do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i 8 kpa. Zobowiązują one organy do podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający świadomość i kulturę prawną obywateli. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na zgłoszenie sprzeciwu skoro w sprawie jest bezsporne ( wynika z dołączonej przez skarżącego mapy z wrysowaną oczyszczalnią i nie jest w trakcie postępowania kwestionowane przez skarżącego ) iż odległość drenażu rozsączającego oczyszczalni nie spełnia wymagań odległości określonych w § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia od znajdujących się w pobliżu studni. Odległość ta powinna wynosić co najmniej 30 m, a wynosi około 20 metrów w stosunku do studni : na działkach nr [...] i [...] 18 metrów na działce nr [...] i 19,5/metra na działce nr [...]. Taka lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków stwarza zagrożenie dla czystości wód zasilających studnie, co uniemożliwiało przyjęcie zgłoszenia i to niezależnie od tego, czy zgłoszenie zawierało wszystkie podstawowe elementy. Nawet uzupełnienie tego zgłoszenia nie mogło bowiem zmienić niezgodnej z prawem lokalizacji oczyszczalni. Oczywiście nie oznacza to, że po pewnych modyfikacjach skarżący nie może dokonać ponownego zgłoszenia. Z prawnego punktu widzenia, będzie to już inna instalacja, która może zostać dopuszczona do użytkowania. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.