II SA/Gl 260/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. i B. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W skardze z dnia [...] r. T. i B. P. zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Następnie, na wezwanie Sądu wniosek ten złożyli na druku urzędowego formularza. Wynika z niego, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem, zamieszkując w lokalu o pow. [...] m2. Rodzina skarżących utrzymuje się ze świadczeń rentowych T. i B. P. oraz wynagrodzenia za pracę B. P. Łączny dochód wynosi [...] zł netto miesięcznie, co ustalono w oparciu o nadesłany przy wniosku wyciąg z rachunku bankowego oraz zaświadczenie pracodawcy skarżącego B. P.. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali kserokopie rachunków, obrazujących przeciętne, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem się oraz wyjaśnili, że rachunków za regularnie zażywane lekarstwa nie są w stanie przedstawić, gdyż zostały one wykupione wcześniej, zaś paragonów nie zachowali. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Poddając ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności na uwadze mieć należy, iż odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 P.p.s.a. Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym trzeba pamiętać, że ustawodawca stosuje w takim przypadku bardzo surowe kryteria. Tylko więc ten, kto przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym może liczyć na uwzględnienie takiego wniosku. Analiza stanu majątkowego T. i B. P. nie pozwoliła stwierdzić, że, ich wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Co do zasady bowiem tylko osoby znajdujące się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej mogą liczyć na zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Nie negując faktu, iż sytuacja materialna skarżących jest niewątpliwie ciężka, nie można jednak stwierdzić, że jest szczególnie trudna. Konieczne jest bowiem odnotowanie, iż pełnoletni syn skarżących pozostaje bez zatrudnienia. Poza wykształceniem (artysta malarz) nie wskazano żadnych obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiałby tej osobie podjęcie nawet dorywczego zatrudnienia. W tej sytuacji niepodobna przyjąć, że zawodowa bezczynność pełnoletniego członka rodziny skarżących stanowi dostateczną podstawę do zwolnienia ich z obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej i wyłożenia przez Skarb Państwa środków na pokrycie kosztów udziału w postępowaniu fachowego pełnomocnika. Na marginesie jedynie można zauważyć, że jego udział nie jest niezbędny, skoro Sąd rozpoznaje skargę niezależnie od powołanych w niej zarzutów i wniosków. Przyznanie prawa pomocy następuje wówczas, gdy porównanie możliwości finansowych strony z potencjalnymi kosztami postępowania wykaże, iż istnieje znacząca dysproporcja na niekorzyść strony. W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi wynosi 500 zł – zgodnie z treścią § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. Pamiętać przy tym trzeba, że na obecnym etapie postępowania jest to zasadniczy wydatek, do poniesienia którego zobowiązana jest strona. Biorąc jednakże pod uwagę wysokość dochodu uzyskiwanego w rodzinie wnioskodawców, należało stwierdzić, że konieczność uiszczenia wpisu od skargi jak również innych kosztów sadowych (opłat kancelaryjnych, ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej) mogłaby znacząco pogorszyć ich sytuacje materialną. W tym więc zakresie ich wniosek został uwzględniony. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.