II SA/Gl 261/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. (S.) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 261/11 oddalającego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 261/11 w ten sposób, że wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...]. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek J. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przyjmując, że skarżący nie jest zagrożony poniesieniem szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi ponosi inwestor, zaś usunięcie skutków robót budowlanych co do zasady jest możliwe. W wyniku wniesienia zażalenia rozstrzygnięcie to zostało poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt II OZ 752/11 oddalił zażalenie. Pismem z 22 września 201 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do sądu o możliwie szybkie wyznaczenie terminu rozprawy, albowiem roboty budowlane zostały rozpoczęte a ich prowadzenie może prowadzić do faktycznie nieodwracalnych skutków. Równocześnie Sąd ustalił, że uczestnik postępowania A. K. nie żyje, w związku z czym podjęto kroki w celu potwierdzenia tego faktu i ustalenia daty śmierci. O okolicznościach tych poinformowano pełnomocnika skarżącego pismem z 28 września 2011 r. wyjaśniając, że w aktualnej sytuacji nie jest możliwe uwzględnienie wniosku i zachodzi przeszkoda do wyznaczenia terminu rozprawy. Pismem z dnia 5 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego, powołując się na zaistnienie nowych okoliczności, ponownie zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że jest ona obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wedle pełnomocnika strony decyzja zarówno Wojewody [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B. zostały skierowane do osoby, która zmarła przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Tym samym spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dające podstawy do stwierdzenia nieważności tych rozstrzygnięć. W ocenie pełnomocnika w konsekwencji wydane przez organy decyzje nie uprawomocniły się, zaś ich wykonanie może zrodzić nieodwracalne skutki. Jednocześnie w postępowaniu nie brali udziału następcy prawni zmarłej, mający status strony. Do pisma dołączono zdjęcia wykonanych już robót budowlanych, które obrazują lokalizację powstającego budynku w nieznacznym oddaleniu od ścian sąsiadujących obiektów. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lipca 2011 r. Sąd przesłał organowi odwoławczemu i uczestnikom postępowania odpis wniosku skarżącego, informując o możliwości zajęcia stanowiska. Wyraził je jedynie Prezydent Miasta B., reprezentujący uczestniczącą w postępowaniu Gminę, który zawnioskował o oddalenie wniosku. Podał, że strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę były ustalone w oparciu o będący w aktach wypis z ewidencji gruntów, a w postępowaniu uczestniczyły dzieci A. K. oraz jej wnuk, ujawnieni w ewidencji obok A. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3 sąd może mienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Powołany przepis daje możliwość zmiany uprzednio wydanego postanowienia tylko w razie zmiany okoliczności, które były podstawą jego wydania albo pojawienia się nowych, które nie istniały w chwili jego wydania. Przez okoliczności takie należy także, w przekonaniu Sądu, rozumieć fakty Sądowi nie ujawnione, choć istniejące. Zarazem chodzi o okoliczności, o których mowa w § 3 przywołanego przepisu, a więc takie, które mogą wywołać znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Na obecnym etapie postępowania Sąd nie jest uprawniony do badania przesłanek nieważności zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę, oznacza to bowiem kontrolę merytoryczną decyzji, co nie może mieć miejsca na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Można jedynie zauważyć, że rozstrzygnięcie zarzutu zgłoszonego przez stronę skarżącą wymaga ustalenia relacji pomiędzy osobą, do której decyzja jest skierowana, a innymi stronami postępowania, w którym decyzja została wydana. Istotne znaczenie dla rozpoznania zgłoszonego wniosku ma natomiast ujawniony fakt śmierci jednej ze stron postępowania, któremu towarzyszyło jednak jego kontynuowanie i akceptowanie przez organy zwrotu przesyłanej korespondencji z adnotacją o śmierci adresatki, przy jednoczesnym zaniechaniu ustalenia następców prawnych zmarłej strony. Okoliczność ta wysoce uprawdopodabnia podejrzenie o przeprowadzeniu postępowania z pominięciem osób uprawnionych do udziału w nim. Nie obala tego podejrzenia informacja, że organ kierował się danymi z ewidencji gruntów i doręczał pisma także ujawnionym w niej następcom ustawowym zmarłej. Brak jest na obecny etapie materiału, który pozwala uznać, że osoby ujawnione w ewidencji obok zmarłej wyczerpują lub stanowią krąg jej następców prawnych. Oczywiście sam fakt podejrzenie, że postępowanie przeprowadzone w sprawie może być dotknięte wadą, nie stanowi dostatecznej podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd uznał ją za relewantną dla kwestii zmiany swojego wcześniejszego stanowiska i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na charakterystykę objętego pozwoleniem obiektu. Zwrócić należy przy tym uwagę, że zgodnie z przyjętą praktyką orzeczniczą, Sąd badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, nie powinien ograniczać się do badania istnienia przesłanek jedynie po stronie wnioskodawcy, ale także uwzględniać sytuację i wpływ wykonania decyzji na sytuację prawną i faktyczną innych stron i uczestników, wyważając ich interesy. Mając na uwadze powyższe zastrzeżenia Sąd zwrócił uwagę na indywidualne cechy zamierzonej inwestycji. Jest ona, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu i udzielonym pozwoleniem, przewidziana do realizacji w granicach działki inwestora, zajmując nieomal całą jej powierzchnię. Jednocześnie z projektu zagospodarowania wynika, że planowany budynek w znacznych częściach przylega do ścian innych budynków istniejących w granicach działek sąsiednich lub też zbliża się do ścian budynków na działkach sąsiednich, położonych w zbliżeniu do granic. Potwierdza to rysunek rzutu parteru i pierwszego piętra. Oznacza to wykonywanie robot budowlanych zbliźniaczonych z innymi obiektami budowlanymi lub też w niewielkiej odległości od innych istniejących obiektów. Stan ten ilustrują nadesłane przy wniosku zdjęcia rozpoczętej inwestycji. W tej sytuacji wykonywanie robót musi łączyć się z ingerencją w istniejące obiekty (poprzez zbliźniaczeni zabudowy – tak od strony działki nr [...] lub wejściem na teren poza granice działki (tak od strony działek nr [...] i [...], do których tytułem legitymowała się zmarła A. K., w odniesieniu do których krąg osób uczestniczących w postępowaniu jest wątpliwy). Podobnie usuwanie skutków zrealizowanych robót, w przypadku ewentualnej konieczności doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem lub wręcz rozbiórki, może łączyć się z ingerencją lub zagrożeniem dla zabudowań sąsiednich. Właśnie z tych powodów, mając nadto na uwadze, że być może krąg osób powiadomionych o wydanej decyzji nie jest kompletny i być może nie mogły one do tej pory bronić swoich interesów, Sąd doszedł do przekonania, że istnieje zagrożenie (co jest dostateczną ustawową przesłanką wymienioną w art. 61 § 3 ppsa), wywołania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (bo ingerujących także we własność osób trzecich), jeżeli budowa będzie realizowana. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3, 4 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowił jak w sentencji.