II SA/Gl 262/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę na skutek wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 23 lutego 2016 r. M. A. wniósł za pośrednictwem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. skargę na decyzją tegoż organu z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ II instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "A" S.A. w K. pozwolenia na wykonanie inwestycji p.n. "Budowa systemu odwodnienia Odkrywki [...] - etap V". W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu I i II instancji. Skarżący wśród zarzutów skargi wytknął organowi, że swoim działaniem przyzwala na dewastację środowiska i powstanie nieodwracalnej szkody w obszarze budowy w związku z pracami inwestorskimi. Organ odwoławczy odnosząc się do przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania, stwierdził brak podstaw do jego uwzględnienia z urzędu. Inwestor korzystając z możliwości ustosunkowania się wystąpił o odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji podnosząc, że wnioskodawca w żaden sposób nie uzasadnił wniosku, nie przywołał on bowiem żadnych przesłanek praktycznych i prawnych przemawiających za wstrzymaniem wykonalności. Nadto wskazał na charakter prawny decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności argumentując, że sama w sobie jest ona rozstrzygnięciem procesowym i nie wywołuje skutków materialnoprawnych. Zwrócił także uwagę, że przedsięwzięcie objęte pozwoleniem na budowę zostało już zrealizowane i jest już eksploatowane. Zatem uwzględnienie wniosku w żaden sposób nie wpłynęłoby na poprawę uprawnień skarżącego, natomiast mogłoby istotnie pogorszyć sytuację inwestora. Sporna inwestycja bowiem stanowi istotny element infrastruktury gwarantującej bezpieczne wydobycie węgla brunatnego z odkrywki [...]. Pozostali uczestnicy postępowania mimo takiej możliwości nie ustosunkowali się do wniosku skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi zatem w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania. Konsekwencje bowiem wstrzymania (bądź braku wstrzymania) zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym wnioskodawcę, inwestora, jak również pozostałe strony tego postępowania. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że wskazanie i uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania obciąża wnioskodawcę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by z jego treści wynikało, że może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem aktu którego wniosek dotyczy. Rozpoznając przedmiotowy wniosek na wstępie wskazać należy, że wobec sformułowania przez skarżącego, że obejmuje on swym zakresem "zaskarżoną decyzję organu I i II instancji", jak również wobec faktu, że zaskarżoną decyzją organ II instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. - Sąd przyjął, iż wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy zaskarżonej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. Z kolei w zakresie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący nie podał żadnych okoliczności, które można by ocenić w odniesieniu do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd orzeka, bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że nie jest wystarczającym powołanie się na treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazując na konieczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania. Jednocześnie podkreślić należy, że podstawową okolicznością uzależniającą możliwość wstrzymania wykonania jest warunek, aby akt lub czynność, które są przedmiotem takiego wniosku w ogóle nadawały się do wykonania i wymagały takiego wykonania (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 295). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Dopiero pozytywne ustalenie wykonalności aktu lub czynności objętych wnioskiem o wstrzymanie może prowadzić do oceny wystąpienia niebezpieczeństw wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzje Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. objęte skargą w niniejszej sprawie, o których wstrzymanie skarżący wniósł, do takich aktów nie należą. Z tych też względów wnioskodawca nie mógł skutecznie wywodzić naruszenia w warunkach przedmiotowej sprawy przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem co do zasady decyzje odmowne nie mają cechy wykonalności. Przy czym w skarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej nie można było odnaleźć takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, a tym samym nie zachodziło niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na marginesie dodać należy, że nawet gdy wniosek o wstrzymanie dotyczył także decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z dnia [...] r. nr [...], udzielającej pozwolenia na wykonanie spornej inwestycji - wnioskodawca nie wskazał, jakie ewentualne negatywne następstwa może spowodować wykonanie powołanego aktu. Niemniej jednak Sąd uwzględniając materiał zgromadzony w aktach sprawy, na podstawie przeprowadzonej analizy, nie mógł ustalić, jakie niebezpieczeństwo i nieodwracalne skutki mogą wyniknąć z wykonania takiej decyzji. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że przedmiotowe zamierzenie budowlane jest już eksploatowane. Podkreślenia wymaga także, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie bada zasadności samej skargi. Jednocześnie dodać przyjdzie, że ewentualna wadliwości zaskarżonego aktu nie stanowi ustawowej przesłanki w oparciu o którą można wstrzymać jego wykonanie. O ewentualnym naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia Sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.