II SA/Gl 265/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Na skutek interwencji J. K. zam. w C., ul. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. dnia [...] r. wszczął postępowanie w sprawie legalności obiektów budowlanych zlokalizowanych w C., przy ul. [...] (działka oznaczona numerem ewidencyjnym 1). Na terenie tej nieruchomości działalność polegającą na handlu węglem prowadzi B. B. pod firmą FH "A". Dnia [...] r. zostały przeprowadzone oględziny spornej nieruchomości. W ich trakcie ustalono, że znajduje się tam waga przejazdowa (towarowa) o wymiarach 3,2 m x 12 m. Organ uznał, iż obiekt powyższy powstał w ramach samowoli budowlanej i decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał rozbiórkę ww. wagi. Od decyzji tej odwołała się B. B.. Zarzuciła organowi I instancji, że w sposób nieuzasadniony uznał wagę za obiekt budowlany. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu odwoławczego dokonana przez PINB klasyfikacja wagi jako obiektu budowlanego jest prawidłowa. Jednakże organ pierwszej instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, jak również nie rozważył możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] PINB w M. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał B. B. do przedłożenia w terminie 4 miesięcy projektu budowlanego powykonawczego spornej wagi, zaświadczenia o zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z niewykonaniem wyżej wymienionego obowiązku PINB w M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał B. B. rozbiórkę wagi niezwłocznie po uprawomocnieniu się decyzji. Od decyzji tej odwołała się B. B. reprezentowana przez adwokata P. L. W jej ocenie waga o konstrukcji takiej jak zlokalizowana na działce nr 1 w C. nie stanowi obiektu budowlanego i jako taka nie podlega przepisom ustawy Prawo budowlane. Do odwołania dołączone zostało pismo przygotowane przez producenta wag typu GSE 350, w którym oświadcza on, że konstrukcja wagi jest montowana na obiektach budowlanych i jej posadowienie nie wymaga dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił skarżoną decyzję i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podtrzymał swoje stanowisko, iż waga najazdowa stanowi obiekt budowlany i jego posadowienie wymagało pozwolenia na budowę. Jednakże organ I instancji w sposób błędny ustalił strony postępowania, jak również istnieją wątpliwości, co do rozmiarów samego obiektu budowlanego. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego PINB w M. decyzją z dnia [...]r. nr [...] ponownie nakazał B. B. rozbiórkę spornej wagi. Wskazał, iż podjęte zostało postępowanie legalizacyjne, jednakże inwestorka nie wykonała nałożonych na nią obowiązków. W związku z tym orzeczenie nakazu rozbiórki było zasadne. Od decyzji PINB w M. odwołanie złożyła B. B. reprezentowana przez adwokata L. Odwołująca zarzuciła organowi I instancji naruszenie: - art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki wagi nie będącej obiektem budowlanym. W ocenie B. B. nie powstała ona w wyniku robót budowlanych, ale została "ustawiona" na gruncie, - art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zakwalifikowanie wagi jako obiektu budowlanego - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Towarów i Usług (PKWiU 28.29.31) poprzez uznanie, że urządzenie służące ważeniu w celach przemysłowych jest obiektem budowlanym, - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - poprzez uznanie że stalowa waga przejazdowa, nie związana na stałe z gruntem jest obiektem budowlanym, - przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił skarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uznał co prawda zarzuty odwołania za bezzasadne, jednakże stwierdził, iż z treści kontrolowanego rozstrzygnięcia nie wynika, na jakiej działce zlokalizowana jest waga. Nieprecyzyjnie określono również przedmiot rozbiórki. Podejmując na nowo postępowanie PINB w M. przeprowadził dodatkowe oględziny nieruchomości i decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał B. B. rozbiórkę wagi samochodowej najazdowej zlokalizowanej na działkach nr 1 i 2 w C. Od tej decyzji odwołała się B. B. reprezentowana przez adwokata P. L. Zarzuciła, jak poprzednio, organowi I instancji naruszenie: - art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki wagi nie będącej obiektem budowlanym. W ocenie B. B. nie powstała ona w wyniku robót budowlanych, ale została "ustawiona" na gruncie, - art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zakwalifikowanie wagi jako obiektu budowlanego - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Towarów i Usług (PKWiU 28.29.31) poprzez uznanie, że urządzenie służące ważeniu w celach przemysłowych jest obiektem budowlanym, - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - poprzez uznanie że stalowa waga przejazdowa, nie związana na stałe z gruntem jest obiektem budowlanym, - przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał skarżoną decyzję w mocy. Uznał, że wszystkie zarzuty odwołania są bezzasadne. Odnosząc się do kwalifikacji wagi najazdowej jako obiektu budowlanego, to ustalenia organu I instancji są prawidłowe. Stanowi ona bowiem obiekt budowlany a jej posadowienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Brak realizacji przez B. B. zobowiązań związanych z legalizacją wyżej wymienionego obiektu uzasadniał orzeczenie nakazu rozbiórki. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła B. B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, wstrzymania wykonania decyzji organu II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych, zarzuciła [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego naruszenie: - art. 29 ust. 1 pkt 15 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 17 lipca 2010 r. (przed posadowieniem wagi) w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. d tej ustawy poprzez uznanie, że postawienie na istniejącym podłożu składającym się z betonowych płyt elektronicznego urządzenia przenośnego o konstrukcji stalowej i wysokości 26 cm nie było objęte zwolnieniem z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane przed dniem 17 lipca 2010 r., - art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki wagi nie będącej obiektem budowlanym. W ocenie B. B. nie powstała ona w wyniku robót budowlanych, ale została "ustawiona" na gruncie, - art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zakwalifikowanie wagi jako obiektu budowlanego - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Towarów i Usług (PKWiU 28.29.31) poprzez uznanie, że urządzenie służące ważeniu w celach przemysłowych jest obiektem budowlanym, - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - poprzez uznanie że stalowa waga przejazdowa, nie związana na stałe z gruntem jest obiektem budowlanym, - przepisów postępowania poprzez braki w postępowaniu wyjaśniającym oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie składu orzekającego podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, a rozstrzygnięcie podjęte przez organ administracji odpowiada przepisom prawa. W ocenie skarżącej waga przejazdowa konstrukcji stalowej, o wymiarach jak wyżej, nie jest budowlą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Jako urządzenie przenośne jest ustawiane (montowane) na istniejącym podłożu betonowym, a co za tym idzie działania te nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji nie można nakazywać rozbiórki obiektu wzniesionego ("ustawionego") legalnie. Stąd skarżąca wywodzi kolejno zarzuty naruszenia art. 3 pkt 1, 29 ust. 1 pkt 15 i wreszcie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Skarżąca odwołuje się tu do brzmienia ustawy sprzed nowelizacją dokonaną na mocy ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) jednakże w ocenie składu orzekającego niewielkie zmiany stanu prawnego nie mogły wpłynąć na poprawność rozstrzygnięcia organów i wykładnię poszczególnych przepisów. Przede wszystkim należy ustalić, czy waga będąca przedmiotem postępowania może zostać uznana za obiekt budowlany (budowlę) w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. W świetle art. 3 pkt 1 tego aktu jest nim: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Pod pojęciem budowli (art. 3 pkt 3 ustawy) należy zaś rozumieć "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska , drogi, linie kolejowe obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Warto tu zaznaczyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie obiektu budowlanego, czy też budowli, jest rozumiane szeroko. Za takie uważa się między innymi: - pojazdy mechaniczne (przyczepy) pełniące funkcje tymczasowych obiektów budowlanych, nawet gdy są zarejestrowane i opłacono polisę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Kr 121/15), - kontenery techniczne ustawione na fundamencie (wyrok WSA w szczecinie z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. I SA/Sz 402/14) - linie sortownicze odpadów (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 września 2014 r. sygn. II SA/Go 413/14), - transformatory (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. II FSK 1091/12). W ocenie Sądu trafnie organy administracji uznały wagę będącą przedmiotem postępowania za budowlę (wolno stojące urządzenie techniczne). Niezależnie od tego nie jest tak, jak twierdzi skarżąca, iż waga ta została jedynie "postawiona" na gruncie. W aktach administracyjnych znajduje się dokumentacja fotograficzna terenu nieruchomości sporządzona podczas pierwszych oględzin, dokonanych dnia 18 marca 2011 r.. Ewidentnie z niej wynika, że do skrajnych boków wagi zostały dobudowane najazdy betonowe w celu umożliwienia wjazdu na urządzenie. Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej dnia 15 września 2014 r. wynika zaś, że najazdy te zostały zlikwidowane. Nie ulega wątpliwości, iż waga w takim stanie nie może pełnić swojej funkcji (nie ma możliwości wjechania na nią pojazdem mechanicznym). Reasumując tę cześć rozważań należy uznać, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały będącą przedmiotem postępowania wagę jako budowlę. W konsekwencji niezasadny był zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 15 ustawy Prawa budowlanego, gdyż w rozpatrywanej sprawie nie miał miejsca montaż urządzenia na obiekcie budowlanym, ale wykonanie budowli, co zarówno w momencie wznoszenia konstrukcji jak i obecnie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Z akt administracyjnych wynika bezspornie, iż realizacja urządzenia technicznego (jego posadowienie) nastąpiło bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Mimo nałożenia na B. B. zobowiązania do przedłożenia dokumentacji w celu legalizacji samowoli budowlanej inwestorka nie wykazała jakiejkolwiek aktywności w tym zakresie. Zatem w pełni zasadne było nałożenie przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki, na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Sąd nie uznaje za trafne zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów rozporządzeń Rady Ministrów: - z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Towarów i Usług (PKWiU 28.29.31), - z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Ten pierwszy akt odnosi się bowiem jedynie do klasyfikacji do celów statystycznych, ewidencyjnych, rachunkowości oraz w urzędowych rejestrach i systemach informatyczny. Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych służy zaś usystematyzowaniu obiektów budowlanych, ale jako produkty finalne działalności budowlanej. Wskazanie tam określonej inwestycji nie świadczy w żaden sposób, że zalicza się ona do tego typu obiektów w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. W przeciwnym wypadku za te ostatnie należało by uznać np. "zieleń na ulicach i placach". PKOB wykorzystuje się głównie do prowadzenia badań statystycznych, sporządzania spisów budowli i mieszkań, czy wreszcie prowadzenia statystyk cen obiektów mieszkalnych. W ocenie składu orzekającego niezasadne są wreszcie zarzuty dotyczące postępowania. Organy administracji w sposób wystarczający zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Nie doszło wreszcie do naruszenia jakichkolwiek uprawnień procesowych stron postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargi. Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.