II SA/Gl 266/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca S. K. wystąpiła o ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni uzasadniła wniosek faktem cofnięcia koncesji na sprzedaż alkoholu, która to działalność stanowiła jej źródło utrzymania się. Z formularza wynika również, że obecnie dzieci skarżącej są na utrzymaniu jej rodziców. Wnioskodawczyni utrzymuje się z alimentów uzyskiwanych od byłego małżonka w kwocie [...] zł miesięcznie. Budynek, w którym prowadzona była działalność gospodarcza, a w którym skarżąca obecnie przebywa, objęty jest nakazem rozbiórki (vide nadesłana do akt sprawy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...]). Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani też środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach lub rachunkach bankowych. W skład jej majątku nie wchodzą również żadne przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. – art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Istotą prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W przypadku ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu jest to istocie rzeczy dofinansowanie strony postępowania sądowego ze środków publicznych. W konsekwencji powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wniosek strony podlega ocenie w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy przy uwzględnieniu treści przywołanych wyżej przepisów należało przychylić się do prośby skarżącej i ustanowić dla niej adwokata z urzędu. Przedstawiona w druku formularza sytuacja materialna S.K. jest trudna i niepodobna oczekiwać, że będzie ona w stanie ponieść wydatek na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Dochód wnioskodawczyni jest na tyle niski, że pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i w zasadzie wyklucza poczynienie jakichkolwiek dodatkowych wydatków. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że w chwili obecnej świadczenie alimentacyjne jest jedynym źródłem jej utrzymania. Wsparcie udzielane przez rodziców wnioskodawczyni ma na celu zapewnienie podstawowych środków utrzymania się. Dodatkową okolicznością, która potwierdza trudna sytuację materialną skarżącej jest również fakt, iż budynek, w którym dotychczas prowadziła działalność gospodarczą objęty jest nakazem rozbiórki. Jego realizacja doprowadzi w konsekwencji do utraty źródła utrzymania się, a w chwili obecnej, ze względu na cofnięcie koncesji na sprzedaż alkoholu S.K. nie ma możliwości uzyskiwana dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Taki stan rzeczy sprawia, że skarżąca nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Jego udział w niniejszym postępowaniu uznać zaś należy za niezbędny ze względu na fakt, iż wobec oddalenia skargi na w/w decyzję Wojewody [...] wyrokiem z dnia 6 października 2008 r., skarżąca nosi się z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej. Odmowa przyznania prawa pomocy doprowadziłaby w takiej sytuacji do pozbawienia wnioskodawczyni możliwości ochrony swoich praw w postępowaniu przed sądem II instancji. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.