II SA/Gl 267/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-01
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca drogi (Spółka A) legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu dotyczącym rozbiórki nośnika reklamowego zlokalizowanego w pobliżu drogi, a jeśli tak, to czy błędne uznanie braku tego przymiotu przez organ odwoławczy stanowi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządca drogi legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych prowadzonych przy drodze lub w jej pobliżu, ze względu na ustawowy obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jednakże, mimo błędnego stanowiska organu odwoławczego co do braku przymiotu strony po stronie zarządcy drogi oraz niedoręczenia mu decyzji organu odwoławczego, sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Błędne uznanie braku przymiotu strony nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ istniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka A zwróciła się o nakaz rozbiórki konstrukcji wspornej reklamy zlokalizowanej w pobliżu autostrady. Po katastrofie budowlanej nośnika reklamowego, organ I instancji nakazał jego rozbiórkę. Organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędy proceduralne i merytoryczne organu I instancji, w tym wadliwe określenie stron postępowania. Spółka A wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego, argumentując, że posiada przymiot strony postępowania jako zarządca drogi. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska, WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2005 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Jolanty Kornakiewicz sprawy ze skargi Spółki A na decyzję S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę
Pismem z dnia [...] Spółka A zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o wydanie nakazu rozbiórki konstrukcji wspornej reklamy, zrealizowanej w I. – w odległości mniejszej niż [...] m od krawędzi jezdni ( autostrady [...]). Następnie Spółka ta powiadomiła o katastrofie budowlanej nośnika reklamowego w dniu [...].
Organ nadzoru budowlanego I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał prezesowi firmy Spółka B usunięcie prefabrykowanych płyt uszkodzonych stóp żelbetonowych oraz rozbiórkę fundamentów stałych konstrukcji stalowej, demontaż planszy reklamowej i przywrócenie terenu działki nr [...] w I. przy autostradzie [...] do stanu pierwotnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Jednakże wskutek odwołania Spółki B, zaskarżoną decyzją podjętą z up. S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 kpa, orzeczono o uchyleniu powyższej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji zaskarżoną decyzją rozstrzygnął dwie odrębne sprawy :
- katastrofy budowlanej nośnika reklamowego, której zakończenie winno nastąpić w trybie art. 78 Prawa budowlanego, a nie – art. 48 tego prawa,
- nowego nośnika reklamowego, ponownie zrealizowanego w miejscu częściowo usuniętego poprzedniego, zniszczonego w katastrofie budowlanej.
Nadto, zdaniem organu II instancji, wadliwie adresatem nakazu rozbiórki uczyniono prezesa spółki, zamiast tego podmiotu jako inwestora posiadającego osobowość prawną, a przy tym inwestora nie powiadomiono o wszczęciu postępowania i czynnościach komisji, powołanej w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy i nie wyjaśniono, czy inwestor usunął zniszczoną konstrukcję, na co powoływał się w licznej korespondencji.
Błędnie też organ I instancji nie wdrożył postępowania legalizacyjnego w trybie art. 46 ust. 3 Prawa budowlanego, stwierdzając że nie ma możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, polegającej na realizacji nowego nośnika reklamowego po katastrofie pierwszego urządzenia.
Wreszcie, zdaniem organu odwoławczego wadliwie decyzję organu I instancji doręczono osobom, które nie mają przymiotu strony w sprawie katastrofy budowlanej ( m.in. firmie Spółka A ), nie doręczając jej jednak właścicielom nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniesionej w dniu [...] Spółka A, powołując się na fakt otrzymania za pośrednictwem organu I instancji decyzji ostatecznej, domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem art. 28 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 50 § 2 w zw. z art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skarżąca jako zarządca odcinka autostrady [...], powołała się na ustawowy obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa kierującym oraz dbałość o estetykę krajobrazu. Na tej podstawie wywiodła, iż legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu, dotyczącym katastrofy nośnika reklamowego. Nadto, skarżąca wskazała, iż postępowanie administracyjne wdrożono m.in. na wniosek Spółki A jako firmy działającej w jej imieniu.
Stąd też zdaniem skarżącej, organ odwoławczy bezpodstawnie odmówił jej przymiotu strony postępowania, a tym samym uniemożliwił reprezentowanie i ochronę chronionego prawnie interesu.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Pismem procesowym z dnia [...] Spółka A powołała się na następstwo prawne po skarżącej Spółce C wynikające z decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].
Uczestnik postępowania Spółka B wniosła o oddalenie skargi.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. przychylił się do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie mogła odnieść skutku. Mimo częściowo wadliwego stanowiska organu odwoławczego co do braku przymiotu strony w postępowaniu zarządcy drogi i niedoręczenia skarżącej decyzji tego organu, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi następuje w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stwierdzić przyjdzie, iż wymienione wyżej naruszenie prawa nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy nie przeprowadził bowiem żadnego dodatkowego postępowania dowodowego, pozbawiając w ten sposób skarżącą gwarancji procesowych. Skutku takiego nie wywołał też brak doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Wszak skarżąca powzięła wiadomość o wydaniu i treści decyzji, co umożliwiło jej wniesienie skargi do sądu administracyjnego w terminie otwartym dla stron postępowania, którym organ odwoławczy doręczył rozstrzygnięcie. Zaskarżona decyzja nie narusza też art. 138
§ 2 kpa. Na tej podstawie organ odwoławczy władny jest uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W niniejszej sprawie wydanie decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa, było uzasadnione. Nie było bowiem możliwe bez uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 61 § 4 kpa, wydanie nakazu rozbiórki fundamentów stałych, konstrukcji stalowej i demontaż planszy reklamowej, czyli nowego nośnika reklamowego, zrealizowanego po katastrofie budowlanej pierwotnego urządzenia. Postępowanie administracyjne zostało wszak wszczęte w sprawie urządzenia reklamowego, które następnie uległo katastrofie. Nie wyjaśniono też należycie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).Wreszcie, zasadnie stwierdził organ odwoławczy, iż wadliwie decyzję skierowano do prezesa Spółki B, bowiem inwestorem była firma posiadająca osobowość prawną. Trafnie też wskazał organ odwoławczy, iż w postępowaniu przed organem I instancji pozbawiono gwarancji procesowych zarówno inwestora jak i właścicieli nieruchomości, na których usytuowano sporną reklamę, a to A.S. i J.S. Prawidłowe jest wreszcie stanowisko organu, którego działanie zaskarżono, iż w niniejszej sprawie konieczne było wdrożenie odrębnych postępowań rozstrzygających o bycie prawnym dwóch urządzeń reklamowych.
Tego typu uchybienia musiały skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 2 kpa.
Aczkolwiek podzielić należy stanowisko skargi, iż błędnie podano w motywach zaskarżonej decyzji, iż Spółka A nie ma przymiotu strony, uznać przyjdzie, iż tego rodzaju wadliwość nie stanowi naruszenie prawa w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarządca drogi legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu, prowadzonym w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy drodze, bądź w odległościach, określonych przepisami odrębnymi z uwagi na ustawowy obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Skoro brak jednoznacznych ustaleń faktycznych co do usytuowania obydwu spornych urządzeń reklamowych względem krawędzi drogi międzynarodowej, zarządzanej przez skarżącą, a przy tym organ I instancji przyjął, iż odległość ta jest mniejsza niż [...] m, nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, iż zarządca drogi nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym, wyznaczonym ramami rozstrzygnięcia organu I instancji.
Błędny pogląd organu odwoławczego, w tym względzie zaprezentowany w motywach zaskarżonej decyzji nie miał jednak istotnego znaczenia na wynik sprawy, jako że zachodziły podstawy do wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa i nie doprowadził do negatywnych skutków procesowych dla skarżącej, dających podstawę do stwierdzenia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło