II SA/Gl 268/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie wstrzymania użytkowania części obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. J. Dz. U. 2003, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), nałożył na A.W. obowiązek wstrzymania od zaraz użytkowania części przebudowanego (adaptowanego) korytarza a także przedłożenia w terminie jednego miesiąca od dnia w którym postanowienie stanie się ostateczne opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego wraz z niezbędnymi uzgodnieniami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż na wniosek H.M. i J.G. wszczął postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku na działce położonej w S. przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonych w toku postępowania oględzin stwierdzono, iż w budynku o przeznaczeniu mieszkalno-usługowym wykonano roboty budowlane polegające na zabudowie korytarza, a także zmieniono sposób użytkowania tej części korytarza wydzielając lokal sklepowy branży odzieżowej. Powyższe prace zostały wykonane bez stosownego pozwolenia przez współwłaścicielkę budynku A.W. Postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, a także o opłacie skarbowej wymaganej w razie wniesienia zażalenia. W zgodzie z powyższym pouczeniem A.W. wniosła do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zażalenie na otrzymane postanowienie, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu strona podniosła, iż o oględzinach nie został powiadomiony jeden z współwłaścicieli posesji, E.P. Stwierdziła nadto, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. jest w jej odczuciu stronniczy, a jego decyzje są zdaniem strony nierzetelne. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że zażalenie A.W. na postanowienie PINB w Z. z dnia [...] jest niedopuszczalne. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż postanowienie pierwszoinstancyjne wydane zostało na podstawie art. 71a ust 1 Prawa budowlanego, a na postanowienie wydane w tym trybie nie przysługuje zażalenie. Błędne pouczenie strony co do możliwości wniesienia zażalenia nie rodzi skutków prawnych. Pismem z dnia [...] A.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji. W uzasadnieniu skarżąca kolejny raz podniosła, iż podczas oględzin posesji nie był obecny jej brat E.P., który także jest właścicielem budynku. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo w uzasadnieniu podkreślił nadto, iż organ odwoławczy badając dopuszczalność zażalenia nie może podejmować oceny zasadności postanowienia, a w konsekwencji nie może odnieść się do zawartych w skardze zarzutów. W trakcie rozprawy w dniu 7 grudnia 2006 r. skarżąca podtrzymała twierdzenia zawarte w skardze wyjaśniając, iż nie zgadza się z decyzjami zakazującymi jej użytkowania korytarza jako sklepu. Dodatkowo wyjaśniła, iż choć faktycznie według wpisów w księdze wieczystej brat nie jest współwłaścicielem posesji to jednak jej zdaniem ma on roszczenie z tytułu dziedziczenia po ojcu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że podstawy wniesienia zażalenia (art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) są skonstruowane na odmiennych zasadach niż podstawy wniesienia odwołania przede wszystkim dlatego, że odwołanie służy od każdej decyzji nieostatecznej wydanej w postępowaniu administracyjnym (art. 127 k.p.a.), zaś zażalenie na postanowienie służy wyłącznie wtedy, gdy konkretny przepis tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.). O ile zatem odwołanie jest powszechnym środkiem zaskarżenia decyzji nieostatecznych w tym sensie, że ograniczenie prawa wniesienia odwołania musi wynikać z wyraźnego przepisu ustawy, o tyle w odniesieniu do zażaleń przyjęta jest reguła odwrotna, tzn. służy ono jedynie wówczas, gdy przepis k.p.a. wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia - por. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze, 2005 r., s. 827 i nast. Stronie służy nadto zażalenie na postanowienie, gdy stanowi tak przepis szczególnej procedury administracyjnej, stosowanej w postępowaniu obok przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawo zażalenia wynika zatem z elementu obiektywnego w postaci istnienia normy prawnej przewidującej takie prawo a tym samym w żaden sposób nie można go domniemywać – por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom II. Zakamycze, 2005 r., s. 266. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zażalenie na postanowienie nakładające obowiązek wstrzymania użytkowania części przebudowanego (adaptowanego) korytarza oraz przedłożenia, w terminie jednego miesiąca od daty gdy postanowienie stanie się ostateczne, opisu technicznego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ekspertyzy technicznej (art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego). Powołany wyżej przepis nie przewiduje jednak możliwości wniesienia zażalenia na wydane na podstawie ust. 1 postanowienie, zastrzegając takie uprawnienie jedynie w stosunku do wymienionych w art. 71a ust. 2 Prawa budowlanego postanowień o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej. W konsekwencji wydając postanowienie o niedopuszczalności wniesionego przez A.W. zażalenia Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postąpił prawidłowo. Poprawnie też organ drugoinstancyjny wskazał, że choć Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. błędnie pouczył stronę o możliwości wniesienia zażalenia to jednak samo tylko wadliwe pouczenie nie może rodzić skutków prawnych w postaci przyznania A.W. uprawnienia nieprzewidzianego przepisami prawa. Pouczenie strony o możliwości zaskarżenia postanowienia nie może bowiem stworzyć uprawnienia do zaskarżenia postanowienia organu I instancji w sytuacji, w której brak jest normy prawa pozytywnego dopuszczającej zaskarżenie – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2001 r. I SA/Gd 170/00, LEX nr 76083. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.