II SA/Gl 269/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu na skutek wniesienia przez uczestnika postępowania S. K. sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...]r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: 1) zwolnić uczestnika postępowania S. K. z kosztów sądowych 2) ustanowić dla uczestnika postępowania S. K. adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2010 r. oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu W związku z wniesionym przez uczestnika postępowania S. K. wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Przewodniczący Wydziału II zarządził w dniu [...]r. o wezwaniu wnioskodawcy do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach administracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) – w terminie siedmiu dni pod rygorem przymusowego ściągnięcia. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, w terminie zakreślonym do uiszczenia opłaty, S. K. na urzędowym formularzu druku PPF wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzasadniając powyższe brakiem dochodów w bieżącym roku. Nadto wskazał, że w roku [...] średni miesięczny dochód na członka rodziny wyniósł ok. [...] zł. Wyjaśnił, że będąc bezrobotnym w listopadzie ubiegłego roku zarejestrował, przynoszącą jedynie straty, działalność gospodarczą. Przedmiotem owej działalności miało być nabywanie działek budowlanych celem budowy domów, a następnie ich sprzedaż. Wobec powyższego oświadczył, iż ma do sprzedania nowy dom o pow. 220 m2 na urządzonej ogrodzonej działce o pow. 2400 m2 oraz działkę budowlaną o powierzchni 1175 m2. Jak podnosi dalej w skutek działań organu I instancji nie może sprzedać powyższych nieruchomości, ani też rozpocząć budowy następnego domu. Nadto w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach poinformował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, zaś w skład ich majątku wchodzą powołane powyżej nieruchomości, tj. dom z nieruchomością gruntową oraz działka budowlana. Jednocześnie zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Nadto wskazał, iż ani on, ani osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe nie uzyskują żadnych dochodów, bowiem prowadzoną działalność cechuje ujemny bilans, zaś żona jest bezrobotna a syn uczniem technikum. W załączeniu do powyższego przesłał zaświadczenia wydane z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. wskazujące, iż w roku podatkowym [...] wnioskodawca osiągnął dochód w wysokości [...]zł, zaś jego małżonka nie uzyskała żadnego dochodu, a także zaświadczenie o uczęszczaniu syna D. do drugiej klasy szkoły średniej. Wnioskodawca nadto oświadczył, iż zamierza wystąpić w rozpoznawanej sprawie ze skargą kasacyjną od powołanego na wstępnie wyroku. W uzupełnieniu informacji zawartych w formularzu wniosku, S. K. wyjaśnił, iż drugi z synów A. K. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, zaś nieruchomość w S. przy ul. [...], będąca współwłasnością jego i żony, stanowi jedynie wspólny ze skarżącym adres do doręczeń. Zaznaczył także, że wraz z żoną i synem D. mieszka w M., zaś syn A. w D. Na poparcie powyższego przedłożył kserokopie dowodów osobistych członków rodziny. W załączeniu przesłał także wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego na potrzeby działalności gospodarczej za okres od czerwca do [...]r. a także za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień bieżącego roku kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 oraz kopie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Nadto wskazał, iż żona została skreślona z listy osób bezrobotnych na skutek nie stawienia się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Nadmienił również, iż Sąd w innej sprawie przyznał mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił adwokata z urzędu. Bezskuteczne okazało się natomiast wezwanie wnioskodawcy w zakresie uprawdopodobnienia miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie się jego rodziny. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy oddalił w całości wniosek S.K. o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawcza w ustawowym terminie wniósł od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw argumentując tym, że spełnił wymogi z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., i przedstawił sytuację materialną w sposób wymagany prawem, zaś w jego ocenie nie musi ujawniać zadłużenia wobec innych podmiotów. Podniósł nadto, że nieuwzględnienie wniosku uniemożliwi mu zaskarżenie wyroku Sądu z dnia 11 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do stanu majątkowego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tak więc przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest zatem wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej osoby występującej z takim wnioskiem. Ocena, czy wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych następuje po wszechstronnym zbadaniu jego sytuacji materialnej. W rozpoznawanej sprawie S. K. zwrócił się o całkowite przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. I tak zasadniczym wydatkiem dla wnioskodawcy na obecnym etapie postępowania jest opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania oraz w wyniku ewentualnego zaskarżenia wyroku - wpis sądowy od skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 5 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 250 zł, a także koszty sporządzenia skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi do wniosku, iż zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości. Jak wynika z nadesłanych dokumentów zarówno wnioskodawca, jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie uzyskują żadnych źródeł dochodów, prowadzona bowiem działalność gospodarcza na dzień dzisiejszy generuje jedynie straty. Zważyć również należy, iż rodzina wnioskodawcy musi ponosić stałe wydatki na pokrycie bieżących potrzeb związanych z zakupem żywności, środków czystości, a także opłat na utrzymaniem mieszkania czy podatków. Tym samym można stwierdzić, choć wnioskodawca nie wskazał ile przeznacza na niezbędne potrzeby życia codziennego, że jego sytuacja materialna jest ciężka. W konsekwencji uwzględniając wysokość kosztów postępowania oraz fakt, że prowadzona działalności nie przynosi dochodu uznać przyjdzie, że S. K. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na marginesie wskazać należy, iż niniejsze rozstrzygnięcie stosownie do przepisów art. 86 i następnych p.p.s.a. nie zamyka stronie drogi do wystąpienia ze skargą kasacyjną. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.