II SA/Gl 269/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-06-18

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Andrzej Matan, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania jest zasadne, jeśli decyzja organu pierwszej instancji była ostateczna, ale nieprawomocna w momencie wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Odwołanie wniesione od decyzji organu pierwszej instancji, która nie uzyskała waloru ostateczności, powoduje, że decyzja ta przestaje obowiązywać i nie może być podstawą do stwierdzenia niedopuszczalności kolejnego odwołania. Zasada dwuinstancyjności wymaga ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez L.N. i B.B. od decyzji Prezydenta Miasta K. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kolegium uznało, że decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna. Strony wniosły skargę, argumentując, że decyzja była ostateczna, ale nieprawomocna, co narusza przepisy k.p.a. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądzono od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi L.N., B.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez L.N. oraz B.B. (dalej: strony, skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ustalającej warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla sieci gazowej średniego ciśnienia przy ul. [...] w K., działki nr 1 km. [...] obręb P. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] r. [...] Prezydent Miasta K. orzekł o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ustalającej warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla sieci gazowej średniego ciśnienia przy ul. [...] w K., działki nr 1 km. [...] obręb P. W wyniku odwołania wniesionego przez jedną ze stron – B.R., decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pismem z dnia 16 grudnia 2020 r. odwołanie od decyzji z [...] r. wniosły również strony. Kolegium wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło niedopuszczalności odwołania ze względu na to, że kwestionowana decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Skargę na postanowienie Kolegium wniosły strony żądając jego uchylenia. W ich ocenie Kolegium przedwcześnie stwierdziło niedopuszczalność odwołania, ponieważ decyzja organu I instancji w momencie składania odwołania była ostateczna, ale nie prawomocna. Skarżący wskazują na naruszenie art. 16 § 3 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. Kolegium nie podziela stanowiska Skarżących jakoby dla kwestii niedopuszczalności przedmiotowej konieczne było aby rozstrzygnięcie było zarówno ostateczne jak i prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżący niewątpliwie w terminie złożyli odwołanie od decyzji w dniu 18 grudnia 2020 r., które przekazane zostało do organu II instancji w dniu [...] r. W tym samym dniu, a więc [...], organ II instancji wydaje decyzję w tej samej sprawie z odwołania innej osoby, będącej stroną. Jednocześnie Kolegium stwierdza niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżących. Jako przyczynę podaje uzyskanie waloru ostateczności przez decyzję pierwszoinstancyjną tj. decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ustalającej warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla sieci gazowej średniego ciśnienia przy ul. [...] w K., działki nr 1 km. [...] obręb P., W ocenie Sądu Kolegium pozostaje w błędzie. Odwołanie w postępowaniu administracyjnym powoduje przeniesienie pełnej kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy na organ wyższego stopnia, z tym skutkiem, że orzeczenie pierwszej instancji przestaje obowiązywać (T. Woś i J. Zimmermann w glosie do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r. III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Z zasady dwuinstancyjności wynika, że organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozstrzyga sprawę i do obrotu prawnego wchodzi wydana przez niego decyzja. Oczywiście, decyzja pierwszoinstancyjna może pozostawać w obrocie prawnym i stać się ostateczną po upływie 14 dni, pod warunkiem nie wniesienia od niej odwołania. Jeśli jednak odwołanie zostanie wniesione, to decyzja organu I instancji, nie mająca znamion ostateczności, po wniesieniu odwołania staje się jedynie "określoną propozycją" co do treści rozstrzygnięcia (T.Kiełkowski, Nabycie prawa na mocy decyzji administracyjnej, Warszawa 2012, s. 195). . Przyjąć zatem trzeba, że decyzji organu I instancji, którą Kolegium uznaje za ostateczną, nie było w dacie orzekania przez ten organ w obrocie prawnym, a w konsekwencji nie mogła ona powodować stanu niedopuszczalności odwołania. W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa – art. 134 k.p.a., który to przepis w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Kolegium zastosowało mimo tego, że nie zachodziła przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności w postaci istnienia pierwszoinstancyjnej decyzji ostatecznej. Doszło zatem do naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a., co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło