II SA/Gl 269/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 22 grudnia 2021 r. nr SKO.4106.1317.2021 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie dotyczącej przyznania pomocy społecznej oddala skargę. Pismem z 8 listopada 2021 r. nr [...] Kierownik Rejonowy Zespołu Pomocy Społecznej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej w C. poinformował W. K. (dalej jako strona lub skarżący), że w związku z wnioskiem z 25 października 2021 r. obowiązany jest do współpracy z organem pierwszej instancji i podkreślono, że nie dostarczenie pracownikowi socjalnemu wymaganych dokumentów w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego pisma skutkować może wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Z pismem tym nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. W piśmie tym strona wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i uznała ją za krzywdzącą. Ponadto strona podniosła, że decyzja ta zawiera liczne wady i nie można się w niej rozeznać, ponieważ brak w niej podstawy prawnej i uzasadnienia, a zamieszczone w nim informacje nie są prawdziwe. W szczególności strona zakwestionowała brak współpracy z organem w rozwiązywaniu jej trudnej sytuacji materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z 22 grudnia 2021 r. nr SKO.6106.1317.2021 wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej, natomiast pismo organu z 8 listopada 2021 r. jest czynnością materialno-techniczną i nie jest decyzją administracyjną. W konsekwencji brak jest podstaw do rozpoznania odwołania i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraziła swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia i domagała się jego uchylenia. Z treści skargi wnosić należy, że skarżący traktuje zarówno pismo organu pierwszej instancji z 8 listopada 2021 r. jak również powyższe postanowienie jako rozstrzygnięcia organu administracji, mocą których odmówiono mu prawa do świadczenia z pomocy społecznej. W skardze tej skarżący dał wyraz swojemu niezadowoleniu z funkcjonowania organów administracji obu instancji jak również w skardze tej poruszył kwestie związane z odmawianiem mu prawa do świadczeń z pomocy społecznej mocą innych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, to jest nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywoływanej ustawy tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Oznacza to zatem, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji publicznej uzasadniało będzie uwzględnienie wniesionej skargi. Na wstępie przyjdzie zauważyć, że skarżący w ramach przedmiotowego postępowania w sposób nieprawidłowy odczytał treść pisma organu pierwszej instancji z 8 listopada 2021 r. Z treści tego pisma wyraźnie wynika, że pracownik pod nim podpisany wzywa skarżącego do przedłożenia w terminie 14 dni określonych dokumentów i zamieszcza w piśmie tym pouczenie, że po upływie tego terminu wydana zostanie decyzja stosownie do tego, czy skarżący przedstawi żądane dokumenty, czy też tego nie uczyni. Tym samym pismu organu pierwszej instancji w żadnym przypadku nie można przypisać formy decyzji administracyjnej i to w znaczeniu formalnym jak i materialny. Pismo to nie zawiera formy właściwej dla decyzji administracyjnej i co warto podkreślić skarżący sam dostrzegł, gdyż wskazał na stosowne jego braki w tym zakresie, jak również pismu temu nie można przypisać charakteru decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnym, ponieważ mocą wskazanego pisma organ ten nie rozstrzygał o prawach skarżącego i nie kończył prowadzonego postępowania. W przedstawionym stanie faktycznym organ odwoławczy, do którego wpłynęło odwołanie skarżącego obowiązany był w pierwszej kolejności dokonać weryfikacji pisma skarżącego noszącego tytuł odwołanie jak również rozważyć charakter prawny pisma organu, od którego to odwołanie zostało wniesione. Zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji administracyjnej służy odwołanie do organu odwoławczego. Równocześnie zgodnie z treścią art. 134 tego Kodeksu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania występuje wówczas, gdy odwołanie wniesie osoba nie legitymująca się przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym i w rozpoznawanej sprawie ta przesłanka nie występuje. Rozstrzygnięcie takie podejmowane jest również wówczas, gdy odwołanie jest wnoszone nie od decyzji tylko od innego aktu pochodzącego od organu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie występuje tego typu sytuacja, ponieważ skarżący wniósł odwołanie od pisma pracownika organu pierwszej instancji skierowanego do skarżącego, którego nie można uznać za decyzję w znaczeniu formalnym i materialnym. W konsekwencji rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie narusza przepisów prawa, a wniesiona skarga nie może być uwzględniona. Na marginesie można jedynie zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie skarżący w sposób opaczny odczytuje działania organów administracji publicznej i w każdej korespondencji do niego kierowanej doszukuje się działań mających mu szkodzić i ograniczać jego prawa. Takie postępowanie zbędnie wydłuża czas prowadzonych postępowań i wymusza podejmowanie czynności, które nie służą rozpoznaniu jego żądań kierowanych czy to do organu administracji publicznej czy też do sądu administracyjnego. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku