II SA/Gl 27/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. W piśmie z dnia 8 lipca 2010 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. W. K. domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wadliwego jego zdaniem zadaszenia balkonu jego mieszkania, co skutkuje zacienieniem tego balkonu i uniemożliwia mu korzystania z promieni słonecznych, jako koniecznego warunku leczenia. Po wszczęciu w tej sprawie postępowania i przeprowadzeniu w dniu 10 lipca 2010 r. kontroli nieruchomości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył na podstawie art. 105 ust. 1 kpa postępowanie administracyjne w sprawie zadaszenia balkonu w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L., jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, powołując się na wyniki przeprowadzonej w dniu 30 lipca 2010 r. kontroli, że w budynku przy ul. [...] w L. wykonano zadaszenia balkonów na 3 piętrze przez zamontowanie daszków pokrytych półprzeźroczystym tworzywem sztucznym, z rynną na krawędzi okapu. Daszki te nie powodują zacienienia określonego w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm., zwanej dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych ). Zdaniem organu wykonanie przedmiotowych daszków nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. W tym względzie powołał się organ nadzoru na treść art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym ), zgodnie z którym nie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi instalacja urządzenia do wysokości 3 m na obiekcie budowlanym. Zwolnienie to dotyczy przy tym wszystkich urządzeń które mają zostać zainstalowane na istniejących obiektach budowlanych. Do takich należy też zaliczyć zgodnie z treścią art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przedmiotowe daszki. Zadaszenie balkonów w budynku mieszkalnym sprzyja bowiem niewątpliwie funkcji mieszkaniowej budynku umożliwiając użytkowanie balkonów również w niekorzystnych warunkach pogodowych. Wykonanie daszków nie powoduje też niedopuszczalnego zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, o jakim mowa w § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Za subiektywne i nie znajdujące ochrony w powszechnie obowiązujących przepisach prawa uznał też organ twierdzenia wnioskodawcy W. K. co do tego, że przedmiotowe zadaszenie uniemożliwia odparowywanie zgromadzonej po deszczu na balkonie wody, co doprowadza do przedwczesnego zużycia się płytek balkonowych, okien, drzwi i substancji murowanej jego mieszkania. W konsekwencji uznał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym brak jest przedmiotu sprawy jako istotnego elementu dla bytu postępowania administracyjnego i wydania merytorycznej decyzji, co skutkuje umorzeniem wszczętego postępowania. W odwołaniu od tej decyzji W. K. stwierdził, że się z nią nie zgadza gdyż jest "sprzeczna ze stanem faktycznym". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia opisał przebieg postępowania w sprawie. W oparciu o pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w L. z dnia 29 października 2010 r. i stwierdził, że W. K. posiada lokal mieszkalny przy ul. [...] w L. o statusie odrębnej własności. Zdaniem organu brak jest w rozpatrywanej sprawie przedmiotu postępowania jako konkretnego stosunku administracyjno-prawnego w oparciu o który strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Sporny daszek jest bowiem samodzielnym, gotowym elementem, możliwym do zdemontowania bez naruszenia jego konstrukcji, pełniącym funkcję ochronną przed opadami atmosferycznymi. Zamontowanie tego daszku nie wymagało ani pozwolenia, ani zgłoszenia właściwemu organowi. Stan techniczny daszku nie budzi zastrzeżeń. Jego zamontowanie nie spowodowało też naruszenia § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję odwoławczą W. K. wniósł o jej uchylenie jako rażąco naruszającej prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że stanowisko organów orzekających jest sprzeczne z faktycznym stanem sprawy. Sporne zadaszenie zostało bowiem wykonane z naruszeniem rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz wbrew jego woli. Powoduje ono zacienienie i zawilgocenie jego mieszkania co skutkuje przedwczesnym zużyciem i gniciem "substancji balkonowej i mieszkaniowej, zagraża zdrowiu i higienie". Uniemożliwia mu też bezpośrednie korzystanie z promieni słonecznych oraz zmusza do korzystania w ciągu dnia z oświetlenia elektrycznego. W konsekwencji realizacja zadaszenia narusza jego interes prawny jako właściciela mieszkania. Zarzucił nadto, że jego balkon nie był w ogóle kontrolowany dnia 30 lipca 2010 r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, że w aktach administracyjnych znajduje się protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 30 lipca 2010 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., w obecności przedstawiciela Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w L. W piśmie procesowym z dnia 11 lutego 2011 r. skarżący powtarzając swoje wcześniejsze zarzuty co do wykonanego zadaszenia wniósł o spowodowanie jego demontażu i o zasądzenie kosztów postępowania. Dla wykazania, że zadaszenie to powoduje zacienienie jego balkonu – loggii, powołał się na dołączone do tego pisma zdjęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli sądowej zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). W świetle stanowiska doktryny i orzecznictwa sądowego przyjmuje się, że przedmiot postępowania istnieje m.in. wówczas gdy w przepisach prawa materialnego zawarta jest norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia rozstrzygnięcia przy zaistnieniu konkretnego stanu faktycznego odpowiadającego jej hipotezie. Nie ma zatem takiego przedmiotu, czyli postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdy takiej normy upoważniającej organ administracji publicznej do merytorycznego orzekania nie ma. Wówczas wszczęte postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Właściwie z taką sytuacją mamy do czynienia, również zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie. W przepisach prawa materialnego normujących wykonywanie robót budowlanych oraz utrzymywanie i użytkowanie obiektów budowlanych brak jest bowiem konkretnej normy, która regulowałaby i tym samym upoważniała właściwe organy do działania w stanie faktycznym jaki w sprawie został ustalony. Należy podzielić bowiem w pierwszej kolejności stanowisko organów, że realizacja spornego zadaszenia w postaci gotowego daszku lekkiej konstrukcji, polegała na zainstalowaniu urządzenia o wysokości poniżej 3 m na obiekcie budowlanym. Niewątpliwie, jak to ustaliły organy, daszek ten jest związany z budynkiem do którego został przymocowany i jego funkcją jest zabezpieczenie usytuowanych pod nim balkonów przed bezpośrednimi opadami atmosferycznymi. Gdy nadto zważy się, że z uwagi na jego konstrukcję i rozmiary istnieje możliwość jego zdemontowania bez naruszenia jego konstrukcji, to podzielić należy stanowisko organów, iż stanowi on urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Nadto należy przyjąć, że jego realizacja polegała na instalowaniu w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3b tego aktu prawnego. Zgodnie zatem z tym przepisem jego zainstalowanie nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani nawet zgłoszenia robót budowlanych ( w związku z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). W takiej sytuacji do rozważenia pozostała kwestia czy realizacja i funkcjonowanie ( istnienie ) przedmiotowego daszku podlega w stwierdzonym stanie faktycznym przepisom administracyjnego prawa materialnego z innych powodów. Również zdaniem Sądu takie inne powody w sprawie nie występują. W szczególności brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że w sprawie mogą zachodzić sytuacje o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ( w zw. z art. 51 ust. 7 ) oraz art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Przede wszystkim należy w tym względzie stwierdzić, że istnienie spornego daszku nie narusza obowiązujących przepisów wykonawczych do Prawa budowlanego, a w szczególności przepisów normujących kwestię naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi tj. treści § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotowy daszek znajduje się nad oknami skarżącego i dlatego o przesłanianiu w rozumieniu tego przepisu nie może być mowy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika też i skarżący również tego nie zarzuca, aby objęty postępowaniem daszek znajdował się w nieodpowiednim stanie technicznym lub powodował swym wyglądem oszpecenie otoczenia ( art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego ). Zdaniem Sądu brak jest nadto jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że istnienia tego daszka może powodować zagrożenia o jakich mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Podnoszone w tym względzie przez skarżącego okoliczności na uwzględnienie nie zasługują i nie podlegają regulacji w przepisach administracyjnego prawa materialnego, mogących dawać podstawę do wydania orzeczeń przez organy nadzoru budowlanego. Zasadnie stwierdził w tym przedmiocie zdaniem Sądu organ pierwszej instancji, że zgłaszane przez skarżącego uciążliwości związane z istnieniem spornego zadaszenia mają co do zasady subiektywny charakter. Nie zostały też zdaniem Sądu co najmniej uprawdopodobnione. Z dołączonych do pisma skarżącego z dnia 11 lutego 2011 r. fotografii nie wynika np. zacienienie balkonu skarżącego w części w której położone są płytki ceramiczne. Widoczne jest tam jedynie częściowe zacienienie górnej części ściany mieszkania i okien od strony balkonu. Zacienienie takie ( pomijając już kwestię czasu jego występowania ) nie uniemożliwia zatem korzystania przez skarżącego z promieni słonecznych na balkonie. Nie ogranicza też ( przy przyjęciu zakresu wynikającego z tych fotografii) wysychania wody zgromadzonej po opadach na balkonie. W swoich twierdzeniach skarżący pomija zupełnie, nie wymagający dowodu a wynikający z doświadczenia życiowego przeciętnego obywatela fakt, że tego rodzaju daszek ogranicza w znacznym stopniu przedostawanie się na balkon zarówno opadów deszczu jak i śniegu, co nie tylko nie zwiększa ale w niewątpliwy sposób ogranicza zużywanie substancji balkonu i murów mieszkania skarżącego ( zwłaszcza w okresie niskich i zmiennych temperatur powietrza) oraz umożliwia korzystanie z balkonu również w czasie niesprzyjających warunków atmosferycznych . Należy też stwierdzić, że w związku z przedmiotem postępowania wystarczające było zdaniem Sądu dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o protokół przeprowadzonej kontroli, jako dowód w rozumieniu art. 75 § 1 kpa, którego treści skarżący nie podważył. Oczywiście dla realizacji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 kpa ) bardziej właściwe byłoby dopuszczenie dowodu z oględzin ( art. 85 kpa ), o których skarżący byłby powiadomiony. Ewentualne uchybienie w tym przedmiocie nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Skoro jak wyżej stwierdzono, w ustalonym niewadliwie przez organy orzekające stanie faktycznym i prawnym sprawy brak było przedmiotu postępowania przed organami nadzoru budowlanego ( obowiązujące przepisy prawa materialnego nie normują bowiem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego w sposób pozwalający na wydanie merytorycznego orzeczenia ), to umorzenie wszczętego w tej sprawie postępowania znajdowało uzasadnienie w treści art. 105 § 1 kpa. Skutkuje to oddaleniem skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. su.