II SA/Gl 270/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi S. W. i W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. wystąpił do Starosty [...] o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa działek nr [...] i [...], położonych w B. k.m. [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiących współwłasność S.W. i W.W. Do wniosku dołączono m.in. decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji zbiornika przeciwpowodziowego "[...]", zaopatrzoną w rygor natychmiastowej wykonalności, odpis pisma z dnia [...] oferującego nabycie nieruchomości za cenę [...] zł oraz odpis odpowiedzi na ofertę z dnia [...] o odmowie zawarcia umowy za proponowaną cenę z żądaniem dostarczenia gruntu zamiennego, położonego w obrębie B. z zaznaczeniem, że ceny rynkowe nieruchomości pod inwestycje kształtują się na poziomie [...] zł za 1 m2. Następie Starostwo Powiatowe w R. pismem z dnia [...] wyznaczyło stronom 2 – miesięczny termin ugodowego załatwienia sprawy, który upłynął bezskutecznie. W związku z tym pismem z dnia [...] organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, zaś decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o wywłaszczeniu powyższej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa – z przeznaczeniem pod budowę zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" za odszkodowanie w kwocie [...] zł. W odwołaniu od decyzji W.W. i S.W. zarzucili zaniżenie odszkodowania, domagając się przydzielenia im gruntów zamiennych w B. i B. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] orzekł o uchyleniu powyższej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na pominięcie w postępowaniu Banku A w K., któremu przysługuje ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipoteki, ustanowionej na nieruchomości zapisanej w KW Nr [...]. Następnie po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika S. i W. małż. W. o wyłączeniu z udziału w postępowaniu Z.R. – Kierownika Referatu Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w R., postanowieniem z dnia [...], podjętym z up. Starosty [...] orzeczono o odmowie uwzględnienia wniosku. Kolejnym postanowieniem organu I instancji z dnia [...] odmówiono też zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego do czasu ugodowego załatwienia sprawy, także innych osób. Pismem z dnia [...] Starosta [...] przedstawił wykaz gruntów zamiennych, położonych w T., R. i W. o pow. [...] ha, a kolejnym pismem z up. tego organu powiadomiono pełnomocnika o wyznaczeniu rozprawy administracyjnej na dzień [...] i sporządzeniu nowego operatu szacunkowego wg którego wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości wynosi [...] zł. Po rozpoznaniu kolejnego wniosku pełnomocnika S. i W. małż. W., postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] orzekł o odmowie przesłuchania świadków w osobach W.M. i ( byłego Wojewody [...]), P.E. i Z.B. ( pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O.), a także odmówił zawiadomienia o terminie rozprawy posłów G.J. i H.S. oraz telewizji publicznej. Nadto, nie uwzględniono żądania prowadzenia jednego postępowania wywłaszczeniowego wobec wszystkich rolników oraz zobowiązania ANR i RZGW do zabezpieczenia gruntów zamiennych w pobliżu B. Wreszcie postanowiono o odmowie ustalenia, "czy p. B. wyraziła zgodę na rezygnację z dzierżaw w B. pod warunkiem przeniesienia lub zaproponowania jej innego kompleksu". Zdaniem organu administracyjnego, wnioski te są zbędne, bądź niedopuszczalne, gdy idzie o udział osób, nie będących stroną postępowania. Z kolei pełnomocnik strony w dniu [...] zwrócił się do organu o doręczenie kserokopii operatu szacunkowego oraz ponowił wnioski dowodowe co do przesłuchania W.M., G.J. i H.S. oraz wniósł o wezwanie w charakterze świadków p. B. i A.S., a także Prezesa Spółki B – jako dzierżawców gruntów w W. i B. dla ustalenia, czy gotowi są zrezygnować z dzierżawionych gruntów, wyjaśniając że wnioski dowodowe umożliwiają podjęcie działań przeciwko staroście przed sądem cywilnym. Powyższe wnioski dowodowe Starosta [...] oddalił postanowieniem z dnia [...]. Natomiast żądany odpis operatu szacunkowego doręczono pełnomocnikowi w dniu [...]. Następnie pismem złożonym w dniu [...] W.W. wniósł o odroczenie rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień [...] w związku z pilnymi pracami polowymi. Wniosku o odroczenie rozprawy nie uwzględniono postanowieniem z dnia [...], podjętym z up. Starosty [...], bowiem strony reprezentowane są przez pełnomocnika, którego o terminie rozprawy powiadomiono w dniu [...]. Z kolei rzeczoznawca majątkowy B.T. pismem z dnia [...] potwierdził aktualność operatu szacunkowego z dnia [...]. W tym stanie rzeczy decyzją z dnia [...] nr [...], podjętą z upoważnienia Starosty [...] działającego w imieniu Skarbu Państwa, orzeczono o: 1) wywłaszczeniu prawa własności nieruchomości gruntowej, składającej się z działek nr [...] i nr [...], stanowiącej własność S. i W.W., a zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez SR w R. – z przeznaczeniem pod budowę zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" na rzece [...], 2) przyznaniu S. i W.W. odszkodowania w kwocie [...] zł, do wypłaty którego zobowiązano wnioskodawcę – RZGW w G. w terminie 14 dni od dnia wykonalności decyzji, 3) odmowie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 112 ust. 1,3 i 4, art. 119 ust. 1, art. 121 – 123, art. 128 ust.1, art. 129 ust. 1 i art. 130 ust. 1 i 2 i art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracji po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania wskazał, że spełnione zostały ustawowe przesłanki do wywłaszczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości jako przeznaczonej pod budowę celu publicznego zgodnie z prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] – w sytuacji bezskuteczności rokowań i niemożności dalszego rolniczego wykorzystania gruntów. Gdy zaś idzie o przyznane odszkodowanie, wyjaśniono że strony nie zaakceptowały żadnej z propozycji przyznania nieruchomości zamiennej, wymienionych w piśmie z dnia [...], domagając się przydzielenia działek dzierżawionych przez osobę fizyczną, co nie było możliwe do spełnienia. W tej sytuacji odszkodowanie należało ustalić w formie pieniężnej zgodnie z operatem szacunkowym, sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego B.T. z dnia [...] określającym wartość rynkową nieruchomości użytkowanej niezabudowanej i położonej na terenie, objętym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zgodnie z którym jest to teren strefy ochronnej udokumentowanego złoża żwiru "[...]". Nadto, organ I instancji wskazał, że z uwagi na pisemną zgodę Banku A w K. na bezciężarowe zbycie działek, wartości odszkodowania nie pomniejszono z tytułu obciążenia całej nieruchomości hipoteką. Wreszcie, przy wycenie nie uwzględniono znajdujących się na tym terenie pokładów żwiru, jako że nie są one częścią składową gruntu, zaś planowany zbiornik przeciwpowodziowy nie ma charakteru komercyjnego ( vide : wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 1010/07). Wskazano też, że pełnomocnik strony nie odniósł się do wysokości zaproponowanego odszkodowania. W odwołaniu od decyzji S.W. i W.W. wnieśli o jej uchylenie z powodu obrazy kpa, polegającej na przeprowadzeniu rozprawy, pomimo żądania jej odroczenia z uwagi na trwające żniwa, a także niedoręczenia im operatu szacunkowego i braku określenia terminu wypowiedzenia się co do jego treści. Nadto, odwołujący się zarzucili, że organ I instancji nie przeprowadził żadnego z zawnioskowanych przez nich dowodów osobowych, zaś wydanie decyzji było niedopuszczalne przed rozpoznaniem ich wniosku z dnia [...] o wyłączenie Starosty oraz N.P., który podpisał rozstrzygnięcie. Ich zdaniem, przedmiotowa decyzja narusza także prawo materialne, jako że postępowaniem wywłaszczeniowym należało objąć wszystkie grunty ( przeznaczone pod wał, jak i czaszę zbiornika ), zaś obowiązkiem Starosty było przygotowanie gruntów zamiennych. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], odwołania nie uwzględniono, podzielając stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do odroczenia rozprawy wyznaczonej na dzień [...] oraz uwzględnienia wniosków dowodowych. Zaakcentowano też, że pełnomocnik strony pomimo prawidłowego powiadomienia w dniu [...] o wyznaczonym terminie rozprawy, nie wziął w niej udziału, co umożliwiałoby mu zapoznanie się z doręczonym później operatem szacunkowym. Zdaniem organu odwoławczego, brak też było podstaw do objęcia postępowaniem wszystkich gruntów przeznaczonych pod budowę zbiornika, zaś sprawa nieruchomości zamiennych została wyjaśniona przez organ I instancji w postanowieniu z dnia [...]. Gdy zaś idzie o kwestię wyłączenia N.P. od załatwienia przedmiotowej sprawy, to z wniosku z dnia [...] nie wynikało jednoznacznie, której sprawy bądź spraw prowadzonych przez pełnomocnika on dotyczył i pomimo wezwania, nie sprecyzował stanowiska. Stąd też brak było podstaw do jego uwzględnienia. Jednocześnie organ odwoławczy ustalił, że N.P. był upoważniony do działania w imieniu Starosty [...] wykonującego zadania i zakres administracji rządowej, aczkolwiek faktu tego nie wskazano w decyzji. Wreszcie, dokonując oceny prawidłowości operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego, organ uznał, że operat ten sporządzono zgodnie z obowiązującymi przepisami, przyjmując do porównań [...] transakcji zawartych od [...] do [...] na terenie powiatu [...] i części pow. [...] co do nieruchomości użytkowanych rolniczo, których ceny zaktualizowano na dzień wyceny. Nadto, rzeczoznawca przesłał poprawione i uzupełnione zestawienie tychże transakcji, które doręczono pełnomocnikowi strony, lecz nie ustosunkował się on do tego dokumentu. W tej sytuacji organ odwoławczy podzielił stanowisko prawne i ustalenia organu I instancji, orzekając o utrzymaniu decyzji w mocy. W skardze do sądu administracyjnego S.W. i W.W. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego, ponawiając w całości zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, do której ich zdaniem nie odniesiono się w motywach zaskarżonej decyzji. Nadto, w trakcie rozprawy skarżący zarzucił pominięcie w postępowaniu jego matki R.W., posiadającej służebność mieszkania oraz dożywotniego użytkowania części działki nr [...]. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn zawartych w motywach zaskarżonej decyzji, a na rozprawie pełnomocnik Wojewody podniosła dodatkowo, że wywłaszczeniem nie objęto działki nr [...], stąd też R.W. nie przysługiwał przymiot strony. W toku rozprawy sądowej dopuszczono też do udziału w postępowaniu Kółko Rolnicze w B., którego pełnomocnik popierając skargę, wniósł o doręczenie zaskarżonej decyzji, odwołania skarżących i odpowiedzi na odwołanie, domagając się odroczenia rozprawy do czasu zapoznania się z tymi dokumentami przez niego i Zarząd Kółka. Zarzucił nadto, że w operacie szacunkowym nie uwzględniono należnej rolnikowi skapitalizowanej renty gruntowej. Wniosek o odroczenie rozprawy oddalono postanowieniem z dnia [...]. Uczestnik postępowania Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. nie zajął stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Taki zakres kontroli sądowej wynika zaś jednoznacznie z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że nie każde uchybienie organu administracji prowadzi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, lecz jedynie istotne naruszenie prawa, którego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. W niniejszej sprawie niesporny jest fakt wystąpienia materialnoprawnej przesłanki wywłaszczenia prawa własności nieruchomości skarżących, składającej się z dwóch działek o łącznej powierzchni [...] ha zgodnie z prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji zbiornika przeciwpowodziowego "[...]" na rzece [...]. Wywłaszczenie nieruchomości było bowiem dopuszczalne z mocy art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powołanej przez organy obydwu instancji. Spór w pierwszym rzędzie polega zaś na wdrożeniu postępowania wywłaszczeniowego jedynie do części nieruchomości, objętych decyzją lokalizacyjną, a mianowicie dwóch działek, położonych na projektowanym wale zbiornika, podczas gdy skarżący w toku postępowania administracyjnego postulowali o objęcie jednym postępowaniem wszystkich rolników. Żądanie to nie mogło jednak odnieść skutku. Wywłaszczenie polega bowiem na odjęciu prawa rzeczowego na nieruchomości ( art. 112 ust. 2 ugn). Zatem decyzja o wywłaszczeniu musi być skierowana jedynie do podmiotu, któremu te prawa przysługują. Nadto, postępowanie wywłaszczeniowe na rzecz Skarbu Państwa może być wszczęte z urzędu, także na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny ( art. 115 ust. 1 ustawy ). Oznacza to, że inicjatywa nie przysługuje osobie, której nieruchomość została przeznaczona pod realizację celu publicznego, poza przypadkiem z art. 113 ust. 3 zd. 2 ugn, co nie dotyczy niniejszej sprawy. Spełnione też zostały przesłanki z art. 115 ust. 2 ugn, umożliwiające wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w związku z bezskutecznym wynikiem rokowań. W tym względzie ustawodawca przewidział bowiem dwumiesięczny termin do zawarcia umowy. Kolejną sporną kwestią jest wybór formy odszkodowania oraz wysokość odszkodowania pieniężnego. Skarżący domagali się bowiem w pierwszym rzędzie przyznania nieruchomości zamiennej, lecz nie zajęli stanowiska wobec propozycji organu I instancji ( vide : pismo z dnia [...], zawierające wykaz działek zamiennych ). Wyjaśnić jednak przyjdzie, że z mocy art. 131 ust. 1 ugn, w ramach odszkodowania może być przyznana nieruchomość zamienna, co oznacza, że osobie uprawnionej do odszkodowania nie przysługuje z tego tytułu roszczenie ( vide : ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz G. Bieniek, St. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Wyd. Prawnicze LexisNexis Sp. z o.o., W-wa 2005 r., str. 427). Z tych też względów zasadnie organ administracji I instancji odmówił przesłuchania wnioskowanych świadków, bowiem kwestia przyczyn, dla których nie zapewniono wcześniej odpowiednich gruntów zamiennych, zawierając długoletnie umowy dzierżawy nieruchomości z terenu B. i B., stanowiących własność Skarbu Państwa, nie miała znaczenia dla wyniku sprawy, jako że przyznanie odszkodowania w formie nieruchomości zamiennej nie jest obligatoryjne, skoro ustawodawca jednoznacznie przewidział wybór w tym względzie organowi administracji. Zdaniem sądu administracyjnego brak też podstaw do kwestionowania prawidłowości sporządzonego w [...] operatu szacunkowego. Zgodnie z art. 134 ugn, podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości, która określa się przy uwzględnieniu jej rodzaju, położenia, sposobu użytkowania, przeznaczenia, stopnia wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stanu nieruchomości oraz aktualnie kształtujących się cen w obrocie nieruchomościami. Wartość rynkową nieruchomości określa się według aktualnego sposobu użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia nie powoduje zwiększenia jej wartości, bo w takim wypadku wartość określa się wg alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Istotne jest też, że w przypadku gruntu według tych zasad szacuje się nawet wartość odtworzeniową nieruchomości ( art. 135 ust. 3 ustawy ). Oznacza to, że wartość gruntu wyznacza zawsze jego wartość rynkowa, inaczej niż w przypadku obiektów budowlanych, czy drzewostanu. W niniejszej sprawie rzeczoznawca majątkowy B.T. dla obliczenia wartości rynkowej nieruchomości przyjął [...] transakcji sprzedaży nieruchomości gruntowych użytkowanych rolniczo z terenu powiatu [...], przeprowadzonych od [...] do [...] ( vide : pismo z dnia [...], złożone w postępowaniu odwoławczym). Z treści operatu szacunkowego wynika, że w latach [...] dokonano niewiele transakcji dotyczących gruntów użytkowanych rolniczo na terenie gminy K. i R., najczęściej są to grunty kupowane od osób fizycznych przez kopalnie surowców mineralnych, mieszczące się w przedziale od [...] zł/m2 do [...] zł/m2. Jako bazę do porównania rzeczoznawca przyjął transakcje z terenu południowej części powiatu [...], zawarte pomiędzy osobami fizycznymi lub przedsiębiorstwami eksploatacji kruszyw mineralnych, przy czym w związku ze wzrostem cen, spowodowanym upływem czasu, wynoszącym średnio [...] na miesiąc, osiągnięte ceny skorygowano o ten współczynnik, obliczając średnią cenę w kwocie [...] zł/m2 (vide : str. 6 operatu ). Zdaniem składu orzekającego, skoro znane były ceny [...] transakcji z rynku lokalnego, trafnie organ odwoławczy dokonując oceny operatu szacunkowego uznał, że rzeczoznawca określił prawidłową wartość rynkową działek nr [...] i [...] wg aktualnego sposobu użytkowania, przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody korygowania ceny średniej – zgodnie z wymogami § 4 ust. 1 i 4 rozp. RM z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). W ocenie sądu, podzielić też należy stanowisko, iż dla ustalenia wartości przedmiotowych działek brak podstaw do uwzględnienia udokumentowanych złóż żwiru, jako że nie stanowią one części składowej gruntu rolnego zgodnie z zasadą z art. 143 kc. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 79/07, obecnie obowiązujące przepisy – art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, przewidują występowanie złóż kopalin stanowiących część składową nieruchomości. Może to jednak wystąpić wyłącznie w przypadku, gdy korzystanie i dysponowanie kopalinami byłoby zwykłym elementem wykorzystywania nieruchomości, zgodnym z jej społeczno – gospodarczym przeznaczeniem. Sam fakt, że istnieje możliwość wydobywania danego rodzaju kopalin metodą odkrywkową, nie stanowi zaś dostatecznej przesłanki do uznania ich za część składową dowolnej nieruchomości ( LEX nr 453377). Jednakże w niniejszej sprawie istotny jest fakt, że przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest rolniczo i zgodnie z decyzją lokalizacyjną przeznaczona została nie pod wydobycie żwiru, lecz budowę zbiornika przeciwpowodziowego i mają być na niej usytuowane wały tego zbiornika. Zgodnie z zapisem obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. ( uchwała Nr [...] z dnia [...]), parcele te znajdują się zaś w strefie ochronnej udokumentowanego złoża żwiru "[...]" ( vide: pismo Wójta Gminy z dnia [...]), Oznacza to, że właściciel nie jest uprawniony do wydobycia żwiru w ramach społeczno – gospodarczego korzystania z nieruchomości, a przy tym przyjęte do porównania transakcje gruntami wykorzystywanymi rolniczo, obejmowały także przypadki nabycia właśnie przez przedsiębiorstwa kruszyw mineralnych. Zdaniem sądu administracyjnego, na zwiększenie wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości nie wpływa także jej przeznaczenie określone w decyzji lokalizacyjnej. Nie jest to bowiem inwestycja komercyjna, której realizacja może przynieść wymierne korzyści majątkowe Skarbowi Państwa. Społeczno – gospodarcze przeznaczenie nieruchomości wynika zaś z planu zagospodarowania przestrzennego ( vide : wyrok SN z dnia 6 stycznia 205 r. sygn. akt III CK 129/04, Prok. i Pr. – wkł. 2005/7-8/52). Wskazać też przyjdzie, że grunty pod urządzeniami przeciwpowodziowymi są gruntami rolnymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). W konsekwencji, w każdym wypadku wartość rynkowa przedmiotowych działek winna być szacowana jako gruntów wykorzystywanych rolniczo, a przy tym nie są one zabudowane, co wynika z operatu szacunkowego i nie jest negowane. Brak też podstaw prawnych do uwzględnienia w odszkodowaniu pieniężnym utraconych korzyści, czy też skapitalizowanej renty pieniężnej, do czego nawiązał pełnomocnik Kółka Rolniczego w B. w toku rozprawy sądowej. Zasadą jest, że odszkodowanie ma odpowiadać wartości wywłaszczonej nieruchomości ( art. 128 ust. 1, art. 134 i art. 135 ugn.). Oznacza to, że odszkodowanie przyznawane jest jedynie za rzeczywistą szkodę, bez uwzględnienia utraconych przewidywanych korzyści. Przywołana ustawa reguluje całościowo kwestie sposobu ustalania wysokości odszkodowania. W obowiązującym stanie prawnym brak zatem podstawy do przyznania odszkodowania w formie skapitalizowanej renty rolniczej. Dokonując kontroli decyzji, sąd administracyjny zobligowany jest zaś do uwzględnienia stanu prawnego i faktycznego z daty orzekania przez organy administracji, będąc przy tym związany regulacją ustawową ( art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Nie mógł też odnieść skutku zarzut skargi w postaci niedoręczenia operatu szacunkowego i braku określenia terminu wypowiedzenia się do jego treści. Pełnomocnik skarżących został bowiem powiadomiony o sporządzeniu operatu pismem doręczonym w dniu [...] łącznie z zawiadomieniem o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...]. Tymczasem nie wziął on udziału w tejże rozprawie, a przy tym w zawiadomieniu wezwano go do zapoznania się z treścią operatu do dnia rozprawy. Stąd też brak podstaw do przyjęcia naruszenia przez organ administracji gwarancji procesowych, określonych w art. 10 § 1 kpa. Istotny jest też fakt, że pełnomocnikowi na jego wniosek doręczono kserokopię operatu szacunkowego w dniu [...], zaś do jego treści nie wniósł on żadnych merytorycznych zarzutów w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...]. Nadto, skoro skarżący w postępowaniu administracyjnym byli reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, brak było podstaw do uwzględnienia osobistego wniosku W.W. o odroczenie rozprawy z dnia [...] z uwagi na prace polne. Ważna przyczyna uniemożliwiająca udział w rozprawie, nie dotyczyła wszak pełnomocnika strony, a przy tym strony nie zostały wezwane do osobistego stawiennictwa. Stąd też z braku przesłanek obligujących do odroczenia rozprawy, określonych w art. 94 § 2 kpa, nieobecność stron i ich pełnomocnika nie stanowiła przeszkody do przeprowadzenia rozprawy ( art. 94 § 1 kpa ). Dla wyniku niniejszej sprawy nie miało też wpływu złożenie w dniu [...] wniosku o wyłączenie Starosty [...] i Członka Zarządu Powiatu N.P., który działał w niniejszej sprawie z upoważnienia Starosty. W pierwszym rzędzie podzielić należy pogląd organów obydwu instancji, iż z treści pisma nie wynikało, której z prowadzonych przez pełnomocnika spraw żądanie to dotyczyło i mimo wezwania do jego sprecyzowania, nie został on uzupełniony. Przesłanki wyłączenia organu wymienia art. 25 kpa, zaś wyłączenie pracownika następuje z przyczyn wskazanych w art. 24 kpa. Wśród wskazanych przez ustawodawcę przyczyn nie ma przypadku wyłączenia organu lub pracownika, który wydał decyzję, uchyloną w postępowaniu odwoławczym. Wniosek z dnia [...] oparty był na zarzucie działania na niekorzyść stron poprzez nieuwzględnienie ich wniosków dowodowych oraz wniosku o odroczenie rozprawy, przy czym jak wyżej wskazano, działanie to nie naruszało prawa. Tego typu kwestie same w sobie nie mogą jednak wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracownika ( art. 24 § 3 kpa ). W konsekwencji, brak podstaw do przyjęcia, iż decyzja została wydana przez organ lub pracownika, który podlegał wyłączeniu ( art. 145 § 1 pkt 3 kpa ). Nie ma też istotnego znaczenia fakt, że nie zostało wydane postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku, które nie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Samo złożenie wniosku nie stanowiło przeszkody do wydania decyzji, skoro zgodnie z art. 24 § 2 kpa, dopiero wyłączenie pracownika lub organu, uniemożliwia mu podejmowanie czynności procesowych. Przy odmiennym rozumowaniu samo złożenie wniosku w tym przedmiocie mogłoby prowadzić do paraliżu administracji. Zatem dopiero obiektywne wystąpienie przyczyn z art. 24 i 25 kpa, oznaczać winno stwierdzenie przesłanki wznowieniowej, pod którą nie podpada fakt nierozpoznania wniosku przed wydaniem decyzji organu I instancji. Sąd administracyjny nie dopatrzył się też dalszej przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w postaci pozbawienia udziału w postępowaniu R.W., co podniesiono w toku rozprawy sądowej. Jak bowiem wynika z odpisu księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...], na rzecz R.W. ustanowiono dożywotnią i nieodpłatną służebność mieszkania oraz prawo dożywotniego użytkowania części działki nr [...], która nie jest przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego. Stąd też nie przysługiwał jej przymiot strony w sprawie o wywłaszczenie działek nr [...] i [...]. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż nie mógł odnieść skutku wniosek Kółka Rolniczego w B., dopuszczonego do udziału w postępowaniu sądowym w trybie art. 33 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako organizacji społecznej, o odroczenie rozprawy sądowej z braku przesłanek z art. 109 i art. 110 tej ustawy. Zauważyć przyjdzie też, że obecny pełnomocnik Kółka Rolniczego reprezentował skarżących w postępowaniu administracyjnym i doręczono mu wówczas wydane decyzje, zaś skarżący W.W. pełni funkcję członka Zarządu Kółka Rolniczego, co potwierdza wypis z KRS, dołączony do akt sprawy ze skargi J.S. W takim stanie rzeczy nieuzasadnione jest żądanie odroczenia rozprawy celem umożliwienia Zarządowi Kółka zapoznania się ze skargą i odpowiedzią na nią, które wszak znane były skarżącemu jako stronie. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkować winno jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. su.