II SA/Gl 270/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-06-29
Skład orzekający: Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony w formie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała, że konieczność poniesienia kosztów postępowania byłaby dla niej nadmiernym obciążeniem?Ratio decidendi
Sąd uwzględnił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że strona wykazała, iż konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla niej nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla jej utrzymania. Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który nie został odrzucony, spowodował utratę mocy przez to postanowienie, a sprawa podlegała rozpoznaniu przez Sąd.Stan faktyczny
Skarżący H. L. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w związku ze złożoną skargą o wymierzenie Staroście grzywny za niewykonanie orzeczenia sądu. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją sytuację finansową. Referendarz sądowy oddalił ten wniosek. Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza, podnosząc, że sąd już wcześniej zwolnił go z kosztów w tej samej sprawie, a jego sytuacja finansowa nie uległa poprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego z kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. L. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 8 maja 2012 r. w sprawie ze skargi H. L. o wymierzenie Staroście [...] grzywny za niewykonanie orzeczenia sądu w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę postanawia: zwolnić skarżącego z kosztów sądowych.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lutego 2012 r. H. L. został wezwany do uiszczenia należnego wpisu sądowego w kwocie 200 (dwieście) złotych w związku ze złożoną przez niego skargą o wymierzenie Staroście [...] grzywny za niewykonanie orzeczenia sądu w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych składając stosowny wniosek z dnia 9 marca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy wraz z urzędowym formularzem PPF. Skarżący sporządził również wykaz miesięcznych wydatków, do którego załączył kopie dokumentów potwierdzających w części ich wysokość, a także wysokość dochodu osiąganego przez gospodarstwo domowe prowadzone przez skarżącego wspólnie z małżonką w udostępnionym nieodpłatnie lokalu mieszkalnym. Z dokumentów tych wynika, że dochód jest stały i wynosi około [...] złotych brutto miesięcznie, natomiast wydatki przeznaczone na utrzymanie lokalu mieszkalnego kształtują się na poziomie około [...] złotych miesięcznie, w tym: energia elektryczna [...] złotych, usługi telekomunikacyjne [...] złotych, woda [...] złotych, wywóz śmieci [...] złotych, opał [...] złotych. Dodatkowo skarżący wskazał, że ponosi inne wydatki: na zakup lekarstw [...] złotych, na remonty i utrzymanie czystości lokalu mieszkalnego [...] złotych, na dojazdy do poradni, pomoc osób trzecich i zakup żywności [...] złotych. Ponadto z formularza wynika, że H. L. jest właścicielem działki niezabudowanej o powierzchni 1000 m2. Ani wnioskodawca ani jego małżonka nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych, jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby trzy tysiące euro.
Postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji wykluczającej możliwość poniesienia kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny.
W piśmie z dnia 4 czerwca 2012 r. H. L. zaskarżył powyższe postanowienie w całości. W uzasadnieniu podniósł, że sąd zwolnił skarżącego "w tej samej sprawie" z kosztów sądowych, zatem niezrozumiałe jest obecnie oddalenie wniosku w sytuacji, gdy dochód skarżącego kształtuje się na takim samym poziomie, natomiast wydatki wzrosły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz.270 - zwana dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu 5 czerwca 2012 r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 maja 2012 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc.
Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku H. L. wskazać należy, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o co wnosi skarżący, może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna więc uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
Mając na względzie wspomniane wyżej kryteria uznano, że wniosek H. L. zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wraz z małżonką uzyskują co prawda dochód w stałej wysokości brutto około [...] złotych, jednak jest on przeznaczany na zaspokajanie potrzeb bytowych. Zawarte w piśmie z dnia 9 marca 2012 r., potwierdzone następnie dokumentami, zestawienie stałych, miesięcznych wydatków nie budzi - biorąc pod uwagę wiek skarżącego - wątpliwości pod względem ich wysokości oraz zasadności. W oparciu o te dane Sąd stwierdził, że wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla niego nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla jego utrzymania. W tej sytuacji uznać należy, że zachodzą podstawy do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.
Na marginesie wskazać należy, że podniesiony przez skarżącego w sprzeciwie argument, że w "tej samej sprawie" sąd zwolnił go z kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem w jedynym postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się przed tutejszym Sądem z udziałem skarżącego pod sygn. akt
II SA/Gl 98/09 wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy został oddalony postanowieniem Referendarza sadowego z dnia 9 czerwca 2009 r.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło