II SA/Gl 272/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. – R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 272/15 oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 272/15 w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, skarżąca ponownie złożyła na druku urzędowego formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na "nienajlepszą sytuację finansową jej rodziny". W szczególności zwróciła uwagę na koszty utrzymania mieszkania, w którym obecnie zamieszkuje oraz mieszkania odziedziczonego po zmarłej babci, zajmowanego bezpodstawnie przez osobę trzecią, a także fakt spłaty pożyczek zaciągniętych na zakup dóbr konsumpcyjnych (aparatu, telewizora oraz samochodu osobowego). Z treści formularza wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i małoletnią córką, zamieszkując w domu teściów. W skład jej majątku wchodzi mieszkanie otrzymane ze spadku o pow. 46,5 m2. Zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Podała jedynie, że ma zaciągnięty kredyt na samochód | w wysokości 29.700 zł. Źródłem utrzymania się strony są dochody z tytułu umów o pracę – skarżącej i jej małżonka uzyskiwane w łącznej wysokości 3360 zł netto miesięcznie. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2015 r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu ponownie powołała się na nienajlepszą sytuację finansową rodziny, głównie ze względu na koszty utrzymywania dwóch mieszkań, tj. lokalu w domu teściów, w którym mieszka skarżąca wraz z rodziną i ponosi z tego tytułu wszelkie koszty eksploatacji oraz odziedziczonego mieszkania w bloku o pow. 46,5m2, które zajmowane jest bezprawnie przez osobę trzecią, a która nie uiszcza żadnych opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem Sądu z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 272/15 oddalającym przedmiotowy wniosek. Postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może jednak uchylić i zmienić takiego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Gdy chodzi o zmianę okoliczności faktycznych to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Zdaniem Sądu zmiana taka nie została przez skarżącą wykazana. Dokonując oceny okoliczności podnoszonych przez skarżącą w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdzić trzeba, że sytuacja majątkowa skarżącej nie zmieniła się w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 272/15. Niewątpliwie skarżąca i jej małżonek posiadają stabilną sytuację finansową, otrzymują miesięczny dochód z tytułu umów o pracę w łącznej wysokości 3360 zł netto miesięcznie. Stałe miesięczne wydatki przeznaczane na usługi telekomunikacyjne, energię elektryczną, czynsz za lokal mieszkalny oscylują wokół kwoty 670 zł. A zatem trudno jest uznać skarżącą za osobę rzeczywiście ubogą, która nie byłyby w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Zdaniem Sądu o trudnej sytuacji materialnej skarżącej, a w konsekwencji o tym, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych nie może przesądzać okoliczność, że wraz z małżonkiem spłaca zaciągnięte kredyty, w szczególności, że zostały one zaciągnięte na zakup dóbr materialnych takich jak nowy samochód, odbiornik TV, czy aparat fotograficzny. Jak wskazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (zob. postanowienie NSA sygn. akt I OZ 150/06 - I OZ 151/06). Ponownie zwrócić należy uwagę, że wśród składników stanu majątkowego strony, jest mieszkanie w bloku o pow. 46,5m2, które jak podaje skarżąca zajmowane jest bezprawnie przez syna nieżyjącej babci. W dotychczasowym orzecznictwie sądów wyrażane jest natomiast stanowisko, że posiadanie nieruchomości w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt I OZ 835/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Posiadanie nieruchomości tworzy możliwość generowania przychodów jako źródło pożytków w wyniku wynajmu lub dzierżawy tej nieruchomości innemu podmiotowi bądź też nawet sprzedaży nieruchomości. Przy czym dla możliwości zarobkowych, jakie wiążą się z posiadaniem majątku nieruchomego, bez znaczenia pozostaje podnoszony przez stronę argument bezprawnego zajmowania lokalu przez osobę trzecią, w sytuacji gdy można podjąć stosowne kroki sądowe w celu eksmisji tej osoby. Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że skarżąca postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] r., sygn. akt [...] w całości nabyła spadek po G. W., która z tytułu umowy sprzedaży nieruchomości ozn. nr [...] o pow. 1708 m2 otrzymała kwotę 176 880 zł. W konsekwencji uznać należało, że skarżąca nie wykazała, aby nastąpiła istotna zmiana jej sytuacji osobistej i majątkowej, która powodowałaby brak możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych. Treść ponownie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie odbiega od treści pierwszego wniosku. Mając na względzie powyższe Sąd działając na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.