II SA/Gl 284/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-05-21

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, które wygasło z mocy prawa na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach, czy też postępowanie w sprawie usunięcia odpadów może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy zmieniającej następuje z mocy prawa, co oznacza, że nie ma obowiązku wydawania odrębnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie. W związku z tym, postępowanie w sprawie nakazu usunięcia odpadów, wszczęte na podstawie art. 26 ustawy o odpadach, stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Obowiązek usunięcia odpadów wynika wówczas bezpośrednio z art. 47 ust. 8 w zw. z ust. 5 ustawy o odpadach i jest egzekwowany w trybie egzekucji administracyjnej.
Stan faktyczny
Spółka J. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu usunięcia odpadów. Postępowanie zostało umorzone z powodu bezprzedmiotowości, ponieważ zezwolenie na przetwarzanie odpadów spółki wygasło z mocy prawa w dniu 5 marca 2020 r. na skutek niezłożenia wniosku o zmianę decyzji w wymaganym terminie. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących stwierdzania wygaśnięcia decyzji oraz braku należytego uzasadnienia decyzji przez organy obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. sp. z o.o. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 grudnia 2024 r. nr SKO.OS/41.9/32/2024/1013/BL w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie usunięcia odpadów oddala skargę. Prezydent Miasta J. decyzją z dnia 30 listopada 2023 r., znak [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm. – dalej k.p.a.), art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm. – dalej u.o.), umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w dniu 6 kwietnia 2023 r. w sprawie nakazu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z działki nr [...] położonej przy ul. [...] w J., będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym spółki J. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: strona, skarżąca), w trybie art. 26 ust. 2 u.o., ze względu na bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu podano m. in., że w dniu 5 września 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1592 z późn. zm. – dalej: ustawa zmieniająca). Nowelizacja ustawy o odpadach wprowadziła m. in. obowiązek zmiany posiadanych decyzji obejmujących zbieranie i przetwarzanie odpadów. Nieprzedłożenie takich wniosków w terminie do dnia 5 marca 2020 r. skutkowało ich wygaśnięciem. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2020 r. wystąpiono o zmianę decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 28 grudnia 2015 r. (ze zm.), dotyczącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów wraz z zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów w instalacji do sortowania odpadów oraz w instalacji do produkcji paliwa alternatywnego, zlokalizowanych na terenie Zakładu [...] w J. przy ul. [...], w części dotyczącej zezwolenia na zbieranie odpadów. W związku z powyższym przedmiotowe zezwolenie na przetwarzanie odpadów w instalacji do sortowania odpadów oraz w instalacji do produkcji paliwa alternatywnego zlokalizowane na terenie jw., udzielone decyzją Prezydenta Miasta, wygasło. Artykuł 14 ust. 4 ustawy zmieniającej stanowi o wygaśnięciu zezwolenia na przetwarzanie odpadów z mocy prawa, organ zatem nie wydał decyzji wygaszającej. Skutkiem powyższych regulacji miało być uzupełnienie obowiązujących zezwoleń o dane dotyczące magazynowania odpadów oraz o dane dotyczące zabezpieczenia roszczeń wykonania zastępczego, m. in. dotyczących usunięcia odpadów i ich zagospodarowania we wskazanym przez ustawodawcę terminie. Uzupełnienie zezwolenia powodowało jego automatyczne podtrzymanie, natomiast bierność zainteresowanego podmiotu – wygaśnięcie takiego zezwolenia. Z brzmienia ww. przepisów jasno zatem wynika, iż obowiązkiem przedsiębiorców gospodarujących odpadami było uzupełnienie posiadanych zezwoleń pod rygorem ich utraty (wygaśnięcia). W tej sytuacji żadna norma prawna nie daje podstaw do dodatkowego rozstrzygania w tym zakresie decyzją administracyjną. W związku z powyższym przedmiotowe zezwolenie na przetwarzanie odpadów wygasło w dniu 5 marca 2020 r. W konsekwencji posiadacz odpadów powinien podjąć działania zmierzające do ich usunięcia. Obowiązek ten można wysnuć z art. 26 ust. 1, jak i art. 47 ust. 8 w zw. z ust. 5 u.o. Art. 26 u.o. może odnosić się jednak do każdego przypadku, a art. 47 u.o. – wprost odnosi się do sytuacji stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W związku z powyższym, zgodnie z art. 47 ust. 8 w zw. z ust. 5 u.o. posiadacz odpadów - spółka jw., jest zobowiązana do usunięcia nagromadzonych odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku na własny koszt. Jest to obowiązek wynikający z mocy prawa i w tym zakresie nie jest konieczne prowadzenie postępowania administracyjnego i w konsekwencji - wydawanie decyzji zobowiązującej do usunięcia odpadów w określonym terminie, jak w przypadku decyzji o cofnięciu zezwolenia, czy decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W odwołaniu strona nie zgodziła się z ww. decyzją. Zarzucono m. in. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania w postaci: a) art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec przyjęcia przez organ, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia 28 grudnia 2015 r. (ze zm.), dotycząca pozwolenia na wytwarzanie odpadów wraz z zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów wygasła, podczas gdy obowiązek wydania przez organ decyzji w przedmiocie wygaśnięcia ww. decyzji wynika wyraźnie i bezpośrednio z art. 162 § 1 pkt 1 oraz § 3 k.p.a., który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, nie tylko wówczas, gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; b) art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a., poprzez ich błędne niezastosowanie i uznanie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe (...); c) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego błędne niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego rozstrzygnięcia w formie postanowienia o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania, mimo zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki obligatoryjnego zawieszenia przez organ postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; d) art. 7, 8, 10 § 1 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i in. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) decyzją z dnia 6 grudnia 2024 r., znak SKO.OS/41.9/32/2024/1013/BL, działając na podstawie m. in. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym. Potwierdzono argumentację organu I instancji. Strona zobowiązana jest do usunięcia odpadów z terenu nieruchomości na zasadzie art. 47 ust. 8 w związku z ust. 5 u.o. Stąd postępowanie w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów w trybie art. 26 i następnych u.o. stało się bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą decyzję złożyła przez pełnomocnika strona, zaskarżając ją w całości. Zarzucono m. in. naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania w postaci: a) art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec przyjęcia przez organy, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia 28 grudnia 2015 r. (ze zm.), dotycząca pozwolenia na wytwarzanie odpadów wraz z zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów w instalacji do sortowania odpadów oraz w instalacji do produkcji paliwa alternatywnego, zlokalizowanych na terenie Zakładu jw. wygasła, podczas gdy obowiązek wydania przez organ decyzji w przedmiocie wygaśnięcia decyzji wynika wyraźnie i bezpośrednio z art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a., który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa nie tylko wówczas, gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; b) art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a., poprzez ich błędne niezastosowanie oraz uznanie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec przyjęcia przez organy, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia 28 grudnia 2015 r. jw. wygasła, podczas gdy obowiązek wydania przez organ decyzji w przedmiocie wygaśnięcia ww. decyzji wynika wyraźnie i bezpośrednio z treści art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a., który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, nie tylko wówczas, gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; c) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez sporządzenie przez organ odwoławczy uzasadnienia pozornego, tj. w sposób skrajnie lakoniczny, niezgodny z obowiązkami nałożonymi na organy w zakresie sporządzenia uzasadnienia oraz zasady przekonywania, polegający na: - zupełnym braku wskazania faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; - braku realizacji obowiązku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu, przyjmowaniu założeń niepopartych ani dowodami ani uzasadnieniem logicznym, poprzez m. in. niepoparte dowodami i jakąkolwiek merytoryczną argumentacją oceny ograniczające się do skrajnie lapidarnych stwierdzeń, że: "Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego w jego całokształcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stanowisko organu pierwszej instancji podziela" - co w konsekwencji uniemożliwia realną kontrolę merytoryczną decyzji; d) art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji czego doszło do naruszenia obowiązku ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy przez organy obu instancji, polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i na dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz do sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez jednoznacznego wyjaśnienia jakimi motywami SKO kierowało się przy przyjęciu, że "zaskarżona decyzja powinna zostać utrzymana w mocy"; e) art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez: - zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym w sposób mający na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, ukierunkowanie zaś postępowania przeciwko słusznemu interesowi strony oraz na utrzymanie za wszelką cenę zewnętrznego wrażenia poprawności i prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 30 listopada 2023 r.; zupełne pominięcie okoliczności wskazanych przez skarżącą w odwołaniu, w tym również wskazanych przez stronę jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co doprowadziło do braku odniesienia się do całokształtu sprawy i do uznawania okoliczności za udowodnione w oparciu o bliżej nieokreślony materiał sprawy, dogodny dla z góry przyjętej tezy o niezasadności odwołania; - sporządzenie jedynie pozornego uzasadnienia, mającego zakwestionować odwołanie skarżącej, nie zaś uzewnętrznić prawidłowy proces decyzyjny i realnie wykazać słuszność podjętego rozstrzygnięcia; f) art. 64 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie wezwania skarżącej przez organ I instancji do uzupełnienia wniosku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, mimo faktu, że tzw. wniosek dostosowawczy złożony przez syndyka w dniu 28 lutego 2020 r. skrajnie odbiegał w swojej treści od przedmiotu decyzji Prezydenta Miasta J. nr z dnia 28 grudnia 2015 r. (ze zm.), dotyczącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów wraz z zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów jw., zaś Skarżąca nie otrzymała do dnia wystosowania niniejszej skargi jakichkolwiek informacji, czy złożony w terminie do 5 marca 2020 r. wniosek spełnia lub nie wszystkie określone prawem wymagania; g) art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 340 ze zm.) w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez zaniechanie poinformowania skarżącej przez organ I instancji o ewentualnym uchybieniu terminu oraz zaniechanie poinformowania Skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na gruncie ewentualnych braków formalnych wniosku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, do uzupełnienia których organ I instancji skarżącej nigdy nie wezwał, mimo faktu, że tzw. wniosek dostosowawczy złożony przez syndyka w dniu 28 lutego 2020 r. skrajnie odbiegał w swojej treści od przedmiotu decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 28 grudnia 2015 r. ze zm., zaś Skarżąca nie otrzymała do dnia wystosowania skargi jakichkolwiek informacji, czy złożony w terminie do 5 marca 2020 r. wniosek spełnia lub nie wszystkie określone w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw wymagania; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: a) art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, poprzez jego nieprawidłową wykładnię, na podstawie której organ I instancji oraz organ odwoławczy uznał, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, wobec przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia 28 grudnia 2015 r. (ze zm.) wygasła, podczas gdy obowiązek wydania przez organ decyzji w przedmiocie wygaśnięcia ww. decyzji wynika wyraźnie i bezpośrednio z art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a., który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, nie tylko wówczas, gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; b) art. 14 ust. 1-4 ustawy zmieniającej, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie wykładni na niekorzyść skarżącej - wobec wątpliwości co do treści normy prawnej art. 14 ust. 1-4 u.o.z. i mimo wyrażonej w art. 7a § 1 i 2 k.p.a. zasady, że wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony - prowadzącej do uznania, że decyzja o zezwoleniu na zbieranie odpadów wygasła; c) art. 47 ust. 8 w zw. z ust. 5 u.o., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe (...), podczas gdy obowiązek wydania przez organ decyzji w przedmiocie wygaśnięcia ww. decyzji wynika wyraźnie i bezpośrednio z art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a., który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, nie tylko wówczas, gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 – dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte w trybie art. 26 u.o. Zgodnie z tym przepisem posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Organ przywołał treść art. 14 ust. 4 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym, "Jeżeli posiadacz odpadów nie złoży wniosku spełniającego wymagania, o których mowa w ust. 1 i 2, w terminie, o którym mowa w ust. 1, zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów, w zakresie określenia wymagań dotyczących zbierania lub przetwarzania odpadów, wygasa." Niewątpliwie skutek ten następuje z mocy prawa. Z kolei "W przypadku stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przepisy ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio" (art. 47 ust. 8 u.o.). Przez to posiadacz odpadów, którego zezwolenie wygasło, jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt (art. 47 ust. 5 w zw. z art. 47 ust. 8 u.o.). Obowiązek ten powstaje z mocy samego prawa i jest egzekwowany – po przeprowadzeniu wymaganych czynności formalnych – w trybie egzekucji administracyjnej. W świetle bowiem art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2025 r. poz. 132) egzekucji administracyjnej podlegają m. in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Strona powołuje się na treść art. 162 § 1 k.p.a. W świetle tej regulacji "Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku." Organ administracji publicznej w świetle punktu 1 ww. przepisu jest zatem zobowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki: 1) decyzja stała się bezprzedmiotowa, 2) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Z wykładni art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika zatem, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną, choć niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. Jednocześnie przesłanką wygaśnięcia decyzji przewidzianą w przepisach szczególnych może nie być jej "bezprzedmiotowość", lecz powstanie określonych w tych przepisach okoliczności faktycznych (np. brak rozpoczęcia budowy w określonym terminie, powodujący wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę; zob. np. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 162, teza 2). Dotyczy to także – zdaniem Sądu – sytuacji opisanej w art. 14 ust. 4 ww. ustawy zmieniającej, kiedy posiadacz odpadów nie złożył wniosku spełniającego wymagania, o których mowa w ust. 1 i 2, w terminie, o którym mowa w ust. 1. Skutkiem powstającym z mocy prawa było to, że zezwolenia i pozwolenia tam wskazane, z woli ustawodawcy wygasały. Zdaniem Sądu brak jest obowiązku po stronie organu, by stwierdzać tą okoliczność w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Także w wyroku NSA z 10 października 2017 r., sygn. II OSK 315/16, zauważono, że "W regulacji materialnego prawa administracyjnego uprawnienie, jak i obowiązki nie są kształtowane wyłącznie w formie decyzji, ale także następuje to z mocy prawa. Z mocy prawa może też nastąpić pozbawienie uprawnień lub nałożenie obowiązków. Jeżeli przepis prawa nie wymaga autorytatywnej konkretyzacji, wywołując skutki prawne z mocy prawa, nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie i wydania decyzji administracyjnej." Zatem brak jest przesłanek do stosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. W świetle art. 105 § 1 k.p.a. "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części." Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Organ uznał, że w okolicznościach faktycznych brak było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 26 u.o. Postępowanie było bezprzedmiotowe, gdyż sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, o której mowa w tym przepisie (ust. 2). Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania ma charakter formalny i oznacza, że organ nie rozpoznaje sprawy merytorycznie. Sąd nie może w niniejszym postępowaniu, dotyczącym konkretnej decyzji, rozpatrywać wszelkich wątpliwości i sporów, które dostrzega strona skarżąca, w tym tego, czy decyzja Prezydenta Miasta z dnia 28 grudnia 2015 r. (ze zm.) wygasła, czy nie i w jakiej części. Wykracza to poza zakres niniejszej sprawy. Jeśli organ ustalił, że skarżąca powinna usunąć odpady w trybie określonym w art. 47 ust. 5 w zw. z art. 47 ust. 8 u.o., to Spółka będzie mogła wszelką argumentację zawartą w skardze podnosić w toku postępowania, jeśli np. zostanie wezwana do spełnienia obowiązku usunięcia konkretnych odpadów (istotny będzie stan rzeczy istniejący w toku prowadzonych w przyszłości procedur), albo w toku postępowania egzekucyjnego. Sąd, rozpatrując kwestię formalną – umorzenia postępowania wszczętego w zupełnie innym trybie – nie może przesądzać kwestii merytorycznych, dotyczących przyszłego stanu faktycznego. Sąd dodatkowo nie może czynić ustaleń za organy. Ocenia jedynie prawidłowość przeprowadzonego dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. "Sprawowanie kontroli" w rozumieniu art. 1 p.u.s.a. oznacza bowiem pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw, przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie zastępuje go w czynnościach (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 12, s. 23). Sąd bierze przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania rozstrzygnięcia, a jego możliwości dowodowe są bardzo ograniczone (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organ uwzględnił niezbędną dokumentację. Oparł się na zgromadzonych dowodach i ocenił je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Fakty relewantne prawnie zostały ustalone na podstawie zgromadzonych dowodów. Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie i merytorycznie uzasadnionej. Motywy wynikają jasno z uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo. Skarga jest bardzo obszerna i merytoryczna, co świadczy o tym, że jej autorka dobrze zrozumiała motywy skarżonych decyzji. Nie można bowiem polemizować tak dogłębnie z treściami, których zabrakło albo były nieczytelne lub niezrozumiałe. Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 7a, 8, 11, 64 § 2, 77 § 1, 80, 105 § 1, 107 § 1 i 3, 138 § 1 pkt 1, 140, 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a., art. 26 ust. 1 i 2, art. 47 ust. 5 w zw. z art. 47 ust. 8 u.o., art. 14 ust. 1-4 ustawy zmieniającej, art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło