II SA/Gl 286/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-09-02
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka kolejowa wykazała samoistne posiadanie nieruchomości przez co najmniej 30 lat do dnia 31 maja 2003 r., co wyłączałoby prawo właściciela do odszkodowania za przejęcie gruntu z mocy prawa przez Skarb Państwa?Ratio decidendi
Spółka kolejowa nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że posiadała samoistnie nieruchomość przez wymagany 30-letni okres do dnia 31 maja 2003 r. Przedłożona dokumentacja, w tym ewidencja środków trwałych, nie stanowiła wystarczającego dowodu, zwłaszcza w kontekście wątpliwości co do dat budowy infrastruktury i faktu uiszczania przez właściciela podatku od nieruchomości za tę działkę do 2005 r. Brak wykazania samoistnego posiadania przez wymagany okres oznacza, że prawo do odszkodowania dla właściciela nie jest wyłączone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod linię kolejową, która z mocy prawa przeszła na własność Skarbu Państwa. Właściciele nabyli nieruchomość w 2005 r. i wystąpili o odszkodowanie. Spółka kolejowa kwestionowała prawo do odszkodowania, twierdząc, że posiadała nieruchomość samoistnie przez ponad 30 lat, co wyłączałoby roszczenie. Organy administracji ustaliły odszkodowanie, uznając, że spółka nie wykazała samoistnego posiadania. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod linię kolejową oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...], na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" (Dz.U Nr 84, poz. 948 ze zm.), art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 86, poz. 789 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej, położnego w W., obręb R., obejmującego działkę nr [...] o powierzchni 210m², oznaczoną na k.m1, pozostającą w dniu [...] r. we władaniu "A" S.A. Decyzją tą stwierdzono również nabycie z mocy prawa z dnia [...] r. przez "A" S.A. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu oraz prawa własności urządzeń infrastruktury kolejowej na nim posadowionych.
Na dzień wydania wymienionej decyzji współwłaścicielami powyższej nieruchomości byli M. i M. B. (nabyli ją na mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] r. ), którzy wnioskiem z dnia 31 marca 2006r. (data wpływu - 3 kwietnia 2006 r.) wystąpili do Starosty Powiatu [...] o przyznanie i wypłatę odszkodowania.
Wobec pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz pytania prawnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego, Wojewoda [...] w piśmie z dnia 10 kwietnia 20009 r. skierowanym do Starostów i Prezydentów Miast poinformował o konieczności wstrzymania się od załatwiania sprawa do czasu wydania rozstrzygnięć.
Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2013 r. pełnomocnik M. B. wniósł o podjęcie działań w sprawie, wobec bezczynności organu, wskazując na fakt umorzenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Następnie wobec złożonego w dniu 14 lutego 2013 r. przez pełnomocnika M. B. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starotę Powiatowego w W., Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. uznając je za uzasadnione, wyznaczył Staroście [...] trzymiesięczny termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, żądając jednocześnie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie.
Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" (Dz.U Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz art. 132 ust. 1 a i art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) ustalił odszkodowanie na rzecz M. B. w wysokości 4.850,00 zł z tytułu nabycia z mocy prawa z dnem [...] r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej, położnego w W. i obejmującego działkę nr [...] o powierzchni 0.0210ha k.m.1 obręb R., pozostającą w dniu [...] r. we władaniu "A" S.A. oraz nabycia z tym dniem przez "A" S.A. prawa wieczystego użytkowania opisanego powyżej gruntu oraz prawa własności linii kolejowej nr [...] relacji R. – C., znajdującej się na tym gruncie. W uzasadnieniu potwierdził złożenie wniosku o wypłatę odszkodowania w ustawowym terminie tj. w dniu 3 kwietnia 2006 r. Wskazał, że wobec treści art. 37a ust. 1 i ust. 7 tej ustawy, w myśl którego odszkodowanie nie przysługuje w przypadku, gdy grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu "A" S.A były do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym "A" S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwalnie przez okres co najmniej 30 lat, przeprowadzono postępowanie wyjaśniające.
Pełnomocnik wnioskodawczyni, przedstawił decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości, z której wynika, że do roku 2005 r. opłacała ona podatek także za działkę nr [...] i dopiero decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. orzeczono o zwrocie nienależenie zapłaconego podatku od tej nieruchomości za lata 2000 - 2004. Poddał tym samym w wątpliwość twierdzenia "A" S.A o nieprzerwalnym samoistnym posiadaniu nieruchomości przez okres 30 lat.
Z kolei "A" S.A pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. dostarczyła wypis z ewidencji środków trwałych położonych na działce nr [...] według stanu na 1990 r., uzupełniony wykazem przesłanym w dniu 13 lutego 2014 r. Organ stwierdził, że przedstawionych danych nie potwierdzają żadne dokumenty, np. pozwolenie na budowę, protokół odbioru itp. Wydaje się mało prawdopodobne, aby umieszczenie środka trwałego w wykazie ewidencyjnym odbyło się bez powołania się na konkretny dokument, a nadto wątpliwości budzi zestawienie dat budowy urządzeń, z których wynika m.in., że oświetlenie wybudowano wcześniej niż peron.
Organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do ustalenia odszkodowania, co nastąpiło na podstawie przygotowanej przez rzeczoznawcę majątkowego A. M. opinii - operatu szacunkowego z dnia [...] r. Ustalono w nim przeznaczenie nieruchomości i przeanalizowano rynek lokalny pod kątem transakcji o przeznaczeniu "Komunikacja kolejowa - KK" , a wobec jej znikomości, rozszerzono analizę na transakcje dotyczące nieruchomości przejętych pod inwestycje drogowe, badając okres od marca 2012 r. do marca 2014 r.
Organ uznał przedłożony operat szacunkowy za sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, zawierający uzasadnienie dokonanego wyboru podejścia i metody wyceny oraz zestawienia stosownych cen transakcyjnych, a w szczególności ocenił ten operat jako sporządzony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Strony nie wniosły zastrzeżeń do przedłożonego w sprawie operatu szacunkowego.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 37a ust. 8 ustawy z dnia 8 września 20002 r., zgodnie z którym odszkodowanie wypłaca "A".
Odwołania od powyższego rozstrzygnięcia wniosły zarówno "A" S.A., jak i wnioskodawczyni – M. B.
W odwołaniu "A" SA przyznano, że na podstawie decyzji Wojewody [...] "A" S.A Oddział Zagospodarowania Nieruchomościami w K. nabyła prawo wieczystego użytkowania gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej, położonego w W. obręb R., obejmującego działkę nr [...]. Potwierdzono, że na przedmiotowej działce czynna jest linia kolejowa nr [...] R. – C., która wybudowana została w 1882 r. oraz jest środkiem trwałym – "A" S.A. Zakład Linii Kolejowych w T. Dodano przy tym, że Spółka nie uznaje roszczenia w zakresie wypłaty odszkodowania za wymienioną nieruchomość i kwestionuje wartość wyceny odszkodowania na kwotę 4.850,00 zł z przyczyny niezasadności roszczenia. W jej ocenie zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, gdyż w myśl art. 37a ust. 1 i ust. 7 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" "roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje w przypadku, gdy grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu "A" S.A były do dnia 31 maja 2003 r. w samoistnym posiadaniu "A" S.A lub jej poprzedników prawnych, nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat". NIe zasługują bowiem na uwagę podnoszone przez organ wątpliwości, że "A" S.A. nie posiadało nieprzerwanie przez 30 lat przedmiotowej nieruchomości. Z przedłożonych dokumentów wynika fakt budowy peronu w 1972 r., a takie inwestycje w Polsce wykonywało wyłącznie "A" S.A. Tylko z uwagi na wiele transformacji i restrukturyzacji, które przechodziło "A" S.A "wiele istotnych dokumentów uległo zniszczeniu i zagubieniu, a te które pozostały mogą wprowadzać w błąd, tak jak w tym przypadku trudno określić czy pierwsze było oświetlenie czy peron". Jeśli jednak linia kolejowa wybudowana została w 1882 r. i nadal jest czynna, to oznacza to w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że "A", pomimo braku dokumentów, przez cały ten czas była samoistnym posiadaczem. Stąd też odwołanie jest konieczne i uzasadnione.
Odwołanie, reprezentowanej przez pełnomocnika M. B. zarzuca decyzji organu pierwszej instancji naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez bezkrytyczne przyjęcie wyceny zawartej w operacie szacunkowym i nieuwzględnienie, że skarżąca winna dostać odszkodowanie stosowne do wartości zajętej działki budowlanej, a nie obliczone dla innych terenów przeznaczonych pod linie kolejowe. Dlatego też wniosła o zmianę tej decyzji i przyznanie jej odszkodowania w kwocie 21.000 zł, względnie powołanie uzupełniającej opinii biegłego w celu określenia, jaka jest wartość 210m² gruntu zajętego przez "A" S.A pod linię kolejową, przeznaczonego na cele budowlane. Podniosła, że ceny działek budowlanych, bo część takiej właśnie działki została właśnie zajęta, wynosi ok. 100 zł/m². W tych okolicznościach kwota 21.000 zł jest w pełni uzasadniona.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołał przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A", a szczególnie jej art. 37a oraz przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 128 i kolejne), a następnie stwierdził, że po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki do ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz właścicieli wymienionego w decyzji pierwszoinstancyjnej gruntu (dziełka nr [...] o powierzchni 0,0210m², położonego w W., obręb R.).
Dalej Wojewoda podkreślił, że kwestią sporną w niniejszym postępowaniu jest okoliczność czy wymieniony powyżej grunt znajdował się do 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym "A" S..A. lub jej poprzedników prawnych co najmniej 30 lat. a zatem czy w sprawie spełniona została przesłanka negatywna określona w art. 37a ust. 7 cytowanej ustawy. W toku postępowania "A" S.A wzywana do przedłożenia stosownych dokumentów wyjaśniła, że na przedmiotowej działce znajdują się tory główne zasadnicze linii kolejowej nr [...] relacji R. – C., które wybudowane zostały w 1882 r. Przedłożono także oświadczenie osób uprawnionych do reprezentowania Spółki, złożone pod rygorem odpowiedzialności, że działka nr [...] zajęta jest pod linię kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 o transporcie kolejowym, oraz oświadczenie, że grunt zajęty w latach 60-tych XX wieku na cele kolejowe podczas budowy drugiego toru linii kolejowej nr [...]. Przedłożono także wykaz środków trwałych na działce nr [...], zgodnie z którym znajduje się na niej linia kolejowa wybudowana w 1882 r., urządzenia nastawcze wzniesione w 1976 r., sieć trakcyjna - 1977 r. , linia kablowa oświetleniowa z 1970 r. oraz peron - z 1972 r.. Przeprowadzone oględziny terenu nie potwierdziły jednak istnienia wszystkich wskazanych środków trwałych, a jedynie słupa trakcyjnego, jednego słupa oświetleniowego i peronu. Nie przedłożono jednak żadnych dokumentów potwierdzających budowę tego toru i pozostałych urządzeń.
Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda stwierdził, ze "A" S.A w toku postępowania, nie przedłożyła żądnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, bo takim dowodem nie może być tylko ewidencja środków trwałych, bez konkretnych dowodów potwierdzających.
Organ odwoławczy uznał, że ustalając należne odszkodowanie organ pierwszej instancji zasadnie oparł się na przygotowanym przez rzeczoznawcę majątkowego operacie szacunkowym. W operacie tym biegła prawidłowo ustaliła wartość rynkową nieruchomości, stosując wymagane wskaźniki korygujące przy uwzględnieniu przeznaczenia nieruchomości. Wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, biegła ustaliła przeznaczenie tej nieruchomości według obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym grunt ten położony jest na obszarze zieleni, i oznaczony jako teren obiektów i urządzeń obsługi komunikacyjnej miasta. Odpowiednio też przy wycenie zastosowano przepis § 36 ust. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
W ocenie Wojewody biegła przygotowała operat z należytą starannością, stosując się do wszystkich wymogów wskazanych w przepisach, zanalizowała rynek [...] i [...] - dokonując porównania 13 transakcji podobnymi nieruchomościami z okresu od marca 2012 r. do marca 2014 r. Wartość nieruchomości, po zastosowaniu współczynników korygujących ustalono na poziomie 23,06 zł za 1m², czyli w przypadku powierzchni 210 m² na kwotę 4.850 zł.
W ocenie organu odwoławczego nie są zasadne zarzuty dotyczące nieprawidłowości dokonanej wyceny. Nie jest bowiem możliwe określenie wartości przedmiotowej nieruchomości na podstawie transakcji nieruchomościami budowlanymi, gdyż w dniu jej przejęcia - zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego położna była na terenach obiektów i urządzeń komunikacji miasta.
W stosunku do zastrzeżeń złożonych przez "A" S.A., Wojewoda powtórzył, że przedłożona dokumentacja nie potwierdza co najmniej 30-letniego samoistnego posiadania tej nieruchomości przez "A".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (nazwanej "odwołaniem") "A" S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. podtrzymało swoje stanowisko prezentowane już w postępowaniu administracyjnym. "A" S.A. powtórzyło, że nie uznaje roszczenia wnioskodawcy w zakresie wypłaty odszkodowania oraz kwestionuje wartość wyceny nieruchomości na kwotę 4.850 zł, z przyczyny niezasadności roszczenia.
Powołując się na treść art. 37a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" podkreśliło, że roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje w przypadku, gdy grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu "A" S.A. były do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym "A" lub jej poprzedników prawnych nieprzerwalnie przez okres co najmniej 30 lat. W ocenie skarżącej przedstawione zostały dokumenty potwierdzające fakt posiadania tej nieruchomości przez ten okres, o czym świadczy fakt budowy peronu w 1972 r., a inwestycje takie prowadziło tylko "A". Zdaniem skarżącej, jeśli linia kolejowa wybudowana została w 1882 r., nadal jest czynna, to oznacza to w sposób jednoznaczny, że "A" pomimo braku dokumentacji, przez cały ten czas jest posiadaczem samoistnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę, zważył, co następuje:
Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracyjne nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania. Taki zakres kontroli wynika zaś jednoznacznie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Podstawą orzekania w niniejszej sprawie jest przepis art. 37a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A". Stosownie do tego przepisu grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu "A" S.A. niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub "A" SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem z zastrzeżeniem ust. 7. W myśl ust. 7 - odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r., a po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym "A" SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwalnie przez okres co najmniej 30 lat.
W niniejszej sprawie wnioskodawca – M. B. złożyła (wraz z mężem M. B.) stosowny wniosek z zachowaniem ustawowego terminu, a mianowicie w dniu 3 kwietnia 2006 r. Zachowana została także przesłanka z art. art. 37a ust. 1 wymienionej ustawy, tj. warunek nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa na własność działki nr [...] o powierzchni 0,0210m² położonej w W., obręb R., wchodzącej w skład linii kolejowej nr [...] Relacji R.- C., gdyż Wojewoda [...] w dniu [...] r. wydał decyzję na podstawie art. 37a cytowanej ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Po przeprowadzeniu wymaganego postępowania, Starosta [...] w dniu [...] r. wydał decyzję, w której ustalił na rzecz M. B., na podstawie art. 37 ust. 7 cytowanej ustawy odszkodowanie z tytułu utraty prawa własności wymienionej powyżej nieruchomości, a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy wymienioną powyżej decyzję.
Problemem spornym, podnoszonym tak w odwołaniu, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest to czy w sprawie zaistniała negatywna przesłanka uniemożliwiająca ustalenie i wypłatę odszkodowania - tj. czy przedmiotowa nieruchomość była nieprzerwalnie w samoistnym posiadaniu "A" SA lub jej poprzedników prawnych przez okres co najmniej 30 lat do dnia 31 maja 2003 r., czyli ustalenie, że "A" SA przez co najmniej 30 lat wykonywała faktyczne władztwo na całą nieruchomością tak jak właściciel.
W ocenie orzekających w sprawie organów przesłanka ta nie została spełniona przez "A" SA, a sama "A" SA twierdzi, że ją spełniła. Przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji ... nie określają, co należy rozumieć pod pojęciem posiadacza samoistnego, a wobec tego należy odnieść się do przepisów prawa cywilnego. Przepis art. 336 Kodeksu cywilnego stanowi, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadanie samoistne) jak i ten, kto nią faktyczne włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którymi łączy się określone władztwo na cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na posiadanie składają się dwa elementy- "corpus" - element fizyczny, w którym sobą włada rzeczą faktycznie i "animus" - wola władania rzeczą. Oznacza to, że posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel, a posiadaczem zależnym ten, kto włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się władztwo. Posiadacz zależny włada więc rzeczą w mniejszym zakresie niż posiadacz samoistny i posiadacz zależny nie rości sobie prawa własności do rzeczy.
Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie potwierdza, że wspówłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 210m² byli wnioskujący o odszkodowanie M. i M. B., a nabyli ją na mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] r. Na dzień oznaczony w ustawie - tj. w dniu 28 lutego 2003 r. nieruchomość ta była we władaniu "A" SA. Zaistniały zatem bezsprzecznie podstawy do wydania decyzji przez Wojewodę [...] o nabyciu z mocy prawa tej nieruchomości przez Skarb Państwa (wieczyste użytkownie "A" S.A.) Taki stan powoduje wymusza rozstrzygnięcie o odszkodowaniu za tę nieruchomość, chyba, że w sprawie zachodzi przesłanka negatywna określona w ostatnim zdaniu ust. 7 art. 37a ustawy - tzn. grunt nieprzerwalnie pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym "A" SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwalnie przez okres co najmniej 30 lat.
W tym zakresie trzeba jednak podzielić stanowisko zaprezentowane przez orzekające organy, iż w toku postępowania Spółka nie wykazała, że jej władanie było posiadaniem samoistnym. Stosownie bowiem do stanowiska prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny - "wykazanie posiadania samoistnego przez 30 lat do dnia 31 maja 2003 r. musi być jednoznaczne i niebudzące wątpliwości gdyż ustawodawca łączy z tą okolicznością utratę prawa do odszkodowania (zob. wyrok z dnia 21 września r2011. sygn. akt I OSK 16710, Lex nr 1131481).
Natomiast w niniejszej sprawie kwestia ta nie została przez "A" SA jednoznacznie wykazana. Nie zostały bowiem przestawione na okoliczność samoistnego posiadania tego gruntu wiarygodne i nie budzące wątpliwości dowody. Nie może takiego dowodu stanowić przedłożona w toku postępowania ewidencja środków trwałych, a przynajmniej nie jest to środek wystarczający, tym bardziej, że w trakcie oględzin tego terenu nie zostały zidentyfikowane wszystkie środki trwałe w niej uwzględnione. Organy zasadnie też wskazują na niedokładności i nieścisłości a nawet sprzeczności z niej wynikające, podkreślając fakt wcześniejszego wybudowania oświetlenia niż peronu. Słusznie przy tym organy podnoszą, że na okoliczność budowy peronu czy linii kablowej oświetleniowej nie zostały przedstawione żadne pozwolenia, uzgodnienia itp. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie może takim dowodem być oświadczenie złożone przez Zastępcę Dyrektora ds eksploatacyjnych "A" SA w dniu 2 lipca 2007 r., z którego wynika jedynie zajęcie tego gruntu na cele kolejowe podczas budowy drugiego toru linii kolejowej nr [...] i pozostawiania tego gruntu we władaniu "A" w dniu 28 lutego 2003 r. W tych okolicznościach przedłożona przez wnioskującą o wypłatę odszkodowania decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości, z której wynika, że do roku 2005 r. uiszczany przez nią podatek od nieruchomości obejmował również działkę oznaczoną nr [...] i dopiero decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. orzeczono o zwrocie nienależenie zapłaconego podatku od przedmiotowej nieruchomości za lata 2000- 2004, poddaje w wątpliwość twierdzenia "A" SA o nieprzerwalnym samoistnym posiadaniu nieruchomości przez okres 30 lat.
Podzielić przy tym trzeba stanowisko organów, iż przygotowany w sprawie operat szacunkowy sporządzony został z należytą starannością i zgodnie z zasadami obowiązującymi rzeczoznawców majątkowych, gdzie dokonano analizy rynku lokalnego i na tej podstawie ustalono wartość przedmiotowego gruntu. Dokonana przez biegłą wycena nieruchomości jest prawidłowa, a orzeczona wysokość należnego odszkodowania jest prawidłowa i odpowiada przeprowadzonej analizie rynku.
W świetle powyższego Sąd nie podziela zatem podnoszonego w skardze zarzutu w zakresie kwestionowania wartości wyceny nieruchomości i nie podziela twierdzenia o niezasadności roszczenia.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło