II SA/Gl 289/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-06-08
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna dysponująca kilkoma nieruchomościami, mimo niskich dochodów i choroby dziecka, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo niskich dochodów i choroby dziecka, uzasadniających zwolnienie z kosztów sądowych w całości, nie może otrzymać pełnomocnika z urzędu. Posiadanie kilku nieruchomości, nawet o niższej wartości, wyklucza przyjęcie tezy o szczególnie trudnej sytuacji materialnej strony, która uzasadniałaby pokrycie kosztów zastępstwa procesowego ze środków publicznych, zgodnie z zasadą równego traktowania stron.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał na niskie dochody rodziny (2711,38 zł netto miesięcznie), posiadanie kilku nieruchomości (o łącznej szacunkowej wartości ok. 130.000 zł) oraz chorobę córki. Po analizie dokumentów i oświadczeń, sąd zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości, ale oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu wskazując, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żona oraz niepełnoletnią córką. W skład majątku jego rodziny wchodzi budynek mieszkalny o pow. 34 m2, o szacunkowej wartości około 30.000 zł; użytki rolne o pow. 0,1800 ha (nieuprawiane) o wartości około 9.000 zł; działka o pow. 1.000 m2 o wartości około 8.000 zł; dom mieszkalny o pow. 150 m2 o wartości około 80.000 zł oraz grunt o pow. 0,0460 ha o wartości około 3.000 zł. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani też innych, poza wymienionymi wcześniej nieruchomościami składników majątku o wartości przekraczającej 5.000 zł. Źródłem utrzymania się rodziny skarżącego są dochody jego oraz jego małżonki ze stosunku pracy uzyskiwane w łącznej wysokości 2711,38 zł netto miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał szereg dokumentów potwierdzających okoliczności podane we wniosku w tym potwierdzające schorzenia jego córki oraz wyjaśnił, że budynek mieszkalny o pow. 34 m2 pochodzi z 1958 r. i jego stan techniczny sprawia, że nadaje się do rozbiórki.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, ze nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony wniosek zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie.
Mając na względzie informacje podane przez skarżącego, które znalazły potwierdzenie w nadesłanych do Sądu dokumentach uznano, że uzasadnionym będzie całkowite zwolnienie go od kosztów sądowych. Trzyosobowa rodzina wnioskodawcy dysponuje bowiem miesięcznym dochodem rzędu 2700 zł, zaś bieżące wydatki kształtują się, wedle oświadczenia strony, na poziomie około 2500 zł miesięcznie. Konfrontacja tych informacji z danymi wynikającymi z dokumentów przekazanych przez stronę potwierdziła w znaczącej części ich wiarygodność. Co istotne w sposób wystarczający uprawdopodobniono również twierdzenia strony na temat choroby córki, wymagającej znaczących (w proporcji do uzyskiwanego dochodu) nakładów na leczenie i dietę. W konsekwencji uznano, iż zasadnym jest zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości.
Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto informacje na temat posiadanego przez jego rodzina majątku. O ile bowiem szybkie zdobycie środków na opłacenie kosztów sądowych, w tym uiszczenie wpisu od skargi uzasadniło uwzględnienie wniosku w tej części, o tyle posiadanie kilku nieruchomości wyklucza przyjęcie tezy o szczególnie trudnej sytuacji materialnej strony nawet jeżeli nieruchomości te nie przedstawiają obecnie znaczącej wartości. Osoba dysponująca tego rodzaju składnikami majątku nie może bowiem oczekiwać, że będzie traktowana w taki sam sposób jak ktoś, kto w zasadzie nie ma żadnego majątku, gdyż godziło by to w zasadę równego traktowania wszystkich stron postępowań sądowych. Nie można więc stwierdzić, ze M. P. znajduje się w szczególnie trudnym położeniu materialnym, które uzasadniałoby wyłożenie ze środków publicznych funduszy na opłacenie fachowego pełnomocnika z urzędu, zwłaszcza, ze na obecnym etapie postępowania jego udział nie jest niezbędny a sąd zbada sprawę niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło