II SA/Gl 29/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. i R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na skutek wniesienia przez skarżących wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów spowodowanych wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 29/10 (tj. obejmujących opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania oraz wpis sądowy od skargi kasacyjnej) p o s t a n a w i a: oddalić wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2010 r. oddalił skargę M. K. i R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskami skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych związanych ze złożeniem tegoż środka zaskarżenia. Skarżący na drukach urzędowego formularza uzasadniając wnioski podnieśli, iż są emerytami i nie stać ich na opłaty sądowe. Nadto w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach poinformowali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnią córką, zaś w skład ich majątku wchodzi dom mieszkalny o powierzchni 107 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,40 ha, deklarując jednocześnie brak zasobów pieniężnych i innych przedmiotów wartościowych. Wnioskodawcy jako źródło miesięcznego dochodu wskazali otrzymywane świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 3230 zł netto oraz wynagrodzenie córki w wysokości 1000 zł netto. Skarżący wśród stałych wydatków na utrzymanie się wymienili odpowiednio opłaty za energię elektryczną w kwocie 230 zł, gaz - 100 zł, leki – 400 zł, żywność - 800 zł, odzież – 400 zł oraz węgiel w rozliczeniu rocznym – 5000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wnioski o prawo pomocy zważył, co następuje: Zdaniem Sądu uzyskane od skarżących informacje odnośnie ich sytuacji materialnej pozwoliły stwierdzić, że przedmiotowe wnioski nie zasługują na uwzględnienie. W myśl art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skarżący występując o zwolnienie od kosztów sądowych związanych z zaskarżeniem przez nich powołanego na wstępie wyroku Sądu z dnia 29 lipca 2010 r., zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przy czym na koszty te składa się opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania oraz wpis sądowy od skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 5 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, iż stosownie do uchwały NSA z 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 14/09 w rozpoznawanej sprawie pobiera się wpis stały określony w § 2 ust. 3 pkt 5 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (tj. w kwocie 200 zł), o czym z resztą pełnomocnik skarżących był już informowany przy zarządzeniu Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 22 kwietnia 2010 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z kolei w brzmieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego strony skarżącej, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi do wniosku, iż nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z oświadczenia skarżących miesięczny dochód ich rodziny stanowi około 4 230 zł netto, zaś poziom wydatków na pokrycie bieżących potrzeb (tj. po uwzględnieniu opłaty za energię elektryczną, wodę, opał i leki), wynosi około 1250 zł. Z powyższego wynika, iż skarżącym i ich córce na niezbędne potrzeby życia codziennego (tj. artykuły spożywcze i środki czystości) pozostaje kwota blisko 3 000 netto, a zatem około 1000 zł na każdego członka rodziny. Zaznaczyć przy tym wypada, iż jak sami skarżący podają na żywność i odzież przeznaczają 1200 zł. W konsekwencji uwzględniając bieżące koszty postępowania, tj. opłatę kancelaryjną za sporządzone uzasadnienie wyroku i wpis od skargi kasacyjnej, uznać przyjdzie, że skarżący są w stanie ponieść tego rodzaju wydatek bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny. Również jak obrazują nadesłane dokumenty przy rozpoznawanych uprzednio, zawartych w skardze wnioskach o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które to zostały prawomocnym postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 marca 2010 r. oddalone - wysokość uzyskiwanego dochodu, jak i ponoszone wydatki zmieniły się nieznacznie. Odnotowania wymaga także fakt, iż jak wynika z wyciągów bankowych, pozostająca do dyspozycji strony skarżącej wysokość środków pieniężnych na ostatni dzień ze wskazanych okresów przedstawiających operacje finansowe, pozwala na uiszczenie bieżących kosztów procesu. Tym samym nie można stwierdzić, aby sytuacja materialna wnioskodawców była ciężka i wymagała zwolnienia z daniny publicznoprawnej jaką są koszty postępowania sądowego. W niniejszej sprawie zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania jest kwota 200 zł. Kwota ta, w zestawieniu z dochodami uzyskiwanymi przez rodzinę skarżących, uwzględniając ich stały charakter, nie jest na tyle duża aby mogła zakłócić płynność finansową miesięcznych wydatków rodziny strony skarżącej i aby powstały uzasadnione obawy co do możliwości jej uiszczenia. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.