II SA/Gl 290/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. J. (J.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 29 grudnia 2023 r. nr WINB.WOA.7721.414.2023.KC w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych oddala skargę. Decyzją znak: [...], [...] z dnia 6 października 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a." umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne dot. zmiany konstrukcji dachu oraz adaptacji poddasza na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym zlokalizowanym w J. przy ul. [...] , dz. nr [...] obr. [...] , w zakresie: 1. Balkonu na poddaszu 2. Komina dymowego 3. Konstrukcji stropu nad parterem W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego wszczętego zawiadomieniem PINB z dnia 2 sierpnia 2017 r. w sprawie legalności i zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 19 lutego 2014 r. znak: [...] Prezydenta Miasta J. , kontroli z dnia 1 sierpnia 2017 r. i oględzin z dnia 10.05.2022r. oraz oświadczenia kierownika budowy stwierdzono niezgodne z ww. decyzją wykonanie robót budowlanych: balkonu, schodów wewnętrznych, konstrukcji stropu nad parterem oraz komina dymowego. Decyzją z dnia 10 maja 2021r. znak [...] Prezydent Miasta J. uchylił ww. decyzję. Ponieważ zgodnie z wszelkimi dostępnymi informacjami L. B. (dalej: "Inwestor") samowolnie, bez nadzoru kierownika budowy oraz projektanta nie dysponując odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi samodzielnie podjął decyzję o zmianach konstrukcyjnych w budynku i wykonał w/w zmiany, PINB postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r., znak: [...] , nakazał sporządzenie oceny stanu technicznego robót wykonanych bez nadzoru. Inwestor dostarczył ocenę stanu technicznego wykonaną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, pozostającą czynnym członkiem samorządu zawodowego dr. inż. K. M. , a organ po przeanalizowaniu dostarczonej dokumentacji wezwał Inwestora jej poprawy. Przedłożona ocena potwierdziła stabilność i bezpieczeństwo konstrukcji oraz przydatność do użytkowania w zakresie: balkonu na poddaszu, komina dymowego, konstrukcji dachu budynku mieszkalnego. PINB wskazał, że kwestia schodów wewnętrznych została ujęta w odrębnej decyzji. Stwierdził, że przedmiotowa decyzja odnosi się jedynie do elementów zgodnych z prawem i przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) – dalej "rozporządzenie WT": balkonu na poddaszu, komina dymowego, konstrukcji dachu budynku mieszkalnego. Ponieważ w ocenie organu I instancji przedmiot postępowania w zakresie balkonu na poddaszu, komina dymowego, konstrukcji dachu budynku mieszkalnego, w związku z potwierdzeniem dobrego stanu technicznego jest bezpieczny w użytkowaniu i może być dalej eksploatowany zgodnie z przeznaczeniem to ustąpiła przyczyna, dla której prowadzono postępowanie w powyższym zakresie i brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania co uzasadnienia jego umorzenie na podstawie art. 105 k.p.a. W odwołaniu od decyzji PINB B. J. (dalej: "Skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił jej: 1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: a. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, czym wydano decyzję naruszającą słuszny interes Skarżącego, w szczególności: - uznanie przez organ I instancji, że przedłożona przez Inwestora ocena techniczna potwierdza stabilność i bezpieczeństwo konstrukcji wskazanych elementów nieruchomości podczas gdy Skarżący wielokrotnie wskazywał organowi I instancji, iż przedłożona ocena techniczna nie potwierdza, iż wskazane elementy na nieruchomości zostały przez Inwestora wybudowane prawidłowo, - uznanie przez organ I instancji, iż nie zostały naruszone przepisy rozporządzenie WT, podczas gdy Skarżący wielokrotnie wskazywał organowi I instancji, iż przepisy wspomnianego rozporządzenia zostały naruszone a mimo zgłoszenia Skarżącego, organ I instancji nie przebadał naruszonych przepisów, - wielokrotne przedłużenie terminów do przedłożenia przez Inwestora oceny technicznej nieruchomości podczas gdy pierwotny termin na przedłożenie wspomnianej oceny został wyznaczony na dzień 31 września 2022 r., a Inwestor przedłożył prawidłową ocenę po ponad roku od wyznaczenia pierwotnego terminu co winno skutkować podjęciem przez organ I instancji czynności zmierzających do ustalenia czy roboty budowlane zostały przeprowadzone na nieruchomości prawidłowo, - nieuzasadnienie przez organ I instancji w wydanej decyzji na jakiej podstawie faktycznej oparł swoje stanowisko prowadzące do wydania decyzji umarzającej postępowanie, w szczególności organ I instancji nie odniósł się szczegółowo do przedstawionej przez Inwestora oceny technicznej, - nieuwzględnienie przez organ I instancji w wydanej decyzji do kilkukrotnie składanych przez Skarżącego stanowisk końcowych, co skutkuje pominięciem przez organ I instancji Skarżącego, - nieuzasadnienie przez organ I instancji w wydanej decyzji na jakiej podstawie prawnej oparł swoje stanowisko, w szczególności organ I instancji nie wskazał Skarżącemu na jakiej podstawie prawnej doszedł do wniosku, iż nie zostały naruszone przez Inwestora przepisy rozporządzenia WT, b. art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, c. art. 105 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż prowadzone przez organ I instancji postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co doprowadziło do umorzenia prowadzonego postępowania przez organ I instancji podczas gdy ustalone przez organ okoliczności faktyczne, jak i zgromadzone dowody, sugerują, iż należy wydać decyzję nakazującą właścicielowi nieruchomości będącej przedmiotem prowadzonego postępowania doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie balkonu na poddaszu, komina dymowego oraz konstrukcji stropu nad parterem poprzez obowiązek rozbioru przedmiotowych elementów nieruchomości, 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a. art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682), zwane dalej: P.b.) poprzez jego błędne niezastosowanie i niewydanie przez organ I instancji decyzji nakazującej rozbiórkę wskazanych elementów nieruchomości ewentualnie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego z uwagi na dokonanie przez Inwestora robót niezgodnych z przedstawionym projektem budowlanym oraz naruszającym przepisy bezpieczeństwa, b. art. 81c ust. 4 P.b. poprzez jego błędne niezastosowanie i wzywanie Inwestora nieruchomości do przedłożenia oceny technicznej dokonanych robót budowlanych oraz ciągłe przedłużanie przez organ I instancji terminu do przedłożenia przez Inwestora wskazanej oceny, podczas gdy niedostarczenie przez Inwestora wymaganych przez organ dokumentów powinno spowodować zlecenie przez organ I instancji wykonania wymaganej w postępowaniu oceny technicznej, c. § 14 ust. 1 rozporządzenia WT poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż zostało zapewnione przez Inwestora dojście i dojazd do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, gdzie szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m podczas gdy wskazana odległość nie została przez organ I instancji sprawdzona, co winno skutkować dalszym prowadzeniem przez organ I instancji postępowania, d. § 12 ust. 1 oraz § 271 ust. 1 rozporządzenia WT poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż odległość między nieruchomością Inwestora a nieruchomością Skarżącego pozostaje w prawidłowej odległości, podczas gdy Skarżący kilkukrotnie wskazywał organowi I instancji, iż odległość ta jest zbyt bliska i narusza przepisy prawa budowlanego, co winno skutkować dalszym prowadzeniem przez organ I instancji postępowania. W związku z wniesionymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie postępowania do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie decyzji organ I instancji i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wskazanych elementów na nieruchomości, ewentualnie o wydane decyzji nakazującej Inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r., znak sprawy: WINB.WOA.7721.414.2023.KC Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej "ŚWINB" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Zwrócił uwagę, że w dniu 16 maja 2022 r. PINB wydał, w myśl art. 81 c ust. 2 P.b., postanowienie, znak: [...] , którym nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia oceny stanu technicznego, sporządzonej przez osobę posiadającą wymagane prawem uprawnienia budowlane, dot. budynku zlokalizowanego w J. przy ul. [...] , na działce nr [...] obr. [...] , w zakresie robót wykonanych samowolnie (bez nadzoru kierownika budowy posiadającego stosowne uprawnienia budowlane): 1. balkonu na poddaszu użytkowym budynku od strony elewacji południowej, 2. konstrukcji stropu nad parterem, 3. konstrukcji schodów wewnętrznych, 4. komina dymowego, w terminie do dnia 31 września 2022 r. W uzasadnieniu organ powiatowy wskazał, iż ocena winna określać stan techniczny obiektu, a także zakres niezbędnych działań dla zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu. Dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ŚWINB szczegółowo odniósł się do treści wykonanej przez dr. inż. K. M. ekspertyzy technicznej. Stwierdził, że przedłożona ekspertyza została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje, w sposób wyczerpujący i szczegółowy. Ekspertyza stanu technicznego posiada kompleksowe ustalenia dotyczące wykonanych robót budowlanych oraz ocenia prawidłowość ich wykonania. Zawiera ponadto część opisową i obliczeniową. Sporządzona została na podstawie dokumentacji i oględzin obiektu. Ekspertyza zawiera opis stanu konstrukcji obiektu, część rysunkową, kserokopię uprawnień budowlanych oraz zaświadczenia potwierdzającego wpis na listę członków odpowiedniej izby samorządu zawodowego, wobec czego spełnia konieczne wymogi. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, ekspertyza ta spełnia niezbędne wymagania, co pozwala na gruncie rozpatrywanej sprawy przyznać jej walor środka dowodowego mającego status opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że ekspertyza ta nie została przez Skarżącego podważona poprzez przedłożenie kontrekspertyzy. ŚWINB stwierdził, wykonane przez Inwestora roboty w zakresie balkonu na poddaszu, komina dymowego oraz konstrukcji stropu nad parterem wykonane zostały bez naruszenia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też warunków techniczno-budowlanych, a co za tym idzie niecelowe jest dalsze prowadzenie procedury naprawczej, nie ma bowiem podstaw do nakładania na stronę obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 P.b. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że jest on nieuzasadniony. Podkreślił, że w sytuacji, gdy organ ustala daną okoliczność faktyczną istotną dla sprawy, na podstawie dowodu, na który się powołuje, to podważenie tego ustalenia wymaga inicjatywy strony. Samo tylko zaprzeczenie przez stronę prawdziwości ustaleń dokonanych przez organ nie powoduje skutecznego zakwestionowania ustaleń organu. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest na tyle wyczerpujący, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie jest konieczne dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego. Nie może być więc mowy o naruszeniu przez organ I instancji art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. Organ I instancji nie naruszył także art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Z treści art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie w oparciu o art. 80 k.p.a. ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W przedmiotowej sprawie, zdaniem ŚWINB, organ I instancji przeprowadził m.in. oględziny, zgromadził obszerną dokumentację. W konsekwencji dokonał jednoznacznych ustaleń faktycznych, które nie dały podstaw do dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania merytorycznej decyzji w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Ponadto ŚWINB wskazał, że w zakresie stawianych przez Skarżącego zarzutów dot. naruszenia warunków technicznych, iż zarzuty te nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zauważyć bowiem należy, iż przedmiotowa decyzja dotyczy jedynie części wykonanych robót związanych z balkonem na poddaszu, kominem dymowym oraz konstrukcją stropu nad parterem, co do których wskazane przez stronę przepisy nie mają odniesienia. Przywołane zarzuty mogą natomiast odnieść skutek przy okazji innych postępowań naprawczych dot. nieruchomości przy ul. [...] w J. . W przedmiocie zarzutów dot. naruszenia przez organ I instancji treści art. 35 i 36 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że kwestie te rozstrzygnięte zostały już przez niego postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r., znak: [...] oraz postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023, znak: [...] ŚWINB stwierdził, że podtrzymuje zatem swoje wcześniejsze stanowisko.  Z rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzucił mu: 1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj: a. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, czym wydano decyzję naruszającą słuszny interes Skarżącego w szczególności poprzez: • uznanie przez organ odwoławczy, że przedłożona przez Inwestora ekspertyza techniczna spełnia niezbędne wymagania, co pozwala na gruncie rozpatrywanej sprawy przyznać jej walor środka dowodowego, podczas gdy przedłożona ocena techniczna nie potwierdza, iż wskazane elementy na nieruchomości zostały przez Inwestora wybudowane zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, • uznanie przez organ odwoławczy, iż wykonane przez Inwestora roboty w zakresie balkonu na poddaszu, komina dymowego oraz konstrukcji stropu nad parterem wykonane zostały bez naruszenia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też warunków techniczno- budowlanych podczas gdy pomimo zgłoszenia Skarżącego, organ I instancji a następnie organ odwoławczy, nie poczynił w ogóle ustaleń faktycznych co do zachowania przez przedmiotowe elementy parametrów, w szczególności odległościowych tych prac, względem wymagań przepisów technicznych prawa budowlanego oraz zagospodarowania przestrzennego, • stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż organ I instancji przeprowadził pełne postępowanie wyjaśniające i dokładnie ustalił stan faktyczny, co doprowadziło do ustalenia, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania powodująca konieczność jego umorzenia podczas gdy przedmiotem postępowania było wykonanie przez Inwestora prac w warunkach tzw. samowoli budowlanej, w przedmiocie czego organ odwoławczy nie poczynił jakichkolwiek ustaleń. • nieuzasadnienie przez organ I instancji w wydanej decyzji na jakiej podstawie prawnej oraz faktycznej oparł swoje stanowisko, w szczególności organ I instancji nie wskazał Stronie na jakiej podstawie prawnej doszedł do wniosku, iż nie zostały naruszone przez Inwestora przepisy wspomnianego Rozporządzenia, jak i na jakiej podstawie prawnej uznał postępowania za bezprzedmiotowe, podczas gdy jednocześnie ustalił, iż roboty wykonane przez Inwestora zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, wobec jego uchylenia, b. art. 8 k.p.a poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, c. art. 105 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie przez organ odwoławczy, iż prowadzone przez organ I instancji postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co doprowadziło do umorzenia prowadzonego postępowania przez organ I instancji podczas gdy ustalone przez organ okoliczności faktyczne, jak i zgromadzone dowody, sugerują, iż należy wydać decyzję nakazującą właścicielowi nieruchomości będącej przedmiotem prowadzonego postępowania doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie balkonu na poddaszu, komina dymowego oraz konstrukcji stropu nad parterem poprzez obowiązek rozbioru przedmiotowych elementów nieruchomości, d. art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji podczas gdy w niniejszym postępowaniu powstały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, e. art. 104 §1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż w jednym postępowaniu organ I instancji prawidłowo wydał dwie decyzje administracyjne, podczas gdy Skarżący wskazuję, iż organ I instancji winien rozstrzygnąć postępowanie w postaci wydania jednej decyzji administracyjnej a nie dzieląc postępowanie na kilka innych i wydać dwie decyzje administracyjne, 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a. art. 51 ust. 3 P.b. poprzez jego błędne niezastosowanie i niewydanie przez organ I instancji, a następnie przez odwoławczy decyzji nakazującej rozbiórkę wskazanych elementów nieruchomości ewentualnie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego z uwagi na dokonanie przez Inwestora robót niezgodnych z przedstawionym projektem budowlanym oraz naruszającym przepisy bezpieczeństwa, b. art. 81c ust. 4 P.b. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż organ I instancji prawidłowo wzywał Inwestora nieruchomości do przedłożenia oceny technicznej dokonanych robót budowlanych oraz ciągle przedłużał Inwestorowi termin do przedłożenia wskazanej oceny, podczas gdy niedostarczenie przez Inwestora wymaganych przez organ dokumentów powinno spowodować zlecenie przez organ I instancji wykonania wymaganej w postępowaniu oceny technicznej, c. § 14 ust. 1 rozporządzenia WT poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż zostało zapewnione przez Inwestora dojście i dojazd do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, gdzie szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m podczas gdy wskazana odległość nie została przez organ I instancji sprawdzona, co winno skutkować uchyleniem decyzji przez organ odwoławczy i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, d. § 12 ust. 1 oraz § 271 ust. 1 rozporządzenia WT poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż odległość między nieruchomością Inwestora a nieruchomością Strony pozostaje w prawidłowej odległości, podczas gdy Strona kilkukrotnie wskazywała organowi I instancji, a następnie również organowi odwoławczemu, iż odległość ta jest zbyt bliska i narusza przepisy prawa budowlanego, co winno skutkować uchyleniem decyzji w całości przez organ odwoławczy i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie wydaniem przez organ odwoławczy decyzji nakazującej Inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia temu organowi.  - zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że w jego ocenie organ błędnie rozstrzygnął w sprawie wydając dwie decyzje administracyjne. Obie decyzje organ I instancji wydał w dniu 6 października 2023 r. W ciągu całego postępowania organ I instancji prowadził jedno postępowanie dowodowe, zakończone wydaniem dwóch decyzji. Wskazał, iż w dniu 6 października 2023 r. organ I instancji wydał 2 decyzje, pierwszą decyzja w sprawie o znaku ([...]) [...], która dotyczyła nałożenia na Inwestora, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie schodów wewnętrznych, obowiązek rozbiórki schodów w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. Druga decyzja natomiast została wydana w tej samej sprawie, o zmienionym przez organ I instancji znaku, tj. ([...]) [...], która to dotyczyła umorzenia postępowania w zakresie balkonu na poddaszu, komina dymowego oraz konstrukcji stropu nad parterem. Skarżący zarzucił także organowi I instancji, że wykonanie oceny technicznej trwało ponad rok co w jego ocenie dawało podstawę do podjęcia przez organ I instancji czynności polegających na zleceniu wykonania tejże oceny technicznej na koszt Inwestora, zgodnie z art. 81c ust. 4 P.b. Skarżący zwrócił uwagę na brak konsekwencji w działaniu organu odwoławczego. Wskazał, iż decyzja wydana w sprawie o znaku ([...]) [...] dotycząca nałożenia na Inwestora, celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie schodów wewnętrznych, obowiązku rozbiórki przedmiotowych schodów w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. również była przedmiotem postępowania odwoławczego, który wydał w dniu 29 grudnia 2023 r. decyzję, w której uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W wydanej decyzji odwoławczy zwrócił uwagę, że organ I instancji winien zastosować uprawnienie wynikające z art. 81c ust. 4 P.b. Zdaniem Skarżącego również wspomniany przepis powinien mieć zastosowanie do niniejszej sprawy, z uwagi na fakt, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe dotyczyło obu wydanych przez organ I instancji decyzji. W dalszej części uzasadnienia Skarżący ponownie zwrócił uwagę na brak zachowania przez Inwestora odległości wynikających z rozporządzenia WT. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 290/24 Sąd zawiesił postępowanie z uwagi na wniesienie przez Wojewodę skargi kasacyjnej na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 13 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 940/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Inwestora na postanowienie Wojewody z dnia 5 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 222/23 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Postanowieniem z dnia 24 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 290/24 Sąd podjął postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach 29 grudnia 2023 r., znak sprawy: WINB.WOA.7721.414.2023.KC utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji znak: [...], [...] z dnia 6 października 2023 r. w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego dot. zmiany konstrukcji dachu oraz adaptacji poddasza na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym zlokalizowanym w J. przy ul. [...] , dz. nr [...] obr. [...] , w zakresie: 1. Balkonu na poddaszu 2. Komina dymowego 3. Konstrukcji stropu nad parterem Postępowanie w sprawie zostało wszczęte 2 sierpnia 2017 r. i dlatego z uwagi na nowelizację Prawa budowlanego, która weszła wżycie w dniu 19 września 2020 r., w ustalonym stanie faktycznym sprawy znajduje zastosowanie art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 471), zgodnie z którym do spraw rozpoznawanych na podstawie Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej - wskazane w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym tj. w ustalonym stanie faktycznym sprawy przepisy Prawa budowlanego zgodnie z jego tekstem jednolitym z dnia 7 lipca 2020 r. - Dz.U. z 2020 r., poz. 1333). Przystępując do rozważań podnieść należy, że badana pod względem zgodności z prawem decyzja została wydana w konsekwencji wydania w dniu 23 marca 2022 r., znak: [...], przez ten organ decyzji, którą uchylił w całości decyzję PINB z dnia 10 stycznia 2022 r., znak: [...], nakładającą na Inwestora, jako właściciela nieruchomości przy ul. [...] w J. , działka nr [...] , obr. [...] , oraz inwestora przebudowy i zmiany konstrukcji dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na ww. nieruchomości, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych wraz z wymaganymi przepisami art. 33 i 34 pr. bud. opiniami, uzgodnieniami i zgodami, w terminie do dnia 29 lipca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu ŚWINB wskazał, że "(...), gdyby w obrocie prawnym nadal funkcjonowała ww. decyzja zatwierdzającą projekt budowlany oraz udzielająca pozwolenia na budowę z dnia 19 lutego 2014 r, zastosowanie mogłaby znaleźć instytucja istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z czym organ I instancji prowadziłby procedurę naprawczą w oparciu o treść art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. Jednakże z uwagi na fakt, że decyzją z dnia 10 maja 2021 r. Prezydent Miasta J. wyeliminował z obrotu prawnego ww. pozwolenie na budowę, nie znajdzie zastosowania przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. (...) Reasumując, PINB winien więc kontynuować przedmiotowe postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Pr. bud." Jak wynika z treści art. 51 P.b. "1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. 1a. W przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio. 2. W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie. 3. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. 4. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. 5. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. 6. Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części. 7. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1." Realizując zalecenia organu odwoławczego wynikające z powyższej decyzji, po przeprowadzeniu ponownych oględzin budynku należącego do Inwestora PINB zobowiązał go prawomocnym postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r. znak: [...] , do przedstawienia oceny stanu technicznego, sporządzonej przez osobą posiadającą wymagane prawem uprawnienia budowlane, dot. budynku zlokalizowanego w J. przy ul. [...] , na działce nr [...] obr. [...] , w zakresie robót wykonanych samowolnie (bez nadzoru kierownika budowy posiadającego stosowne uprawnienia budowlane): 1. balkonu na poddaszu użytkowym budynku od strony elewacji południowej, 2. konstrukcji stropu nad parterem, 3. konstrukcji schodów wewnętrznych, 4. komina dymowego, w terminie do dnia 30 września 2022 r. W wyniku przeprowadzenia przez uprawniona osobę ekspertyzy technicznej organ I instancji wydał dwie decyzje – zaskarżoną i decyzję z dnia 6 października 2023 r., znak: [...] ([...]). W ocenie Sądu postępowanie organów nadzoru budowlanego zasługuje na akceptację. Sąd uznał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego z dnia 23 marca 2022 r., za prawidłowe w zakresie subsumcji przepisów prawa budowlanego do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Generalnie podkreślić należy, iż Inwestor, który wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jak osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 P.b., a także jak osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Stąd też, w takiej sytuacji, nie ma zastosowania tryb legalizacji samowoli budowlanej, wynikający z art. 48 P.b., lecz właściwe jest zastosowanie trybu naprawczego z art. 50 i art. 51 tej ustawy, ze wszystkimi jego konsekwencjami. Art. 51 P.b. znajduje również zastosowanie do już zakończonych robót budowlanych. Mianowicie jego ust. 7 zobowiązuje właściwy organ nadzoru budowlanego do odpowiedniego stosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b., czyli odpowiedniego wydawania nakazów i nakładania obowiązków w nim określonych, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 P.b., zostały już wykonane (zakończone) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska, albo na podstawie nieprawidłowo dokonanego zgłoszenia, albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (zob. art. 50 ust. 1 P.b.). W powyższym przypadku, tj. zakończonych robót budowlanych, decyzji wydanej na podstawie art. 51 P.b. nie poprzedza postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych, a skoro tak, to jej wydanie nie jest ograniczone żadnym terminem (vide wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 40/24, LEX nr 3724012). Prowadząc postępowanie zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego PINB nałożył na Inwestora obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej. Legalność tego postanowienia została zweryfikowana przez ŚWINB, ale również przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 15 listopada 2022 r. oddalił skargę Inwestora na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Dokonując oceny ekspertyzy technicznej organ I instancji prawidłowo ocenił jej wnioski dotyczące balkonu, konstrukcji stropu nad parterem i komina dymowego oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego za wystarczające do uznania, że istnieją uzasadnione podstawy do umorzenia w tym zakresie postępowania administracyjnego. W związku z nieprawidłowym wykonaniem przez Inwestora konstrukcji schodów wewnętrznych zgodnie z przepisami rozporządzenia WT organ I instancji wydał w tym przedmiocie odrębną decyzję, która nie jest przedmiotem badania Sądu. W ocenie Sądu zarzut dotyczy wydania dwóch decyzji administracyjnych związanych z oceną samowolnie wykonanych prac przez Inwestora jest nieuzasadniony. Wniosek Skarżącego dotyczył samowoli budowlanej, która może generować różny zakres działań organów nadzoru budowlanego w zależności od rodzaju i skali naruszeń prawa budowlanego przez inwestora. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, że organ nadzoru budowlanego nie może częściowo rozstrzygnąć sprawy merytorycznie w zakresie określonych robót budowalnych wykonanych samowolnie. Dopuszczalność wydania decyzji częściowej wiąże się z charakterem przedmiotu postępowania, który może być w tym sensie podzielny, że możliwe będzie rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek. Zgodnie z zasadą prawdy materialnej decyzja częściowa może być wydana wówczas, gdy część sprawy została dostatecznie wyjaśniona i jest tego rodzaju, że może być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Decyzja częściowa kończy sprawę jedynie w części objętej rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyraźnie wskazał, że decyzja organu I instancji dotyczy jedynie części wykonanych robót objętych pozwoleniem na budowę, które zostało uchylone przez Prezydenta Miasta J. a związanych z balkonem na poddaszu, kominem dymowym oraz konstrukcją stropu nad parterem. Podkreślił, że podniesione przez Skarżącego zarzuty mogą natomiast odnieść skutek przy okazji innych postępowań naprawczych dot. nieruchomości przy ul. [...] w J. . Sąd uznał, że zarzut naruszenia przepisów art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z 107 § 1 i 3 k.p.a., dotyczący uznania przez organ odwoławczy przedłożonej przez Inwestora ekspertyzy technicznej za zgodną z prawem, podczas gdy nie potwierdza ona, iż wskazane elementy na nieruchomości zostały przez Inwestora wybudowane zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, nie zasługuje na akceptację. Sąd nie zgadza się takim twierdzeniem Skarżącego, skoro we wnioskach końcowych ekspertyzy sporządzający ekspert (strona 25 ekspertyzy z 7 lutego 2023 r.) stwierdził, że "1. Elementy konstrukcyjne wymienione w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w J. z dnia 16.05.2022 r. (...), w skład w których wchodzą: a) balkon na poddaszu użytkowym budynku od strony elewacji południowej, b) konstrukcji stropu nad parterem, c) konstrukcja schodów wewnętrznych, d) komin dymowy, nadają się do bezpiecznego użytkowania, a ich stan techniczny ocenia się kolejno jako: a) bardzo dobry. b) bardzo dobry. c) dobry (pod względem konstrukcyjnym) d) dobry Jedynie schody drewniane posiadają wysokości niezgodne z warunkami technicznymi. (...) Schody wymagają przebudowy i dostosowania ich do wytycznych zawartych w § 68 ust.1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych"." Zdaniem Sądu z cytowanego zapisu oraz treści ekspertyzy odnoszącej do każdego z badanych elementów konstrukcyjnych wprost wynika, że pozostałe (poza schodami wewnętrznymi) elementy konstrukcyjne budynku są zgodne z rozporządzeniem WT. Ponadto Skarżący kwestionując ekspertyzę nie przedstawił argumentów merytorycznych lub innych dowodów w postaci kontrekspertyzy, które podważyłyby wiarygodność - sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia - ekspertyzy. Skarżący nie wykazał, dlaczego elementy konstrukcyjne uznane przez eksperta za zgodne z rozporządzeniem WT, w jego ocenie takich warunków nie spełniają. Nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów k.p.a. Sąd nie stwierdził, aby Skarżący nie miał zapewnionego czynnego udziału w sprawie. Akta postępowania wskazują na bardzo aktywny udział Skarżącego w tym postępowaniu o czy świadczą jego liczne pisma kierowane organów oraz treść samego uzasadnienia skargi. Nie zasługują na akceptację Sądu również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Zarzut dotyczący konieczności orzeczenia rozbiórki samowolnie wykonanych elementów konstrukcyjnych poprzez zastosowanie art. 51 ust. 3 P.b. nie został uzasadniony. Skarżący nie wskazał, dlaczego zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego przepisy art. 51 ust.1 lub 2 P.b. jest niewłaściwe i na czy opiera swoje twierdzenia. Sąd podkreśla, że Skarżący nie przedstawił na poparcie swoich twierdzeń żadnych dowodów. Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 81c P.b. nie znajduje uzasadnienia w sprawie, ponieważ postanowienie PINB w tej sprawie było weryfikowane zarówno przez organ odwoławczy jak i przez tut. Sąd. Podobnie rzecz się ma z zarzutami naruszenia przez organy orzekające w sprawie § 14 ust.1, § 12 ust. 1 oraz § 271 ust. 1 rozporządzenia WT. W ocenie Sądu nie dotyczą one treści zaskarżonej decyzji, ponieważ przedmiotem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji nie była budowa nowego budynku i jego posadowienie. Twierdzenia skarżącego dotyczące odległości budynku Inwestora od jezdni czy od granicy z działka sąsiednią nie mają związku z przedmiotem zaskarżonej decyzji i dotyczą obiektu, który został wybudowany na działce należącej do Inwestora około 100 lat temu. Warto zwrócić uwagę, że przedmiotem uchylonego przez prezydenta Miasta J. pozwolenia na budowę była zmiana konstrukcji dachu oraz adaptacja poddasza na cele mieszkaniowe. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja dotyczą częściowego rozstrzygnięcie sprawy samowolnego wykonania prac budowlanych przez Inwestora. We wskazanym przez organy nadzoru budowlanego zakresie, Sąd podziela ich stanowisko w zakresie uznania, iż w sprawie zaistniały przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego co do konkretnie wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji elementów konstrukcyjnych budynku. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji opowiadają prawu i dlatego na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.