II SA/Gl 291/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-06-08

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczący majątek (nieruchomości, lokaty, nowy samochód) może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i niskich dochodów?
Ratio decidendi
Sąd częściowo uwzględnił wniosek o przyznanie prawa pomocy, zwalniając skarżącego z wpisu od skargi ze względu na trudność w szybkim zgromadzeniu tej kwoty przy jego dochodach. Jednocześnie oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz całkowite zwolnienie z kosztów, uznając, że posiadany przez skarżącego majątek (nieruchomości, lokaty, nowy samochód) wyklucza stwierdzenie szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej takie środki.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej legalności budowy obiektu budowlanego. Wnioskodawca wskazał na umiarkowany stopień niepełnosprawności, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i niskie dochody z emerytury. Jednocześnie wykazał posiadanie znacznego majątku, w tym nieruchomości, lokaty rentierskiej, obligacji skarbowych oraz nowego samochodu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie legalności budowy obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu wskazując, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 82,87 m2 wraz z nieruchomością o pow. 271 m2 oraz inna nieruchomość - działka budowlana o pow. 1288 m2 (w użytkowaniu wieczystym - położona w B.). Oprócz tego wnioskodawca posiada długoterminową lokatę rentierską oraz obligacje skarbowe a także samochód osobowy marki [...] z [...] r. o wartości około 60.000 zł. Źródłem dochodu wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne w wysokości 1870 zł netto miesięcznie. Ze sporządzonego w druku formularza zestawienia wydatków wynika, że opłaty stałe (zakup energii elektrycznej, usług telekomunikacyjnych, ogrzewania, dostaw wody oraz gazu) kształtują się na poziomie około 1000 zł, a do tego dochodzą wydatki na leczenie oraz rehabilitację w wysokości 300 zł oraz pozostałe wydatki związane z utrzymaniem się. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący częściowo uprawdopodobnił podniesione we wniosku okoliczności. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony wniosek zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. Mając na względzie informacje podane przez skarżącego, które znalazły potwierdzenie w nadesłanych do Sądu dokumentach uznano, że uzasadnionym będzie zwolnienie go z wpisu od skargi zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania jest to zasadniczy wydatek, do poniesienia którego będzie zobowiązany a jego wysokość to 500 zł. Biorąc bowiem pod uwagę poziom dochodów strony i porównując go do wysokości wydatków uznać trzeba, że konieczność szybkiego zgromadzenia takich środków może okazać się dla strony zbyt trudna, co w efekcie mogłoby zamknąć skarżącemu drogę do sądu. Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto informacje na temat posiadanego przez niego majątku. O ile bowiem szybkie zdobycie środków na uiszczenie wpisu od skargi uzasadniło uwzględnienie wniosku w tej części, o tyle posiadanie nieruchomości, lokaty o wartości 30.000 zł oraz nowego samochodu wyklucza przyjęcie tezy o szczególnie trudnej sytuacji materialnej strony. Osoba dysponująca tego rodzaju składnikami majątku nie może bowiem oczekiwać, że będzie traktowana w taki sam sposób jak ktoś, kto w zasadzie nie ma żadnego majątku, gdyż godziło by to w zasadę równego traktowania wszystkich stron postępowań sądowych. Nie można więc stwierdzić, że skarżący znajduje się w szczególnie trudnym położeniu materialnym, które uzasadniałoby całkowitą rezygnację z kosztów sądowych oraz wyłożenie ze środków publicznych funduszy na opłacenie fachowego pełnomocnika z urzędu, zwłaszcza, ze na obecnym etapie postępowania jego udział nie jest niezbędny a sąd zbada sprawę niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło