II SA/Gl 293/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku (znak: [...]) Prezydent Miasta Gliwice skierował M. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii B. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w jego ocenie istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy, bowiem w okresie od [...] r. do [...] r. trzydzieści pięć razy dopuścił się naruszenia przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym. W tym czasie zdawał również egzamin kwalifikacyjny w związku z przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów karnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. R. żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania zakwestionował ustalenia organu wskazując, że liczba popełnionych wykroczeń wynikała z charakteru wykonywanej pracy oraz ilości przejechanych kilometrów. Stwierdził, że posiada kwalifikacje i umiejętności w zakresie prowadzenia pojazdów o czym świadczy fakt, że zdawał już wcześniej egzaminy kwalifikacyjne. Nadto zwrócił uwagę, że w chwili wydania decyzji miał tylko dwa punkty karne. Z kolei naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym wynikało z błędnej interpretacji, a nie z ich nieznajomości, tym samym nie istnieją w tych okolicznościach wątpliwości co do jego kwalifikacji jako kierowcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji M. R. jako kierowcy, bowiem ilość i powtarzalność popełnianych wykroczeń drogowych, a zwłaszcza notoryczne przekraczanie dozwolonej prędkości, naruszanie zakazu wyprzedzania, zwłaszcza na skrzyżowaniach, niestosowanie się do zakazu ruchu w obu kierunkach, czy w końcu doprowadzenie do kolizji drogowej, świadczą ponad wszelką wątpliwość, że bezpieczeństwo i porządek ruchu na drogach jest M. R. co najmniej obojętne, zaś zaprezentowana w toku kontroli drogowej postawa dowodzi braku wiedzy co do przepisów Prawa o ruchu drogowym, regulujących korzystanie podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku. Było to kolejne tego typu wykroczenie, zaś wyjaśnienia strony w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego, wskazują na brak zrozumienia dla przepisów mających zapewnić bezpieczeństwo na drogach. W ocenie Kolegium doświadczenie życiowe uczy, że kierujący nie trzymają w ręce telefonów w czasie jazdy bez przyczyny. Trzymanie w dłoni telefonu, z którego strona, zgodnie z jej wyjaśnieniami, nie zamierzała skorzystać, niepotrzebnie utrudnia prowadzenie pojazdu i wskazuje na brak wiedzy, co do należytej techniki jazdy. Tymczasem prawidłowe ułożenie rąk na kierownicy ma zasadniczy wpływ na bezpieczeństwo jazdy, ponieważ właśnie dzięki niej kierowca ma kontrolę nad układem kierowniczym i zawieszeniem. Tylko prawidłowe trzymanie koła kierownicy umożliwia bezpieczne wykonanie manewrów (http://www.auto-swiat.pl/porady/jak-prawidlowo-trzymac-kierownice/kdwtjv; dostęp na dzień 21 lutego 2017 roku). Kolegium podkreśliło również, że w świetle załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. poz. 232 z późn. zm.) spowodowanie kolizji lub wypadku drogowego, niezastosowanie się do sygnałów świetlnych, naruszenie zakazu zawracania, przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 20 km/h czy naruszenie zakazu wyprzedzania, stanowią zachowania osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego mogące skutkować przerwaniem egzaminu państwowego. Takich natomiast czynów dopuszcza się skarżący M. R.. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że odbywane kursy, a nawet złożone z wynikiem pozytywny egzaminy, w świetle powtarzających się wykroczeń, a zwłaszcza spowodowania kolizji drogowej, nie pozwalają usunąć zastrzeżeń co do kwalifikacji skarżącego jako kierowcy. Uwagę bowiem zwrócić należy na rozmaitość popełnianych wykroczeń, rażące ustawiczne przekraczanie dozwolonej prędkości oraz przewożenie dziecka w sposób niezgodny z przepisami. Z kolei jazda z telefonem komórkowym w dłoni nasuwa uzasadnione wątpliwości co do kwalifikacji strony. Także zatarcie punktów karnych nie świadczy o kwalifikacjach strony, które w ocenie organu odwoławczego powinny zostać ponownie zweryfikowane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M. R. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 oraz 80 Kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych. W uzasadnieniu skarżący powołał tę samą argumentację, którą zawarł w treści odwołania wskazując dodatkowo, że nie zgadza się z faktem skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na tak błahe wykroczenie jakim była jazda z telefonem komórkowym w dłoni. Nadto zdaniem skarżącego organy orzekające w sprawie nie uwzględniły całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności ilości przejechanych kilometrów, charakteru wykonywanej pracy oraz ilości popełnionych wykroczeń w perspektywie wielu lat. W odpowiedzi na skargą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w całości podtrzymało stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w treści skargi, jednocześnie wyjaśnił, iż skarżący zastosował się do wydanej decyzji i złożył z wynikiem pozytywnym egzamin kontrolny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanych przez nie decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 627 z późn. zm.) zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Z kolei z mocy art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami Starosta wydaję tę decyzję na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Zgodnie zaś z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań Policji. Natomiast art. 129 ust. 2 pkt 13a ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdza, że policjant, w związku z wykonywaniem czynności określonych w ust. 1 - tj. czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie, jest uprawniony m. in. do występowania do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na egzamin sprawdzający kwalifikacje, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji tej osoby. Ustawa nie zawiera definicji "uzasadnione zastrzeżenia", dlatego przy wykładaniu tego zwrotu należy w ocenie Sądu zastosować wykładnię językową. Pojęcie uzasadniony jest rozumiane jako oparty na obiektywnych racjach podstawowych, słusznych, usprawiedliwionych, natomiast zwrot zastrzeżenie oznacza - uwaga wyrażająca krytykę, wątpliwość dotycząca jakiegoś szczegółu, słabej strony czegoś lub czyjejś (Słownik języka polskiego PWN 1981 r.; t. III str. 640 i str. 962). Z zestawienia definicji pojęć, użytych przez ustawodawcę, w wyrażeniu uzasadnione zastrzeżenia należy uznać, że są to oparte na obiektywnych racjach (wiarygodnych) wątpliwości powzięte z wiarygodnego źródła i nasuwające duże wątpliwości do kierowania pojazdami. W literaturze podkreśla się, że istota powyższego rozwiązania stanowi zaistnienie takich okoliczności czynu, z których będzie wynikało, że dana osoba nie ma umiejętności lub wiadomości potwierdzonych dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami - a więc dających podstawę do tych "uzasadnionych zastrzeżeń". Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga bowiem, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiednie kwalifikacje, ale także kontrolował, czy nie utraciły one wymaganych warunków. Przy tym, jak stwierdza się w orzecznictwie - zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 137/14 podstawą wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji może być zarówno jedno, jak i wielokrotne naruszanie przez kierującego przepisów ruchu drogowego nawet, jeżeli w określonym czasie nie przekroczył on dopuszczalnego limitu punktów karnych. Systematycznie powtarzające się wykroczenia, zwłaszcza mające istotny wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym takie jak nieustępowanie pierwszeństwa przejazdu, niestosowanie się do ograniczeń prędkości, czy używanie telefonu komórkowego w trakcie jazdy, mogą rodzić uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierującego. Policjant interweniujący w związku z popełnionym przez kierującego przestępstwem lub wykroczeniem drogowym, na podstawie własnych obserwacji, czy dokonanych ustaleń dotyczących sposobu popełnienia wykroczenia, bądź na podstawie wyjaśnień samego sprawcy, zeznań świadków może nabrać uzasadnionych wątpliwości co do posiadanych przez niego kwalifikacji w zakresie nieznajomości podstawowych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym ( Kotowski Wojciech, Ustawa o kierujących pojazdami. Komentarz LEX 2013). W przedmiotowej sprawie informację o uzasadnionych zastrzeżeniach co do posiadanych przez skarżącego kwalifikacji do prowadzenia pojazdów kategorii B organ powziął na podstawie wniosku Komendanta Miejskiego Policji w G. o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Następnie organ przeprowadził postępowanie w toku, którego uzyskał wyciąg z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz przesłuchał w charakterze świadków funkcjonariuszy Policji, którzy zatrzymali skarżącego w związku z popełnionym wykroczeniem. Na podstawie uzyskanego w ten sposób materiału dowodowego organ uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do posiadanych przez skarżącego kwalifikacji. W ocenie Sądu tak ustalony tan faktyczny odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa i może stanowić podstawę faktyczną wyrokowania. Sąd w pełni podziela ocenę organu, że fakt powtarzających się wykroczeń oraz ich różnorodność ( przekraczanie dozwolonej prędkości, przewożenie dziecka niezgodnie z przepisami, naruszanie zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniu, niestosowanie się do zakazu ruchu w obu kierunkach, korzystanie podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręce, czy doprowadzenie do kolizji) świadczą o uzasadnionych wątpliwościach co do posiadanych przez skarżącego kwalifikacji. Należy bowiem zwrócić uwagę, że kwalifikacje kierowcy co do znajomości przepisów i zasad ruchu drogowego obejmują szeroki zakres niezbędnej wiedzy teoretycznej i dopiero różnorodność naruszonych przepisów i ich znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu mogą świadczyć o braku kwalifikacji. W ocenie Sądu należy również wskazać, że zawodowe prowadzenie pojazdów mechanicznych i wiążąca się z tym ilość przejechanych kilometrów, nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla naruszania przepisów prawa o ruchu drogowym. Podobnie jak chybione jest wyliczanie średniej liczby rocznie popełnianych wykroczeń, bowiem jak już wyżej wskazano, nawet jednokrotny fakt naruszenia przepisów w pewnych okolicznościach może stwarzać uzasadnione wątpliwości co do posiadanych przez kierującego kwalifikacji, a z całą pewnością taką wątpliwość mogą wywołać wielokrotnie popełniane różnorodne wykroczenia. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.