II SA/Gl 294/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant asystent Jolanta Czarnata, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją Burmistrza P z dnia [...] r. Nr [...] udzielono Ł. S. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego na działce Nr [...], km 2, obręb P. przy ul. [...] w P., zgodnie z zatwierdzonym jednocześnie tą decyzją projektem budowlanym. W piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej PINB w W.) S. S. domagała się przeprowadzenia kontroli legalności prowadzonej przez Ł. S. rozbudowy budynku, w czasie której w ścianie usytuowanej w granicy z działką nr [...] wybudowano otwierane okno z przeźroczystą szybą oraz wysunięto na teren tej działki zmieniony dach budynku. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania oraz po ponownym rozpoznaniu sprawy (wcześniejsza decyzja organu I instancji została bowiem uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia prawomocną decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r. nr [...]) PINB w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] nakazał Ł. S. doprowadzenie w terminie do [...] r. robót budowlanych budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. do stanu zgodnego z prawem przez likwidację otworu okiennego na poddaszu w ścianie usytuowanej w granicy oraz przez likwidację części dachu wystającej na stronę sąsiedniej nieruchomości. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 104 kpa. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że Ł. S. dokonał nadbudowy i przebudowy budynku z odstępstwami od udzielonego mu przez Burmistrza P. pozwolenia na budowę z dnia [...] r. i zatwierdzonego tym pozwoleniem projektu budowlanego. Wykonał bowiem na poddaszu budynku w ścianie usytuowanej w granicy otwór okienny wypełniony zwykłym wkładem, ściany tej nie zakończył murkiem oddzielenia przeciwpożarowego, a nadto wysunął poza nią i granicę działki połacie dachowe. Doszło w ten sposób do naruszenia wymogów wynikających z § 12 ust. 4 pkt 1, § 240 ust. 2 i § 270 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych z 1994 r.). Rozporządzenie to wyklucza sytuowanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy. Nakłada też obowiązek aby budynek usytuowany w granicy miał ścianę oddzielenia przeciwpożarowego (od strony działki sąsiedniej). Dopuszcza się przy tym aby otwór w takiej ścianie był wypełniony luksferami, cegłą szklaną lub innymi materiałami o podobnych właściwościach. W świetle tych przepisów nie ma znaczenia przeznaczenie i zagospodarowanie działki sąsiedniej. Nie ma też znaczenia, czy na takie odstępstwa wyraził zgodę właściciel tej działki. W odwołaniu od tej decyzji Ł. S. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił, że na stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego uzyskał zgodę ówczesnego sąsiada. Również obecny właściciel działki sąsiedniej tj. Gmina P. nie wnosiła i nie wnosi zastrzeżeń w tym zakresie. Zarzucił też przewlekłość postępowania administracyjnego, którego też przebieg chronologicznie opisał. Podniósł, że zgoda ówczesnego sąsiada na wysunięcie połaci dachowych na działkę sąsiednią oraz wybudowanie w ścianie granicznej dwóch otworów okiennych została wpisana własnoręcznie przez M. G. w dniu [...] r. na oryginale decyzji znajdującej się w Wydziale Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta P. Oznacza to, że nie została przez ten Urząd zakwestionowana. Roboty w tym zakresie wykonał zatem w dobrej wierze i dlatego też nie powinien ponosić z tego tytułu negatywnych następstw. Zarzucił też, że postępowanie nie powinno być wszczęte na żądanie S. S., gdyż nie przysługuje jej w tym postępowaniu przymiot strony. Zdaniem odwołującego się wszczęcie ponownego postępowania przez PINB w W. było możliwe jedynie po wcześniejszym wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (na podstawie art. 149 kpa), a takie nie zostało podjęte. Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych robót i orzekł o nowym terminie ich wykonania na 30 kwietnia 2007 r., zaś w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił w ogólnym zarysie ustalenia faktyczne organu I instancji i ich ocenę prawną. W skardze do sądu administracyjnego Ł. S. wniósł o uchylenie omówionej wyżej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. i o umorzenie postępowania. Zarzucił, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 35, art. 61, art. 139, art. 146 § 2, art. 148 i art. 149 kpa. W skardze podtrzymano też zarzuty zgłoszone wcześniej w odwołaniu. Opisano też przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Zaakcentowano, że kierownik budowy, ani też właściciel sąsiedniej działki nie kwestionowali faktu wykonania otworu w ścianie granicznej oraz przedłużenia połaci dachowych poza granicę działki. Obecnie ich kwestionowanie przez organy nadzoru nie jest zatem zasadne. Zdaniem skarżącego postępowanie administracyjne nie powinno być w ogóle wszczęte gdy z takim wnioskiem nie wystąpiła Gmina P. będąca właścicielem działki nr [...]. Zaskarżona decyzja została też wydana na jego niekorzyść. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. W piśmie złożonym na rozprawie dnia 23 listopada 2007 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi i skrytykował wszczęcie oraz prowadzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków orzeczonych zaskarżoną decyzją. Zaakcentował też ponownie okoliczność, że Gmina P. jako właściciel działki sąsiedniej nie zgłaszała do niego żadnych roszczeń z tytułu robót budowlanych zakwestionowanych przez organy nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada zdaniem Sądu obowiązującemu prawu (w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 poz. 1269). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że skarżący dokonując nadbudowy i rozbudowy (w zakresie klatki schodowej) budynku mieszkalnego w P. przy ul. [...] na działce Nr [...] w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] r. i zatwierdzony tym pozwoleniem projekt budowlany naruszył warunki tego pozwolenia m.in. w zakresie wskazanym przez organy obu instancji tj. przez wykonanie w ścianie granicznej okna na strychu oraz wysunięcie połaci dachowych poza granice swojej działki – w kierunku działki sąsiedniej nr [...] stanowiącej własność Gminy P. Popełnienia przedmiotowych odstępstw również skarżący nie kwestionował i nie kwestionuje. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjęcia, czego domaga się faktycznie skarżący, że treść pozwolenia na budowę obejmowała te sporne roboty budowlane w konsekwencji wpisania na egzemplarzu decyzji będącej w posiadaniu organu który tę decyzję wydał, zgody na wykonanie tych właśnie robót, udzielonej skarżącemu przez M. G., którego skarżący traktował jako właściciela działki sąsiedniej, a który takim właścicielem nie był. O treści przedmiotowej decyzji decyduje bowiem jej osnowa oraz treść jej załącznika w postaci projektu budowlanego. Zmiana ich treści musiałaby nastąpić w przewidzianym prawem trybie, co nie miało miejsca. Bez znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji pozostaje też fakt ewentualnego akceptowania odstępstw przez kierownika budowy, a to w sytuacji gdy były to odstępstwa niemożliwe w świetle obowiązujących przepisów do zalegalizowania. Ponieważ postępowanie przed organami nadzoru zostało wszczęte już po wykonaniu kwestionowanych robót, to wydanie decyzji opartej na treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wynikało z treści art. 51 ust. 7 tego aktu prawnego. Z uwagi na unormowanie z § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) w sprawie zasadnie zastosowały organy treść rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1994 r. (zawierającego zresztą w istotnych dla rozpoznawania niniejszej sprawy kwestiach w zasadzie takie same unormowania jak rozporządzenie z 2002 r.). Nie zostało bowiem wykazane aby w sprawie zachodziła sytuacja o jakiej mowa w § 270 ust. 2 warunków technicznych z 2002 r. Zasadnie też przyjęły organy orzekające z powołaniem się na treść § 12 ust. 4 pkt 1 warunków technicznych z 1994 r., że ściana z otworami okiennymi lub drzwiowymi musi być usytuowana co najmniej 4 m od granicy z sąsiednimi działkami. Nie było zatem możliwe zaakceptowanie istnienia wykonanego przez skarżącego okna na strychu, usytuowanego w ścianie granicznej. W świetle treści § 12 ust. 6 tego rozporządzenia takie usytuowanie tego okna było niedopuszczalne również za zgodą właściciela działki sąsiedniej. W ścianie granicznej było jedynie możliwe wykonanie otworów wypełnionych luksferami, cegłą szklaną lub innym materiałem o podobnych właściwościach, a to zgodnie z treścią § 234 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, który to przepis pozwolił zatwierdzić dla skarżącego projekt budowlany przewidujący okna wypełnione luksferami (na poziomie parteru i I piętra, które zresztą nie zostały wykonane). Prawidłowo też przyjęły organy orzekające, iż niedopuszczalne i niemożliwe do zaakceptowania w postępowaniu legalizacyjnym było wysunięcie połaci dachowych budynku skarżącego poza granicę działki sąsiedniej. Wysunięcie takie jest bowiem niedopuszczalne w świetle treści § 270 ust. 2 warunków technicznych z 1994 r. skoro zgodnie z tym przepisem budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki. Ściany takiej nie stanowią niewątpliwie połacie dachowe wychodzące poza granice działki. Również w świetle treści tego przepisu jest bez znaczenia, czy ewentualnie na takie wysunięcie zezwolił właściciel działki sąsiedniej. Należy też podnieść, że nawet gdyby takie wysunięcie było za zgodą sąsiada dopuszczalne w ramach dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to zgody takiej nie zastępuje zdaniem Sądu zawarte w piśmie Burmistrza Miasta P. z dnia [...] r. twierdzenie, że Miasto P. nigdy nie zgłaszało żadnych roszczeń w stosunku do istniejącego okapu oraz okna i nie interweniowało w tej sprawie w PINB w W. Wobec powyższego nakazane zaskarżoną decyzją roboty budowlane zmierzają niewątpliwie w kierunku doprowadzenia budynku skarżącego do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Należy przy tym stwierdzić, że ewentualne badanie, czy roboty te są w pełni wystarczające dla realizacji wymogu o jakim mowa w § 270 ust. 2 warunków technicznych z 1994 r. mogłoby być dokonane zdaniem Sądu z naruszeniem treści art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Do uwzględnienia skargi nie mogła też doprowadzić okoliczność wydawania w postępowaniu administracyjnym decyzji z naruszeniem treści art. 35 kpa. W takim bowiem wypadku skarżący mógł skorzystać z zażalenia o jakim mowa w art. 37 kpa. Bez znaczenia jest też okoliczność, że do wszczęcia postępowania administracyjnego doszło w następstwie interwencji S. S., nie mającej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, a to w sytuacji gdy organy nadzoru miały obowiązek przeprowadzenia i w konsekwencji przeprowadziły to postępowanie z urzędu. Całkowicie bezpodstawny jest też zarzut naruszenia przez organy orzekające treści art. 146 § 2, 148 i 149 kpa, a to w sytuacji gdy nie toczyło się żadne postępowanie wznowieniowe. Nie było też podstaw do wszczęcia takiego postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Nie można też przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana na niekorzyść odwołującego się tj. z naruszeniem treści art. 139 kpa, a to w sytuacji gdy z korzyścią dla skarżącego organ odwoławczy wydłużył termin wykonania nałożonych na niego obowiązków. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.