II SA/Gl 294/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 lutego 2008 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2008 r. referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, zgodnie z oświadczeniami zawartymi we wniosku osiąga stały dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, nadto posiada samochód osobowy średniej klasy, przede wszystkim zaś dysponuje środkami pieniężnymi w kwocie około [...] zł. Tym samym w ocenie referendarza sadowego wnioskodawca posiada możliwości płatnicze wystarczające na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego, w tym wydatków jakie mogą wiązać się z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazał, iż powoływanie się na jego stały majątek, do którego dochodził w czasie aktywnej pracy zawodowej, jak i twierdzenie, iż zgromadzone przez niego pieniądze mogłyby pokryć koszty sądowe jest niemoralne. Nadto wskazał, iż użyte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumenty są dla niego, jak i jego rodziny krzywdzące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy w tym miejscu, iż w myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść należy, iż zasadą wynikającą z art. 199 ustawy p.p.s.a. jest, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadniających szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). Opłaty sądowe stanowią bowiem rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju świadczeń są zaś odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich środków pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepublik.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów niniejszej sprawy brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Ocena jego stanu majątkowego, dochodu i sytuacji życiowej dokonana w oparciu o treść złożonego przez skarżącego formularza, pozwala bowiem na ustalenie, iż wbrew stanowisku skarżącego jest on w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Należy bowiem zauważyć, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, a także nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Nadto skarżący jest właścicielem stosunkowo wartościowego samochodu osobowego, dysponuje także zasobami pieniężnymi w kwocie [...] zł. Źródłem utrzymania się skarżącego i jego rodziny jest dochód uzyskiwany z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Jest to dochód na tyle wysoki, że przy uwzględnieniu kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny, jest on zdaniem Sądu w stanie odłożyć wystarczające środki na poniesienie pełnych kosztów sądowych i to biorąc nawet pod uwagę, że ponosi on pewne wydatki na leczenie swoje i żony. Przy posiadanym dochodzie, jak i oszczędnościach, skarżący licząc się z koniecznością wydatków w postaci kosztów sądowych, powinien odłożyć na ten cel niezbędne środki. Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, iż skarżący nie spełnia określonych w art. 245 i art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przesłanek przyznania mu prawa pomocy. Z osiąganych dochodów jest bowiem w stanie ponieść koszty sądowe, w tym koszty wynagrodzenia adwokata. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246 § 1, art. 254 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.