II SA/Gl 294/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-09-24
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona ponosi bieżące wydatki, ale zasadniczy koszt postępowania (wpis od skargi) został już pokryty w ramach przyznanego prawa pomocy, a pozostałe koszty nie są na tyle wysokie, aby zachwiać budżetem rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ zasadniczy wydatek postępowania (wpis od skargi) został już pokryty w ramach przyznanego prawa pomocy. Pozostałe potencjalne koszty (opłata za odpis wyroku z uzasadnieniem, wpis od skargi kasacyjnej) nie są na tyle wysokie, aby zachwiać budżetem rodziny. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną i stan zdrowia skarżącego, sąd uznał za zasadne ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W jej ramach H. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący utrzymują się z emerytur w kwocie 3.538 zł netto miesięcznie, a w ich gospodarstwie domowym mieszka syn z rodziną, nie posiadający dochodów. Posiadają budynek mieszkalny i nieruchomość rolną. Skarżący zobowiązany jest do spłaty 500 zł kosztów postępowania rozgraniczeniowego.Rozstrzygnięcie
1) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. i H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwestii wniosku skarżącego H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Skarżący, po na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną.
Z treści formularza wynika, że wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się ze świadczeń emerytalnych uzyskiwanych w łącznej kwocie 3.538 zł netto miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z nimi syn z synową i wnuczek, które to osoby nie osiągają żadnych dochodów. W skład majątku skarżących wchodzi budynek mieszkalny o pow. 60 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 3,44 ha. Skarżący zadeklarował, że jego rodzina nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, do bieżących kosztów utrzymania, poza wydatkami na media, zakup lekarstwa itp. dochodzi również spłata poprzednio ustalonych kosztów rozgraniczeniowych w wysokości 500 zł.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że skarżący został zwolniony z wpisu od skargi postanowieniem Sądu z dnia 2 czerwca 2014 r.
W ponownie złożonym wniosku zaznaczył, że zobowiązany jest obecnie do spłaty kwoty 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rozgraniczeniowego, co w znaczący sposób podnosi koszty bieżącego utrzymania.
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W realiach rozpoznawanej sprawy uznano, że skarżący może mieć daleko idące trudności w zdobyciu środków na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Bieżące koszty utrzymania, które nie uległy zasadniczej zmianie od dokonanej poprzednio oceny wzrosły o 500 zł, co oznacza, ze pochłaniają niemal 1/3 budżetu domowego rodziny skarżących. Jeżeli pod uwagę weźmie się przy tym fakt, że rodzina skarżącego składa się z 5 osób, to pozostała do ich dyspozycji kwota pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i w zasadzie może nie wystarczać na samodzielnie opłacenie fachowego pełnomocnika z wyboru. Na powyższym zaważył również stan zdrowia skarżącego, który ze względu na kłopoty ze słuchem ma znaczne trudności w porozumiewaniu się z otoczeniem.
Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pod uwagę wzięto przede wszystkim fakt, że zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania był wpis od skargi którego skarżący nie musiał ponosić ze względu na uzyskane prawa pomocy. Pozostałe, ewentualne wydatki (opłata kancelaryjna za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wpis od skargi kasacyjnej) nie są na tyle wysokie aby ich opłacenie zachwiało budżetem rodziny wnioskodawcy.
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło