II SA/Gl 294/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. i H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwestii wniosku skarżącego H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a : 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. Wnioskiem z dnia 16 września 2014 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata. W nadesłanym do Sądu formularzu PPF skarżący, podniósł że jest w trudnej sytuacji majątkowej i nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych oraz zasiłku dla bezrobotnych w łącznej kwocie 3.538 zł netto miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z nim żona, syn z synową i wnuczek. Żona pobiera emeryturę, syn zasiłek dla bezrobotnych, synowa jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżących wchodzi budynek mieszkalny o pow. 60 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 3,44 ha. Skarżący zadeklarował, że jego rodzina nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, do bieżących kosztów utrzymania, poza wydatkami na media, zakup lekarstwa itp. dochodzi również spłata poprzednio ustalonych kosztów rozgraniczeniowych w wysokości 500 zł. Skarżący udokumentował swoją sytuację majątkową przy postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2014 r. przyznającym prawo pomocy w części zwolnienia z wpisu sądowego od skargi. Nadesłanymi wtedy dokumentami skarżący udokumentowali swoją sytuację majątkową nadsyłając dokumenty potwierdzające wysokość ich emerytur, oraz zaświadczenia o zarejestrowaniu syna i synowej jako osób bezrobotnych. Skarżący nadesłali też dokumenty potwierdzające ich stale miesięczne wydatki. W oparciu o ich treść ustalono, że bieżące wydatki w rodzinie wnioskodawców kształtują się na poziomie około 500 zł (energia elektryczna, dostawy wody, odbiór śmieci, ubezpieczenie, usługi telekomunikacyjne), powiększone o wydatki na zakup niezbędnych lekarstw w kwocie około 250 zł (do Sądu nadesłano faktury za leki). W sprzeciwie z dnia 6 października 2014 r. skarżący ponownie podkreślił, że jego sytuacja majątkowa jest bardzo trudna oraz nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym. Oceniając sytuacje finansową wnioskodawcy, należy się zgodzić, że jest ona trudna. Potwierdzeniem tej oceny są postanowienia z dnia 2 czerwca 2014 r. którym zwolniono skarżących z wpisu od skargi oraz postanowienie z dnia 24 czerwca 2014 r. przyznające skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając obecnie rozpoznawany wniosek skarżący podkreślał, że obecnie jego sytuacja pogorszyła się ze względu na spłacane w ratach koszty postępowania rozgraniczeniowego - 500 zł miesięcznie. Zauważyć należy jednak, że w stosunku do poprzednio rozpoznawanego wniosku, wzrosły również dochody rodziny skarżącego o zasiłek dla bezrobotnych syna w wysokości 570 zł. Sytuacja finansowa skarżącego w dalszym ciągu pozostaje trudna i uiszczenie kosztów sądowych w wysokości 200 zł (opłata kancelaryjna, wpis od skargi kasacyjnej) może spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak oznacza to spełnienie przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym a nie w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w tym zakresie częściowym skarżący uzyskał, poprzez przyznanie adwokata postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. Sąd rozpoznając wniosek o prawo pomocy po sprzeciwie, uznał za słuszne i bardziej celowe niż zwolnienie z kosztów sądowych przyznanie pełnomocnika, dlatego podtrzymał jego ustanowienie. Dodatkowe zwolnienie z kosztów sądowych oznaczałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanką przyznania takiego prawa pomocy jest wykazanie, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Z analizy sytuacji majątkowej skarżącego wynika, że poniesienie kosztów postępowania sądowego utrudni utrzymanie jego rodziny, jednak nie wynika, że kosztów tych nie jest w stanie ponieść w ogóle. Rodzina skarżącego otrzymuje bowiem łączny dochód 3538 zł netto miesięcznie, wykazane stałe miesięczne wydatki sięgają 1300 zł (łącznie z 500 zł kosztami rozgraniczeniowego). Oznacza, to że z dochodu rodziny pozostaje do zagospodarowania 2200 zł. Część tej kwoty rodzina skarżącego oczywiście przeznacza na zakup żywności, jednak wygospodarowanie z niej kwot 100 zł na ewentualną opłatę kancelaryjną, a w następnym miesiącu 100 zł na ewentualny wpis od skargi kasacyjnej jest w ocenie Sądu możliwe. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 245 § 2 oraz w zw. z art. 254 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.