II SA/Gl 294/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie, Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 stycznia 2024 r. nr 010070/72/4179016/2023 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w B. odmówił M. D. prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad małoletnią córką za okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Decyzja ta została doręczona stronie 11 maja 2023 r. Doręczenie to nastąpiło w formie elektronicznej na platformie PUE-ZUS. Odwołanie od tej decyzji dnia 27 czerwca 2023 r. złożył jej adresat Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r. nr [...] Prezes ZUS stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania. Wskazał, że zgodnie z zapisami w systemie informatycznym ZUS wspomagającym obsługę świadczeń dla rodzin decyzja z dnia 26 kwietnia 2023 r. została stronie skutecznie doręczona 11 maja 2023 r. w formie elektronicznej na profilu strony na platformie PUE-ZUS. W pouczeniu do ww. decyzji adresat został pouczony o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie to zostało zaś wniesione dnia 27 czerwca 2023 r. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył jego adresat. Zażądał w nim ustalenia prawa do świadczenia na córkę. Odnosząc się do argumentacji postanowienia wskazał, że "od decyzji odmownej złożyłem odwołanie, które nie zostało uwzględnione z powodu uchybienia terminu. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić albowiem decyzja została mi podobno doręczona za pomocą platformy PUAP do której nie mam dostępu i mimo że złożyłem wniosek o dostarczanie mi decyzji w formie papierowej". Odpowiadając n skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe stanowisko. Podniósł, że jak wynika z akt postępowania korespondencja ze skarżącym była prowadzona w formie elektronicznej. W tej formie przedmiotowe składane były przez Skarżącego wnioski o wypłatę świadczenia, co wynika z dokumentów PUE, w tym dotyczących podpisu elektronicznego. Nie ulega wątpliwości, że decyzja ZUS z 26 kwietnia 2023r. doręczona została skarżącemu 11 maja 2023r. (data odbioru wskazana na UPD- Urzędowe Poświadczenie Doręczenia). Odwołanie od tej decyzji wpłynęło w formie papierowej 26 czerwca 2023 r., tj. po upływie ustawowego 14-o dniowego terminu od dnia doręczenia. Do odwołania nie dołączono ponadto wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dodano, że pismem z 17 lipca 2023 r. skarżący zwrócił się do ZUS-u o pisemne korespondowanie, gdyż jak wskazał nie ma możliwości korespondowania w formie elektronicznej. W odpowiedzi został informowany, że zgodnie z ustawą z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wniosek i korespondencję o świadczenie wychowawcze można składać wyłącznie drogą elektroniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wniesienie odwołania w terminie, umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotna jest również szczególna regulacja wprowadzona przepisami ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 421). Zgodnie z jej art. 13 ust. 5 "wniosek i załączniki do wniosku, o których mowa w ust. 4, są składane wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą: 1) profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej "profilem informacyjnym"; 2) systemu teleinformatycznego banków krajowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych świadczących usługi drogą elektroniczną spełniających wymogi określone w informacji zamieszczonej na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; 3) systemu teleinformatycznego utworzonego przez ministra właściwego do spraw rodziny; 4) systemu teleinformatycznego wskazanego w informacji, o której mowa w ust. 6. Profil informacyjny, osobie, która go nie posiada, zakłada ZUS. Jednocześnie, zgodnie z art. 13a ust. 5 ustawy "decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacje i inne pisma w sprawie świadczenia wychowawczego Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręcza osobie ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osobie pobierającej świadczenie wychowawcze wyłącznie w postaci elektronicznej na jej profilu informacyjnym. Informacja o umieszczeniu na profilu informacyjnym decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacji i innego pisma w sprawie świadczenia wychowawczego może zostać przesłana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobie ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osobie pobierającej świadczenie wychowawcze na wskazany we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego adres poczty elektronicznej lub numer telefonu". Pisma te uznaje się za doręczone: 1) w momencie ich odbioru przez osobę ubiegającą się o świadczenie wychowawcze lub osobę pobierającą świadczenie wychowawcze na profilu informacyjnym; 2) po upływie 14 dni od dnia umieszczenia decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacji i innego pisma w sprawie świadczenia wychowawczego na profilu informacyjnym - w przypadku ich nieodebrania. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że skarżący posiada profil informacyjny. Tam też została skierowana decyzja w sprawie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego. Jak wynika z akt sprawy decyzja ta została skutecznie doręczona skarżącemu dnia 11 maja 2023 r. w formie elektronicznej na profilu strony na platformie PUE-ZUS (data odbioru wskazana na UPD- Urzędowe Poświadczenie Doręczenia). Zatem termin złożenia odwołania od niej upłynął dnia 25 maja 2023 r. Odwołanie zostało zaś złożone dnia 26 czerwca 2023 r. Skarżący podnosi, iż składając odwołanie od decyzji złożył również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Poza oświadczeniem strony brak jakiegokolwiek dowodu aby miało to nastąpić. Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.