II SA/Gl 295/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R.K. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 295/10 w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy 1 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że skarżąca wraz z mężem zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o pow. 37 m², utrzymując się z własnej emerytury i renty małżonka w łącznej wysokości 3460 zł brutto miesięcznie. Na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów referendarz sądowy ustalił, że jej miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około 2700 zł. Referendarz wskazał, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat celu, na jaki zaciągnięte zostały pożyczki w kwocie 722 zł oraz 1470 zł. W ocenie referendarza sądowego ocena stanu majątkowego skarżącej nie pozwala stwierdzić, że złożony przez nią wniosek zasługuje na uwzględnienie. W ustawowym terminie R. K. wniosła sprzeciw od tego postanowienia domagając się zwolnienia z obowiązku uiszczania wpisu. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wskazała, że referendarz nie uwzględnił, że od ponad 10 lat ma na utrzymaniu dużego psa oraz dwa koty, że pożyczki zostały zaciągnięte na zaspokajanie potrzeb zdrowotnych, a z usług telewizji cyfrowej korzysta od lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Ta kwota, w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącej (łączne dochody skarżącej i jej męża wynoszą 3460 zł miesięcznie) nie jest na tyle znacząca, aby można było stwierdzić, że jej opłacenie leży poza możliwościami skarżącej. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wobec podniesionych w sprzeciwie zarzutów należy stwierdzić, że w świetle obowiązujących przepisów, nie można uznać, że wydatki skarżącej związane z zakupem żywności dla zwierząt domowych psa i kotów, czy związane z korzystaniem z telewizji cyfrowej wiążą się z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i stąd ich przeznaczenie na pokrycie kosztów postępowania sądowego spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu skarżącej lub jej rodziny. Wątpliwości budzi także zawarte w uzasadnieniu sprzeciwu oświadczenie, że pożyczki których łączna rata do spłaty wynosi miesięcznie 2192 zł, zostały zaciągnięte na cele zdrowotne, gdyż dołączając powyższe dowody wpłaty, skarżąca w piśmie z dnia [...] r. wskazała, że od [...] r. trwają sprawy spadkowe co pochłania dużo pieniędzy. W tej sytuacji, opierając się na oświadczeniach skarżącej i złożonych przez nią dokumentach nie sposób przychylić się do złożonego wniosku i stwierdzić, że opłacenie kosztów sądowych jest dla skarżącej zbyt dużym obciążeniem i stanowi barierę w dostępie do sądu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.