II SA/Gl 296/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-08-22

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego (tarasu), który został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona jako nieważna, mimo że inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, który został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona jako nieważna. Nawet jeśli inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej, a jedynie wykonał roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od wymagań przepisów, organ ma obowiązek doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, co w przypadku niewykonania nałożonych obowiązków może skutkować nakazem rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę tarasu, który został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało stwierdzone jako nieważne z powodu naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Inwestor twierdził, że nie ponosi winy za wadliwe pozwolenie i nie zamierza wykonywać nakazu rozbiórki. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, argumentując, że inwestor miał obowiązek dostosować obiekt do obowiązujących przepisów, a po niewykonaniu tego obowiązku zasadnie nakazano rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Poprzednik prawny skarżącego A. S. – T. S. uzyskał w roku [...] pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce nr A w W. (nr [...]). Następnie Architekt Miejski w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] udzielił pozwolenia na budowę tarasu na działce nr A w formie aneksu do decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z [...] r. nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Architekta Miejskiego w W. z dnia [...] r. nr [...], którą zezwolono na dobudowę tarasu. Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tarasu – jak wynika z decyzji GINB – było zaprojektowanie tarasu w odległości 0,85 cm od granicy z działką sąsiednią, co naruszało § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W związku z faktem stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tarasu oraz zrealizowaniem tego tarasu, organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie mające na celu doprowadzenie przedmiotowego tarasu do stanu zgodnego z prawem (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...]). W postępowaniu tym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z [...] r. nr [...], którą nakazano A. S. (właścicielowi działki nr A od roku [...]) dokonać rozbiórki tarasu w pasie szerokości 1,7 m od granicy z działką J. i J. R. i nakazał A. S. dostosowanie części obiektu budowlanego – tarasu znajdującego się na działce nr A w R. do warunków technicznych obecnie obowiązujących w oparciu o wykonaną inwentaryzację architektoniczną i geodezyjną sytuowania obiektów (tarasu) do granic własności w terminie do [...] 2006 roku. W dniu [...] 2006 roku dokonano oględzin spornego obiektu budowlanego (tarasu), w trakcie których stwierdzono, brak wykonania decyzji z [...] r. nr [...]. [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118), wydał decyzję nr [...], którą nakazał A. S. dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego – dobudowanego do budynku mieszkalnego tarasu, na parceli nr A w R.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że oględziny z dnia [...] 2006 roku wykazały, iż inwestor nie wykonał decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku. Oznacza to brak doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, a wynikającego z obecnie obowiązujących warunków technicznych (rozp. z 16.04.2002 r.). W związku z tym wobec stwierdzenia niewykonania obowiązku, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 nakazano rozbiórkę przedmiotowego tarasu. W odwołaniu A. S. powołał się na fakt realizacji spornego tarasu w oparciu o pozwolenie na budowę. Skoro następnie okazało się, że pozwolenie nie odpowiada prawu to jest to winą urzędników, którzy je wydawali. W związku z tym odwołujący się stwierdził, że skoro on nie naruszył prawa to nie ma zamiaru wykonywać czynności obecnie nakazywanych przez organy nadzoru budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 51 ust. 3 pkt 2 i art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. z 2006 r. nr 156, poz. 1118) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał przebieg postępowania, przywołał §12 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., z którego wynika, że taras nie powinien być bardziej zbliżony do granicy sąsiedniej działki niż na odległość 1,7 m. W związku z tym nakazano inwestorowi to jest A. S. doprowadzenie tarasu do stanu zgodności z obecnie obowiązującym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych decyzją z dnia [...] roku. Ponieważ odwołujący się nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, określonych w tej decyzji, to zasadnie na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 nakazano rozbiórkę przedmiotowego tarasu. Zdaniem organu odwoławczego, odwołujący się A. S. był zobowiązany zarówno do wykonania decyzji z [...] roku, jak i obecnej decyzji rozbiórkowej. Stosownie bowiem do art. 52 obowiązującego Prawa budowlanego inwestor, właściciel, zarządca obiektu są zobowiązani m.in. do wykonania decyzji wydanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy poinformował także odwołującego się, że konsekwencje finansowe stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tarasu winny obciążać organ, który wydał wadliwą decyzję, jednakże roszczeń z tego tytułu należy dochodzić na drodze cywilnoprawnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wyraził zdziwienie z powodu zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego w sytuacji w której nie doszło do uprzedniego wstrzymania robót budowlanych. Przede wszystkim jednak wyraził protest przeciwko obciążeniu go konsekwencjami wydania wadliwej decyzji przez Architekta Miejskiego w W. z [...] r. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy jest między stronami bezsporny i sprowadza się w zasadzie do trzech faktów: 1) wydania w dniu [...] r. decyzji (aneks) o pozwoleniu na budowę tarasu, 2) realizacji tego tarasu, 3) stwierdzenia przez GINB decyzją z dnia [...] roku nieważności decyzji z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę tarasu. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę tarasu z jednej strony nie pozwala na uznanie, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, bowiem roboty budowlane wykonał w oparciu o pozwolenie na budowę, a z drugiej strony obliguje organy nadzoru budowlanego do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem odbywa się aktualnie na podstawie regulacji zawartej w art. 51 Prawa budowlanego, przy czym jeżeli roboty budowlane zostały już wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 to zgodnie z art. 51 ust. 7 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że zastosowanie w oparciu o art. 51 ust. 7 przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 nie wymaga uprzedniego wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Roboty budowlane w postaci budowy tarasu zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego to znaczy w sposób istotnie odbiegający od wymagań przepisów to jest rozporządzenia Ministra Administracji Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, co wynika z decyzji GINB z [...] roku o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę tarasu. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] roku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 decyzję nakładającą na inwestora wykonanie określonych obowiązków w terminie do dnia [...] 2006 r. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności i pozostaje w obiegu prawnym. Niesporne jest, że A. S. tej decyzji nie wykonał, a w świetle odwołania uprawnionym jest stwierdzenie, że nie ma też zamiaru jej wykonania. Konsekwencją niewykonania decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 jest decyzja przewidziana art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a więc taka jaką wydano w niniejszej sprawie, a którą skarżący kwestionuje. Stosownie do art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego organ, który wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 po upływie terminu oznaczonego w tej decyzji sprawdza, czy została ona wykonana przez inwestora. W przypadku nie wykonania nałożonych obowiązków wydaje decyzję nakazującą zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Wybór podjętego rozstrzygnięcia jest uzależniony od rodzaju i stopnia zaawansowania robót, których dotyczy postępowanie. Ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie prowadzone było w stosunku do zrealizowanego obiektu – to wobec bezspornego faktu niewykonania przez właściciela nakazanych decyzją ostateczną obowiązków wydane decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego tarasu należy uznać, za zgodną z prawem. Niesłuszny jest przedstawiony zarzut skargi, a mianowicie brak po stronie skarżącego obowiązku wykonania decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z uwagi na wykonanie obiektu w oparciu o pozwolenie na budowę, które następnie okazało się wadliwe. Ustawodawca przewidział w kodeksie postępowania administracyjnego tak zwane postępowania nadzwyczajne, których przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości wydanej w postępowaniu zwykłym decyzji. Jednym z tych postępowań jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, która obarczona jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W przypadku stwierdzenia takiej wady właściwy organ administracyjny ma obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji nią dotkniętej. Konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji jest możliwość dochodzenia przez osobę, która wskutek tego poniosła szkodę odszkodowania na drodze cywilnoprawnej, o czym skarżący został pouczony. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło